Σύμφωνα με διεθνείς εκθέσεις όπως το World Press Trends Outlook 2024-2025 (WAN-IFRA), η τεχνητή νοημοσύνη (AI) έχει αναδειχθεί ως ο κορυφαίος τομέας επένδυσης για τους εκδότες, με το 87% να τη θεωρεί πρωταρχική προτεραιότητα. Ωστόσο, η στροφή αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η εμπιστοσύνη είναι πιο πολύτιμη από ποτέ: το Digital News Report 2024 (Reuters Institute) καταγράφει επιβράδυνση της ανάπτυξης των ψηφιακών συνδρομών (μόνο το 17% των καταναλωτών σε μεγάλες αγορές πληρώνει για ειδήσεις) και αυξανόμενη επιφυλακτικότητα του κοινού για τη χρήση AI σε «σκληρές» ειδήσεις, καθιστώντας την ανθρώπινη επιμέλεια απαραίτητη για τη βιωσιμότητα. Παράλληλα, τα ενημερωτικά sites βλέπουν τη μείωση της οργανικής επισκεψιμότητας από παραδοσιακές πλατφόρμες, όπως το Facebook, και καλούνται να διαφοροποιήσουν τα έσοδά τους, με το branded content και τα events να κερδίζουν συνεχώς έδαφος.

AI: Ο κίνδυνος αλλοίωσης της πραγματικότητας
Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) αποτελεί πλέον τον κορυφαίο τομέα επένδυσης για τους εκδότες. Ωστόσο, η αυξανόμενη επιφυλακτικότητα του κοινού για τη χρήση της σε κρίσιμα θέματα ειδησεογραφίας θέτει έναν σαφή περιορισμό στην ανάπτυξή της. Το δίλημμα AI vs. εμπιστοσύνη επιλύεται, για τα ελληνικά newsrooms, με την άνευ όρων διατήρηση της ανθρώπινης επιμέλειας στις «σκληρές» ειδήσεις.

Αυτήν τη ξεκάθαρη θέση αποτυπώνει η πολιτική της «Καθημερινής» για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, όπως επιβεβαιώνει ο Θοδωρής Γιαούζης, Head of Digital Subscriptions, Εφημερίδα Η Καθημερινή. «Το AI αντιμετωπίζεται ως ένα εργαλείο για τη βελτίωση της εμπειρίας του χρήστη και την υποστήριξη των εσωτερικών διαδικασιών, και σε καμία περίπτωση δεν χρησιμοποιείται για την παραγωγή πρωτογενούς δημοσιογραφικού περιεχομένου. Επιπλέον, στην περίπτωση που το περιεχόμενο έχει δημιουργηθεί με τη χρήση AI, αυτό γίνεται σαφές στον αναγνώστη με ειδική σήμανση. Οι πειραματισμοί του οργανισμού εστιάζουν σε εφαρμογές όπου η χρήση του AI κρίνεται πιο αποδοτική από την ανθρώπινη επιμέλεια, όπως ενδεικτικά: προσωποποιημένες προτάσεις περιεχομένου, ηχητικά άρθρα (text-to-speech) και σύνοψη άρθρων. Η συνεχής αξιολόγηση από τις εσωτερικές ομάδες και η in-house ανάπτυξη είναι κρίσιμη, καθώς σπάνια μια out-of-the-box AI λύση προσφέρει άμεσα αξία ή βελτιώνει θετικά την εμπειρία του αναγνώστη».

Ο Ηλίας Αναστασιάδης, Διευθυντής του Reader.gr, ξεκαθαρίζει ότι θα ήταν «ανεύθυνο, αν όχι εγκληματικό, το να επέτρεπαν τα newsrooms στο ΑΙ να χειριστεί περιεχόμενό όπως αυτό που ονομάζουμε “σκληρές ειδήσεις”». Για τον ίδιο, η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα «τρομερό εργαλείο στα χέρια ενός newsroom, αρκεί να μην χάνεται το όριο, ή αλλιώς, αρκεί να μην ξεχνάμε ότι η δημοσιογραφία και η είδηση δεν είναι κάτι που παράγεται από μια μηχανή, αλλά κάτι που συμβαίνει εκεί έξω, μεταξύ ανθρώπων». Η απάντηση στην ανάγκη για αποδοτικότητα είναι η σωστή εκπαίδευση: «Στο Reader εκπαιδεύουμε τη συντακτική ομάδα να χρησιμοποιεί σωστά το ΑΙ, αλλά πριν από αυτό φροντίζουμε να είναι άρτια εκπαιδευμένη στο να δημοσιογραφεί. Να διασταυρώνει ειδήσεις, να ελέγχει την εγκυρότητά τους και να δημοσιεύει, ρωτώντας τις πηγές της είδησης και όχι ένα ψηφιακό εργαλείο».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο Βίκτωρας Μοντζέλλι, Διευθυντής Σύνταξης του Newsbeast.gr, θεωρώντας ότι «η σωστή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να λειτουργήσει ως “ο απόλυτος σύμμαχος στα ενημερωτικά μέσα. Ένας συνεργάτης που δεν είχαμε έως τώρα”». Από την άλλη, η λανθασμένη χρήση της «θα δημιουργήσει ένα περιεχόμενο πανομοιότυπο, δίχως προσωπικότητα και σφραγίδα». Ο Μοντζέλλι τονίζει ότι «το AI, όπως είναι σήμερα, δεν είναι σε θέση να αντικαταστήσει τον δημοσιογράφο, αλλά να συνεργαστεί μαζί του» και παραθέτει ένα χαρακτηριστικό σενάριο αλλοίωσης της πραγματικότητας: «Αν οι δημοσιογράφοι πάψουν να κάνουν ρεπορτάζ, αν σταματήσουν να αναλύουν την είδηση για έναν χρόνο, τα δεδομένα που θα επεξεργάζεται η τεχνητή νοημοσύνη θα παραμείνουν στάσιμα. Για παράδειγμα, αν επιστρέψουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα και δεν το γράψει κανένας δημοσιογράφος, για το AI θα βρίσκονται ακόμη στο βρετανικό μουσείο. Αυτό θα ήταν ψευδές».

