Πόσο μπορεί να αναβαθμίσει τον ρόλο της Επικοινωνίας η σύγχρονη πραγματικότητα, στην οποία οι άνθρωποι μιλούν και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους ολοένα και λιγότερο; Το ερώτημα είναι ουσιαστικό και η απάντηση δεν είναι ούτε εύκολη, ούτε μονοδιάστατη. Ξεκινώντας από τα στατιστικά στοιχεία των ερευνών, διαπιστώνει κανείς ότι το πρόβλημα εντείνεται. Σύμφωνα με πρόσφατο άρθρο της Wall Street Journal, o χρόνος συνομιλίας των ανθρώπων μεταξύ τους έχει μειωθεί 30% τα τελευταία χρόνια. Το στοιχείο αυτό προκύπτει από μελέτες των Πανεπιστημίων του Μιζούρι και της Αριζόνα, που μέτρησαν ότι το 2005 οι άνθρωποι έλεγαν περίπου 16.632 λέξεις την ημέρα, ενώ το 2019 ο αριθμός τους έπεσε στις 11.900 λέξεις. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι μέσα σε ένα χρόνο κάθε άνθρωπος έλεγε το 2019, 120.000 λέξεις λιγότερες απ’ ότι 20 χρόνια πριν. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι σήμερα, εν έτει 2026 και δεδομένου ότι η ανθρωπότητα πέρασε μια μακροχρόνια πανδημία, ενώ βιώνει και την ταχύτατη διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης, η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη απ’ ό,τι το 2019.
Από την άλλη, η αυξημένη έκθεση στην ψηφιακή τεχνολογία δυσχεραίνει τη συγκέντρωση του ανθρώπινου εγκεφάλου, γεγονός που δυσκολεύει τη διεξαγωγή μιας συνομιλίας. Η απομόνωση των ανθρώπων, την οποία εντείνει το διαδίκτυο, θα εξελιχθεί σε μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με τους ψυχολόγους και θα δυσχεράνει περαιτέρω τις επικοινωνιακές δυνατότητες των ανθρώπων.
«Η ομιλία απαιτεί να προσέχετε τι λέει ο συνομιλητής σας, να διαμορφώνετε μια απάντηση και να ελέγχετε τις σωματικές σας αντιδράσεις και όλα αυτά μέσα σε περίπου 200 χιλιοστά του δευτερολέπτου», αναφέρει στο άρθρο της στη WSJ η Βαλέρια Φάιφερ, Επίκουρη Καθηγήτρια Ψυχολογίας και Συμβουλευτικής του Πανεπιστημίου του Μιζούρι.
«Η συνομιλία με άλλους ανθρώπους καλλιεργεί δεξιότητες, όπως να μαθαίνει κανείς πότε πρέπει να μιλήσει και πότε όχι – και πώς να παρεμβαίνει στη συζήτηση», καταλήγει η ίδια. Σκεφθείτε, ακόμα και η καθιέρωση στα super markets ταμείων χωρίς ταμίες οδηγεί σε λιγότερες ευκαιρίες για συζήτηση.
Τι κοινωνίες όμως μπορούν να διαμορφωθούν με τα δεδομένα αυτά; Πόσο αισιόδοξοι μπορούμε να είμαστε για την εξέλιξη της ανθρώπινης ευφυίας, όταν πλέον αυτή επαφίεται στην ΤΝ και ο ανθρώπινος εγκέφαλος «τεμπελιάζει»; Ας σκεφτούμε τη βία που εντείνεται διαρκώς γύρω μας και ίσως αντιληφθούμε ότι η έλλειψη δεξιοτήτων – αλλά και διάθεσης – επικοινωνίας είναι ένας βασικός παράγοντας που την καλλιεργεί. Αναμφίβολα, η πραγματικότητα αυτή συνιστά μια μεγάλη πρόκληση για τον κλάδο της Επικοινωνίας. Η ανακάλυψη και καλλιέργεια νέων τεχνικών αλληλεπίδρασης και νέων κωδίκων επικοινωνίας με τους καταναλωτές συνιστά μονόδρομο, ώστε το marketing να βρίσκει ευήκοα ώτα σε ανθρώπους που βιώνουν τόσο καίριες προκλήσεις.