Πολλές και διαφορετικές ιστορίες ακούστηκαν, μα σε όλες υπήρχε κάτι κοινό: Κανένας από όλους αυτούς τους ανθρώπους δεν είχε φταίξει, κανένας τους δεν είχε κάνει κάποιο λάθος. Αντίθετα, το κράτος, η κοινωνία, οι δρόμοι, οι άλλοι ή ο άλλος –ο τροχονόμος–, όλο το άλλο σύμπαν είχε σφάλει εκτός από τους ίδιους.
Και τότε θυμήθηκα το γνωστό μας ελβετικό τυρί emmental. Σε αυτό αναφέρθηκε ο James Reason, όταν το 1990 παρουσίασε το μοντέλο του περί λάθους, το γνωστό έκτοτε: “swiss cheese model”. Είχε πει ότι ένας κόσμος χωρίς λάθη θα ήταν σαν τυρί χωρίς τρύπες. Ωστόσο βλέποντας κάποιος μία ή… τη δική του λεπτή φέτα τυριού, διακρίνει κάποιες τρύπες στις οποίες ενδεχομένως δεν δίνει μεγάλη σημασία – κάποιες μάλιστα από αυτές μπορεί να τις θεωρεί χαριτωμένες ή και «μαγκιά» του. Όμως αν φέρναμε δίπλα δίπλα τις μεμονωμένες φέτες, θα συνειδητοποιούσαμε τα «λαγούμια» που δημιουργούνται μεταξύ των διαδοχικών φετών, άρα και τις καταστροφικές συχνά συνέπειες της ύπαρξης «λάθους». Κάπως έτσι δεν είναι και τα πράγματα στην Ελλάδα σήμερα; Ή ίσως και στην εταιρεία σας; Γι’ αυτό και είναι καλό να σταθούμε στα λάθη, αλλά επιτέλους στα δικά μας λάθη. Να συνειδητοποιήσουμε τις ελλιπείς διεργασίες ή τις λανθασμένες εφαρμογές ορθών κατά τα άλλα αποφάσεων. Να συνειδητοποιήσουμε τα σφάλματά μας που οφείλονται σε έλλειψη γνώσεων και απουσία ικανοτήτων, στην παραβίαση κανόνων και την αθέτηση συμφωνιών ή και στην έλλειψη συναισθηματικής νοημοσύνης και ήθους. Τα λάθη δεν κρύβονται, όσο και αν αναζητούμε το χαλί για να τα κρύψουμε εντέχνως. Συχνά μάλιστα είναι πολύ πιο ορατά από τους υφισταμένους μας. Και όταν αυτοί, με καλή μόρφωση και συχνά με πιο «καθαρή» αίσθηση των πραγμάτων, τα βλέπουν, δεν θα μας χαριστούν. Και ξέρετε ποιο είναι το χειρότερο που μπορούν να κάνουν: Το να μη δουλεύουν με τον τρόπο που θα μπορούσαν ή όφειλαν. Και στην περίπτωση αυτή, δεν δικαιούμαστε να πούμε τίποτε, αφού η έλλειψη επαγγελματισμού που θα βιαστούμε να τους προσάψουμε μας χαρακτηρίζει πρώτους εμάς τους ίδιους.