Παράλληλα, ο Δημήτρης Πεφάνης, Διευθυντής του CNN Greece, εξηγεί ότι στο επίκεντρο της στρατηγικής βρίσκεται η διατήρηση της ανθρώπινης επιμέλειας στα «σκληρά» και κρίσιμα θέματα, όπου η εμπιστοσύνη και η εγκυρότητα είναι αδιαπραγμάτευτες. Ο ίδιος προσθέτει ότι «το AI αξιοποιείται μόνο σε περιοχές όπου δεν επηρεάζεται ο πυρήνας της δημοσιογραφικής αλήθειας. Για παράδειγμα, σε SEO, data analysis ή A/B testing headlines. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην εκπαίδευση των δημοσιογράφων, ώστε να χρησιμοποιούν υπεύθυνα τα εργαλεία AI, διατηρώντας τη φωνή, το ύφος και τις αρχές του Μέσου που εκπροσωπούν».

Από την πλευρά του Mega News, ο Υπεύθυνος Νικήτας Κορωνάκης σχολιάζει την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις διαδικασίες του newsroom, λέγοντας πως «φέρνει αποδοτικότητα και ταχύτητα, αλλά παράλληλα εγείρει ζητήματα εμπιστοσύνης». Οι αριθμοί έρχονται να επιβεβαιώσουν τις σχετικές ανησυχίες. Το Reuters Institute (2025) καταγράφει ότι μόλις το 12% του κοινού νιώθει άνετα με ειδήσεις που παράγονται εξ ολοκλήρου από AI. Το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 21% μόνο με ανθρώπινη επίβλεψη (human in the loop), υποδηλώνοντας ένα ευρύ «χάσμα άνεσης». Συγκεκριμένα, στο Ηνωμένο Βασίλειο το ποσοστό άνεσης είναι από τα χαμηλότερα (11%), επιβεβαιώνοντας την ανάγκη για ανθρώπινη επιμέλεια. «Για το Mega News, η στρατηγική ενσωμάτωση της τεχνολογίας, με διατήρηση της ανθρώπινης επιμέλειας ως εγγύηση εγκυρότητας, ενισχύει την εμπιστοσύνη του κοινού, το πιο κρίσιμο κεφάλαιο για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και την κλιμάκωση του επιχειρηματικού μοντέλου», σημειώνει.

Είναι, πλέον, δεδομένο ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει σταθερή θέση στα newsrooms, αλλά όχι για την παραγωγή ειδήσεων ή ρεπορτάζ, όπως υπογραμμίζει ο Μάκης Πολλάτος, Διευθυντής του Newsbomb.gr. «Στο τέλος της ημέρας, η ενημέρωση δεν μπορεί να είναι συνεχής παράθεση ανεξάντλητων και αναρίθμητων short videos αλλά η δημοσίευση των ειδήσεων και η ανάλυσή τους με γνώμονα ότι πρέπει να δημοσιεύονται όλα εκείνα τα νέα που πραγματικά αξίζει να αναπαραχθούν».

Στην ίδια συζήτηση για την επίδραση του AI στο μέλλον του επιχειρηματικού μοντέλου, ο Δημήτρης Κορνιώτης, General Manager της Politis Group Digital (Newsbreak.gr, Rosa.gr), σχολιάζει πως η τεχνητή νοημοσύνη και τα εργαλεία/λειτουργίες που δημιουργούνται σαν αποτέλεσμα της ραγδαίας ανάπτυξης της τεχνολογίας, έχουν αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τη δουλειά δημιουργίας περιεχομένου αλλά και πολλές διαδικασίες. «Η έρευνα του Reuters, δείχνει μια πραγματικότητα που τη βλέπουμε ξεκάθαρα μπροστά μας, όσοι αναλύουμε δεδομένα. Δείχνει μια νέα γενιά που έχει στραφεί σε πολύ μεγάλο βαθμό στα social media για την ενημέρωσή τους, μια γενιά που προτιμάει news creators και απαιτεί να ενημερώνεται με συγκεκριμένο τρόπο, όπως video. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξουν αλλαγές και στο core business model, με τις “κλειστές” πλατφόρμες να παίζουν ακόμη πιο σημαντικό ρόλο, να ελέγχουν τη ροή περιεχομένου και τα ψηφιακά μέσα να καλούνται να ορίσουν ξανά το μοντέλο λειτουργίας τους. Η Meta για παράδειγμα ακολουθεί το YouTube και με το content monetization, δίνει πλέον ένα ξεκάθαρο πλαίσιο ανταμοιβής των δημιουργών περιεχομένου, προσθέτει συνεχώς νέα monetization tools, όπως τα stars και τα subscriptions και όλο αυτό θα εξελίσσεται. Χρειάζεται ψυχραιμία και στενή παρακολούθηση των εξελίξεων και σχεδιασμός στρατηγικής που δίνει απαντήσεις στις νέες τάσεις που δημιουργούνται και όπως πάντα, έχοντας το diversification σαν βασικό πυλώνα στρατηγικής, είτε αφορά το προϊόν και τα traffic sources, είτε αφορά τις πηγές εσόδων».

Η σχέση με το κοινό: Από την επισκεψιμότητα στην αφοσίωση
Με αυτά τα δεδομένα, η διατήρηση της εμπιστοσύνης και η ενίσχυση της αφοσίωσης αποτελούν κύριους στόχους σε έναν ψηφιακό χώρο που γίνεται όλο και πιο κατακερματισμένος. Ο Βίκτωρας Μοντζέλλι εμμένει πιστός στην κλασική αρχή της δημοσιογραφίας: «Το περιεχόμενο παραμένει, το ζητούμε στα ενημερωτικά μέσα του διαδικτύου. Content is the king». Ο ίδιος επισημαίνει ότι το αναγνωστικό κοινό είναι «έμπειρο και εκπαιδευμένο περισσότερο από ποτέ – μπορεί να καταλάβει αν απολαμβάνει το περιεχόμενο που του προσφέρει το κάθε site». Αυτή είναι «η αρχή του ειδησεογραφικού ίντερνετ». Όταν ο επισκέπτης ολοκληρώνει την ανάγνωση μιας είδησης, ενός αφιερώματος ή μιας συνέντευξης, «γνωρίζει αν ικανοποιήθηκε η προσδοκία που του είχε δημιουργηθεί». Στρατηγικές και ψηφιακά μέσα που εφαρμόζονται πλέον «ενισχύουν τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ μέσου – αναγνώστη», μια σχέση «η οποία έχει καλλιεργηθεί όλα αυτά τα χρόνια μέσω του περιεχομένου. Και στο Newsbeast την φροντίζουμε σε μέγιστο βαθμό».

Τη σημασία των θεμελίων και της στρατηγικής αφοσίωσης τονίζει και ο Head of Digital Subscriptions της Εφημερίδας Η Καθημερινή, υπογραμμίζοντας πως το ποιοτικό περιεχόμενο και η αξιόπιστη ενημέρωση αποτελούν τα θεμέλια κάθε δημοσιογραφικού οργανισμού ανεξαρτήτως έντυπης ή digital μορφής. «Η ενίσχυση της αφοσίωσης αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα για τα ενημερωτικά sites, σε μια εποχή που βλέπουμε το κοινό να παρουσιάζει μια κόπωση (news fatigue) και τις νεότερες γενιές να επιλέγουν εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης (π.χ. TikTok)». Για τον Θοδωρή Γιαούζη, η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων μπορεί να βοηθήσει τα ενημερωτικά sites στη συλλογή δεδομένων σχετικά με τις αναγνωστικές συνήθειες και στην παροχή προσωποποιημένων προτάσεων προς τους αναγνώστες. «Από τη δική μας εμπειρία βλέπουμε ότι η εκτενής χρήση data analytics και η ενσωμάτωσή τους σε δημοσιογραφικά και business workflows μάς επιτρέπει να βελτιστοποιούμε συνεχώς το συνδρομητικό μας προϊόν και να αναπτύσσουμε στοχευμένα νέες κατηγορίες περιεχομένου και κανάλια διανομής του (π.χ. newsletters), μετατρέποντας έτσι όλο και περισσότερους περιστασιακούς αναγνώστες σε συνδρομητές του kathimerini.gr.»

Για τη σημασία της εμπιστοσύνης του κοινού, ο Ηλίας Αναστασιάδης αναφέρει ότι «στο Reader.gr κάνουμε εκτεταμένη χρήση ψηφιακών εργαλείων επισκεψιμότητας, που παρέχουν ταυτόχρονα εις βάθος ανάλυση για τις πηγές και τις συνήθειες του κοινού. Με βάση αυτά τα metrics, προσαρμόζουμε το μη ειδησεογραφικό μας περιεχόμενο». Ως ακόμη πιο σημαντική κίνηση, ο ίδιος παραθέτει την επένδυση στις πλατφόρμες: «Επιπλέον, και ακόμα πιο σημαντικά, το Reader επενδύει στις social media πλατφόρμες (TikTok, Instagram, Facebook), με concept και γλώσσα που είναι custom made για τους χιλιάδες χρήστες που ενημερώνονται πλέον μόνο από τα social media και όχι απευθείας από τα ενημερωτικά sites».

Ωστόσο, όπως φαίνεται, η εμπιστοσύνη του κοινού κερδίζεται με έναν και μόνο τρόπο, πραγματικό ρεπορτάζ και έγκυρη πληροφορία. «Η αρχή μας παραμένει αδιαπραγμάτευτη. Η έγκαιρη κάλυψη των σημαντικών γεγονότων από την Ελλάδα και τον κόσμο συνοδεύεται πάντα από διασταύρωση πηγών και συνεχές fact-checking, ώστε ο αναγνώστης να αισθάνεται σιγουριά πως το περιεχόμενο έχει υποστεί αυστηρή δημοσιογραφική επιμέλεια», αναλύει ο Μάκης Πολλάτος, ενισχύοντας με κάθε τρόπο την εμπιστοσύνη του κοινού. «Επενδύουμε διαρκώς στη συνολική εμπειρία ενημέρωσης, συνδυάζοντας ταχύτητα, εγκυρότητα και στρατηγική διανομής του περιεχομένου σε όλα τα κανάλια. Στόχος μας δεν είναι μόνο η προσέγγιση του ευρύτερου δυνατού κοινού, αλλά και η καλλιέργεια ενός σταθερού, επαναλαμβανόμενου αναγνωστικού πυρήνα (loyal χρήστες), μέσα από personalized εμπειρίες, σταθερή ροή ενημέρωσης και engagement. Η παρουσία μας σε πολλαπλά περιβάλλοντα εξασφαλίζει ότι το περιεχόμενό μας διανέμεται εκεί όπου βρίσκεται το κοινό, με τη μορφή και τη συχνότητα που το ίδιο επιλέγει. Παράλληλα, η βελτιστοποίηση της εμπειρίας ανάγνωσης σε ένα ταχύτατο, λειτουργικό και φιλικό περιβάλλον αποτελεί για εμάς καθημερινό στόχο. Όλα τα παραπάνω ενισχύονται με τη χρήση σύγχρονων εργαλείων analytics, SEO, performance optimization, και με την παρουσία μας σε όλα τα μεγάλα social media και mobile περιβάλλοντα». Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Πεφάνης διαβλέπει μια διττή στρατηγική: «Τα ενημερωτικά sites – και ειδικά όσα επενδύουν στη δημοσιογραφική ακεραιότητα, όπως το CNN Greece, αφενός ενισχύουν τη σχέση εμπιστοσύνης με τον τακτικό αναγνώστη, μέσα από σταθερές ροές περιεχομένου (μόνιμες στήλες, newsletters, phygital events), επενδύοντας στο πρωτογενές ρεπορτάζ. Αφετέρου επεκτείνουν την παρουσία τους στις πλατφόρμες όπου βρίσκεται το ευρύ κοινό, δημιουργώντας προσαρμοσμένο περιεχόμενο για social media, messaging apps κ.ά. Το ζητούμενο είναι η μετατροπή του περιστασιακού χρήστη σε loyal επισκέπτη».

Ο Νικήτας Κορωνάκης μάς πληροφορεί σχετικά με τη στρατηγική του Mega News, το οποίο αποτελεί το πρώτο αμιγώς ενημερωτικό fast channel στην Ελλάδα, με 24ωρη συνεχόμενη ροή προγράμματος, εστιάζοντας σε τρεις άξονες για την ενίσχυση του engagement: «Σταθερή, αξιόπιστη και πρωτότυπη ενημέρωση. Ενίσχυση της παρουσίας στα social media (TikTok 135,4 K followers, Instagram 88,3 K) με περιεχόμενο μικρής φόρμας σχεδιασμένο για αλληλεπίδραση, άμεση ενημέρωση και προσέγγιση νεότερων ηλικιακών ομάδων. Αξιοποίηση τεχνολογίας AI για ανάλυση δεδομένων, θεμάτων και ενδιαφερόντων του κοινού πάντοτε υπό την καθοριστική δημοσιογραφική επιμέλεια που διασφαλίζει αξιοπιστία και ποιότητα».

Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες (INMA, Reuters Institute), η προσωποποίηση του περιεχομένου και η ενίσχυση της διαδραστικότητας μέσα από formats όπως real-time ενημέρωση, ζωντανές παρεμβάσεις, Q&A sessions με δημοσιογράφους και θεματικά segments, αυξάνουν σημαντικά την πιστότητα του κοινού. «Στο Mega News αυτή η φιλοσοφία εκφράζεται μέσα από μια αδιάλειπτη, πολυκαναλική εμπειρία που επιτρέπει στον χρήστη να ενημερώνεται live ή on demand, όταν και όπως θέλει. Έτσι, διαμορφώνεται μια νέα σχέση εμπιστοσύνης και διαρκούς διασύνδεσης πλήρως εναρμονισμένης με το μήνυμα του καναλιού: “Διαρκώς συνδεδεμένοι”», προσθέτει.

Την ανάγκη για ισορροπία μεταξύ της οργανικής σχέσης εμπιστοσύνης και της αλγοριθμικής προώθησης επιβεβαιώνει και ο Δημήτρης Κορνιώτης, υπογραμμίζοντας η οργανική σχέση εμπιστοσύνης με το κοινό είναι εξίσου σημαντική και με την αλγοριθμική προώθηση του περιεχομένου. «Από τη μία, προσπαθείς να χτίσεις απευθείας σχέση με το κοινό, το οποίο εντάσσει και αναζητά τα προϊόντα σου σε καθημερινή βάση (π.χ. οργανική επισκεψιμότητα στο site) από την άλλη ωστόσο προσπαθούμε να ανταποκριθούμε στην αλγοριθμική προσέγγιση των χρηστών, που η καθημερινή τους επαφή με ψηφιακά μέσα και δημιουργούς περιεχομένου, είναι αποτέλεσμα μηχανών που προτείνουν περιεχόμενο με βάση τα ενδιαφέροντά τoυς. Εκεί λοιπόν, είναι σημαντική η σωστή ανάγνωση/αντίληψη και μετάφραση των αλγοριθμικών λειτουργιών σημαντικών πλατφορμών όπως Google Discover αλλά και των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Instagram, Tik Tok), τόσο σε σχέση με τεχνικά χαρακτηριστικά αρτιότητας αλλά και επίπεδο ποιότητας αλλά και διαφορετικών τρόπων δημιουργίας περιεχομένου».

Διεθνείς Τάσεις: Η Ελλάδα, η συνδρομή και τα events
Οι κυρίαρχες διεθνείς τάσεις στη βελτιστοποίηση εσόδων περιστρέφονται γύρω από την αναζήτηση διαφοροποίησης, με το συνδρομητικό μοντέλο να εντείνεται, αλλά την εφαρμογή του να βρίσκει αντιστάσεις στην ελληνική αγορά.

Η τάση που παρατηρείται εδώ και χρόνια στα μεγάλα brands του εξωτερικού είναι το συνδρομητικό μοντέλο (memberships). «Αυτό που έχει αλλάξει το τελευταίο διάστημα, είναι ότι “εντατικοποιείται πολύ αυτή η εφαρμογή”. Ολοένα και περισσότερα μεγάλα ξένα ειδησεογραφικά καταφεύγουν στα memberships, “πουλώντας” ουσιαστικά το κύρος και το όνομά τους στην αγορά. Όσον αφορά την Ελλάδα, αν και παρατηρείται μια κάπως μεγαλύτερη κινητικότητα στα memberships, ενώ τα events αρχίζουν να αποτελούν έναν αξιόπιστο τρόπο εσόδου, που μέχρι πριν λίγα χρόνια περνούσε κάτω από τα ραντάρ», αναφέρει ο Ηλίας Αναστασιάδης.

Με βάση την ανάλυση του Δημήτρη Πεφάνη, σχετικά με το διεθνές πλαίσιο, η κυριαρχία των big tech platforms έχει οδηγήσει τα διεθνή media στην αναζήτηση πιο βιώσιμων μοντέλων εσόδων, με έμφαση σε subscriptions, memberships, micropayments και reader funding. Παράλληλα, παρατηρείται ενίσχυση της νομοθετικής πίεσης προς τις πλατφόρμες, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, για δίκαιη αποζημίωση των εκδοτών. «Στην Ελλάδα, αν και το μέγεθος της αγοράς δυσκολεύει την ανάπτυξη δυναμικών paywall μοντέλων, οι τάσεις αυτές επηρεάζουν ήδη τον σχεδιασμό. Η έμφαση δίνεται στην οικοδόμηση σταθερού κοινού, στη βελτιστοποίηση του engagement, και στη σύνδεση των ενημερωτικών brands με phygital εμπειρίες -events, roundtables, forums- που ενισχύουν την αξία του περιεχομένου και τις δυνατότητες εμπορικής αξιοποίησης. Στην DPG Digital Media κινούμαστε ακριβώς βάσει αυτών των εξελίξεων».

Για το newsbeast.gr, o Βίκτωρας Μοντζέλλι τοποθετείται πιο επιφυλακτικά όσον αφορά την ελληνική ιδιοσυγκρασία. Ενώ αναγνωρίζει τη συνδρομή αλλά και τη δωρεά προς τα ενημερωτικά μέσα»(reader funding) ως «δύο μεθόδους δημιουργίας εσόδων, πέραν των διαφημίσεων», σημειώνει ότι «αυτή είναι μια κουλτούρα που συναντάμε στο εξωτερικό, αλλά όχι τόσο συχνά στην Ελλάδα και όπου έχει εφαρμοστεί, δεν έχει τα αποτελέσματα που θα ήθελε ο εκδότης». Ο ίδιος εικάζει πως αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το αναγνωστικό κοινό, ίσως, να μην έχει ωριμάσει ακόμη, ώστε να είναι έτοιμο να καταβάλει αντίτιμο για κάτι που του διατίθεται δωρεάν. Ωστόσο, πιστεύει ότι «ο κόσμος της τεχνολογίας, ο κόσμος της επικοινωνίας αλλάζει και μαζί αλλάζει και η ενημέρωση. Νομοτελειακά θα καταλήξουμε στο συνδρομητικό μοντέλο, αλλά για να γίνει αυτό, θα πρέπει να γίνουν ακόμα περισσότερες επενδύσεις στο περιεχόμενο».

Την ίδια επιφυλακτικότητα εκφράζει και ο Μάκης Πολλάτος. «Το μοντέλο των συνδρομών είναι ακόμη σε εμβρυακό στάδιο στην Ελλάδα. Και σίγουρα θα χρειαστεί πολύς χρόνος για την επέκταση του μοντέλου που διεθνώς χρησιμοποιείται από ολιγάριθμες ιστοσελίδες με διεθνή απήχηση και δεκαετίες παρουσίας στον χώρο της ενημέρωσης. Στη μικρή ελληνική αγορά απαιτείται πρώτα απ’ όλα η λήψη μιας σειράς μέτρων για την περιφρούρηση της πνευματικής ιδιοκτησίας και του επώνυμου ρεπορτάζ -με υπογραφή- που τελικώς καθορίζει ποια είναι τα mainstream Μέσα που απολαμβάνουν την εμπιστοσύνη των αναγνωστών και ποιες είναι εκείνες οι ιστοσελίδες που απλώς αρκούνται στην τεχνική του copy paste ή του rewriting ειδήσεων που αποκαλύπτονται από άλλα Μέσα Ενημέρωσης».

Καταλήγοντας, ο Θοδωρής Γιαούζης, Head of Digital Subscriptions, Εφημερίδα Η Καθημερινή, εκφράζει τα πολλαπλά οφέλη της διαφοροποίησης εσόδων, μέσα από την εμπειρία ενός οργανισμού που έκανε την κίνηση αυτή στην ελληνική αγορά: «Τα μεγάλα ενημερωτικά sites σε Ευρώπη και ΗΠΑ έχουν επικεντρωθεί την τελευταία δεκαετία σε στρατηγικές διαφοροποίησης εσόδων και κυρίως σε direct readers revenue models μέσω συνδρομητικών μοντέλων. Παρότι στην Ελλάδα αυτές οι στρατηγικές αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό, η εμπειρία από τις ξένες αγορές μάς δείχνει ότι τέτοια μοντέλα πέρα από τη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων βοηθούν τα ενημερωτικά sites σε μια σειρά από άλλους τομείς. Ενας σημαντικός τομέας είναι η απεξάρτηση από τους aggregators (π.χ. Google) και τις social media πλατφόρμες για τη διανομή του περιεχομένου μέσω της ενίσχυσης του direct traffic και των owned channels (newsletter, app). Ακόμα, η συλλογή first-party data και η δυνατότητα παροχής προσωποποιημένου περιεχομένου και ενίσχυσης του audience engagement μέσω νέων functionalities (π.χ. σχολιασμός άρθρων). Στην Καθημερινή, έχοντας διαγνώσει εγκαίρως τις τάσεις της διεθνούς αγοράς μέσω της συνεργασίας μας με τους Financial Times Strategies και το Google News Initiative, έχουμε επενδύσει σημαντικούς πόρους στη δημιουργία του πρώτου digital συνδρομητικού μοντέλου στην ελληνική αγορά, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο σημαντικά την απευθείας σχέση με τους αναγνώστες μας».

Οι «κόκκινες γραμμές» της αξιοπιστίας
Με την εποχή του παραδοσιακού banner να «οδεύει προς το τέλος της», καθώς οι χρήστες έχουν «εκπαιδευτεί» να προσπερνούν τα στατικά διαφημιστικά μηνύματα, το branded content και το native advertising αναδεικνύονται σε κεντρικό πυλώνα εσόδων.

Ο Βίκτωρας Μοντζέλλι θεωρεί ότι «όλα ξεκινούν και όλα καταλήγουν στο περιεχόμενο». Το branded content «σε καλεί να νιώσεις το προϊόν. Να σκεφτείς θετικά γύρω από αυτό. Να γίνει μέρος της κουλτούρας σου». Αποφαίνεται πως «ένα μπάνερ, όσο έξυπνο και ελκυστικό κι αν είναι, δεν μπορεί να δημιουργήσει ιστορίες και συναισθήματα. Ο αναγνώστης έχει την ανάγκη να ταυτιστεί με κάτι. Ένα υψηλής αισθητικής κείμενο, ακόμα κι αν έχει ξεκάθαρο εμπορικό πρόσημο, μπορεί να ικανοποιήσει τον αναγνώστη και να κοινοποιήσει το μήνυμα του προϊόντος με μεγαλύτερη επιτυχία». Η εμπειρία έχει δείξει πως «κανείς δεν θα θυμάται σε έναν μήνα αν έκανε κλικ σε ένα καλαίσθητο μπάνερ. Αλλά θα θυμάται πως διάβασε ένα θέμα που τον έκανε να νιώσει όμορφα».
Σε έναν ισχυρό εμπορικό κόμβο για branded περιεχόμενο, με πλήρως διαμορφωμένο dedicated περιεχόμενο σε διαφορετικά formats (native, advertorials, sponsored reels και branded sections), έχει εξελιχθεί το Newsbomb.gr, διατηρώντας, όμως, σαφείς κόκκινες γραμμές ως προς την εγκυρότητα των πληροφοριών και την προστασία του κοινού από παραπλανητικό περιεχόμενο. «Κάθε branded project φιλτράρεται editorially, ώστε να διασφαλίζεται ότι το μήνυμα είναι συμβατό με τις αξίες και τις αρχές του Μέσου και δεν θίγει την αξιοπιστία του», λέει ο διευθυντής του, Μάκης Πολλάτος.

Στην εποχή του ΑΙ οι συνεργασίες μοιάζουν πιο δυναμικές και πιο απαραίτητες από ποτέ. «Το CNN Greece έχει διαμορφώσει ένα ισχυρό πλαίσιο συνεργασιών με brands, που υπερβαίνει το παραδοσιακό banner και επεκτείνεται σε strategic branded content, native storytelling, video series και θεματικά αφιερώματα», εξηγεί ο Δημήτρης Πεφάνης, διευθυντής CNN Greece, θέτοντας στο επίκεντρο τη σημασία της αξιοπιστίας. «Κάθε εμπορική συνεργασία περνά από editorial approval, ώστε να διασφαλίζεται η ποιοτική και θεματική συνάφεια με το Μέσο. Δεν δημοσιεύουμε περιεχόμενο που δεν πληροί τις αρχές της εγκυρότητας, της διαφάνειας και του σεβασμού προς τον αναγνώστη, σύμφωνα με τα διεθνή guidelines. Τα branded formats που φιλοξενούμε δημιουργούνται με storytelling αρχές, στη γλώσσα και το ύφος του CNN Greece, χωρίς παραπλανητικούς τίτλους ή θεματολογία».

Για τον Ηλία Αναστασιάδη, το branded content και το native advertising, εφόσον δεν γίνεται «ξύλινα, ανέμπνευστα και διεκπαιρεωτικά», αποτελεί «μια πολύ χρήσιμη λύση στα χέρια της αγοράς». Ως προς τις «κόκκινες γραμμές» για τη διαφύλαξη της αξιοπιστίας, αυτές είναι σαφείς: το περιεχόμενο του brand «να μην αντιτίθεται με τις δημοσιογραφικές αρχές και γραμμές του ενημερωτικού site και να μη θίγει την αξιοπιστία του».

---

Η πάλη για το digital growth
«Σε ένα άκρως ανταγωνιστικό (και κατακερματισμένο) πεδίο όπως αυτό των ενημερωτικών sites στην Ελλάδα, οι εκδότες που πραγματικά ενδιαφέρονται για growth, πασχίζουν να είναι ένα βήμα μπροστά».
Ηλίας Αναστασιάδης, Διευθυντής, Reader.gr

---

Το όριο της αξιοπιστίας του AI
«Η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται σε ένα διαρκώς αναπτυσσόμενο στάδιο και μπορεί να παρουσιάζεται κάθε μέρα με μια όλο και πιο άρτια εικόνα, αλλά δεν μπορούμε ακόμη να την εμπιστευτούμε στην παραγωγή περιεχομένου».
Βίκτωρας Μοντζέλλι, Διευθυντής Σύνταξης, Newsbeast.gr

---

Το στοίχημα της αξιοπιστίας
«Στο σημερινό περιβάλλον υπερπληροφόρησης, όπου η αξιοπιστία των πηγών αμφισβητείται και οι αναγνώστες διασπώνται σε πολλαπλά ψηφιακά κανάλια, η εμπιστοσύνη γίνεται το πολυτιμότερο κεφάλαιο για ένα ενημερωτικό brand».
Δημήτρης Πεφάνης, Διευθυντής, CNN Greece

---

Δημοσιογράφος vs. Τεχνητή Νοημοσύνη
«Το AI λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης στην έρευνα, την ανάλυση δεδομένων και το workflow παραγωγής και όχι ως αντικατάσταση της δημοσιογραφικής κρίσης».
Νικήτας Κορωνάκης, Υπεύθυνος, Mega News

---

Το αδιαπραγμάτευτο ανθρώπινο στοιχείο
«Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η δημοσιογραφία είναι ανθρώπινη υπόθεση, ειδικά όταν μιλάμε για hard news, κρίσιμα γεγονότα ή ρεπορτάζ που απαιτούν ευαισθησία και κριτική σκέψη».
Μάκης Πολλάτος, Διευθυντής, Newsbomb.gr

---

AI και η αλλαγή των ρόλων
«Tα εργαλεία ΑΙ είναι απλώς ένας πολύ σημαντικός σύμμαχος για τα ψηφιακά μέσα, που δεν πρέπει να μας τρομάζουν απλά σήμερα έρχονται να κάνουν disrupt σε μεγάλο βαθμό κάποιες παγιωμένες διαδικασίες και ρόλους».
Δημήτρης Κορνιώτης, General Manager, Politis Group Digital (Newsbreak.gr, Rosa.gr)

---

Από το banner στο storytelling
«Η συνεργασία ενημερωτικών sites και brands έχει μετατοπιστεί από την τοποθέτηση απλών banners στη δημιουργία branded content μέσω native advertising, όπου δίνεται έμφαση στην αφήγηση, στη συνάφεια και την αξία για τον αναγνώστη. Οι «κόκκινες γραμμές» περιλαμβάνουν τη σαφή σήμανση του χορηγούμενου περιεχομένου, τον διαχωρισμό editorial και εμπορικών ομάδων, τη συμβατότητα με τις αξίες του οργανισμού και τη δέσμευση σε υψηλά standards ποιότητας, ώστε να ενισχύεται η εμπιστοσύνη του αναγνωστικού κοινού και να προστατεύεται η αξιοπιστία του δημοσιογραφικού οργανισμού».
Θοδωρής Γιαούζης, Head of Digital Subscriptions, Εφημερίδα Η Καθημερινή

---

Η Αγορά σε Κίνηση: Στρατηγικές συγχωνεύσεις και επενδύσεις
Τη δυναμική ανάγκη για οικονομίες κλίμακας και τον στρατηγικό μετασχηματισμό του κλάδου υπογραμμίζουν και οι πρόσφατες κινήσεις στην ελληνική αγορά, οι οποίες αποδεικνύουν την ανάγκη για εδραίωση και ανάπτυξη.

• Alter Ego Media: Εξαγορά των Newsit και Tlife
  Η Alter Ego Media ανακοίνωσε την εξαγορά των εταιρειών Newsit ΕΠΕ και TLife ΑΕ έναντι συνολικού ποσού 28,5 εκατ. ευρώ, με τη συναλλαγή να ανέρχεται σε 19,5 εκατ. ευρώ για το Newsit και 9 εκατ. ευρώ για τη TLife. Σημαντική παράμετρος της συμφωνίας είναι ότι οι Νίκος Ευαγγελάτος και Τατιάνα Στεφανίδου θα παραμείνουν στη διεύθυνση των ιστοσελίδων αντιστοίχως, για περίοδο τουλάχιστον πέντε ετών.
• Όμιλος Πολίτη: Εξαγορά του Newsbreak.gr
  Ο όμιλος Πολίτη ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της εξαγοράς του ενημερωτικού ιστότοπου Newsbreak.gr από τον όμιλο Φιλιππάκη. Η απόφαση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο στρατηγικό πλάνο του ομίλου για ενίσχυση του οικοσυστήματος της ποιοτικής ενημέρωσης και περαιτέρω ανάπτυξη της δημοσιογραφικής δραστηριότητας, με σεβασμό στην πολυφωνία και την ελευθερία του Τύπου.