Η συνεδριακή αγορά βρήκε το… φάρμακό της!

Conferences

<‘Σελίδα 1: Η φαρμακευτική αγορά κινητήρια δύναμη για τη συνεδριακή αγορά’>
Η φαρμακευτική αγορά
Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, οι συνολικές πωλήσεις φαρμακευτικών προϊόντων από τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις προς τα νοσοκομεία και τις φαρμακαποθήκες/φαρμακεία ανήλθαν το 2006 στα 4,2 δισ. ευρώ. Οι πωλήσεις την περίοδο 2000-2006 αυξάνονται με μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής 15,6%, σημειώνοντας επιβραδυνόμενο ρυθμό αύξησης (από 22% το 2001 σε 10,8% το 2006).

Ο έντονος ανταγωνισμός αλλά και η αδυναμία των φαρμακευτικών εταιρειών να επικοινωνήσουν μαζικά τα προϊόντα τους στο ευρύ κοινό έχει καταστήσει τα συνέδρια ως σημαντικό κανάλι επικοινωνίας των φαρμακευτικών εταιρειών με τα κοινά στα οποία απευθύνονται

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση 2008 του ΙΟΒΕ για την αγορά φαρμάκου, το 2006 ο κύκλος εργασιών του δείγματος φαρμακευτικών επιχειρήσεων (αποτελείται από 102 εταιρείες οι οποίες εκπροσωπούν τη φαρμακευτική αγορά, σε όρους πωλήσεων φαρμακευτικών προϊόντων, σε ποσοστό μεγαλύτερο του 90%), ανήλθε στα 5,13 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 9% σε σχέση με το 2005. Την πρώτη και δεύτερη θέση, με βάση τον κύκλο εργασιών κατέχουν οι εταιρείες Pfizer και Sanofi Aventis και ακολουθούν οι εταιρείες Vianex, Roche και GlaxoSmithKline.

Όσον αφορά στο διεθνές περιβάλλον της φαρμακευτικής αγοράς, το 2006 σημείωσε οριακή βελτίωση σύμφωνα με το IMS World Review 2007. Οι συνολικές πωλήσεις έφτασαν τα 608 δισ. δολάρια, σημειώνοντας αύξηση κατά 42,1 δισ. δολάρια σε σύγκριση με το 2005, εντούτοις ο ρυθμός μεταβολής μειώθηκε στο 6,5% από 6,9% το 2005.

Η αγορά φαρμάκου αντιμετωπίζει προβλήματα που καθιστούν τις προοπτικές για τα επόμενα χρόνια ανησυχητικές. Βασικές αιτίες αποτελούν αφενός ο μεγάλος αριθμός πατεντών για εξαιρετικά κερδοφόρα φάρμακα που πρόκειται να λήξουν έως το 2012 και αφετέρου ο μεγάλος ανταγωνισμός από τα φτηνά ουσιωδώς όμοια φάρμακα, τα οποία αναμένεται να απορροφήσουν μεγάλο μερίδιο των πωλήσεων της αγοράς.

Οι εταιρείες ουσιωδώς όμοιων φαρμάκων κερδίζουν συνεχώς έδαφος και ήδη προβλέπεται ότι θα αυξήσουν τις πωλήσεις τους κατά 14-15% το 2008 παγκοσμίως, φτάνοντας τα 70 δισ. δολάρια. Αυτό σημαίνει ότι περισσότερα από τα δύο τρίτα της συνταγογράφησης των γιατρών θα αφορά πλέον σε ουσιωδώς όμοια φάρμακα.

Κινητήρια δύναμη για τη συνεδριακή αγορά
Ο έντονος ανταγωνισμός αλλά και η αδυναμία των φαρμακευτικών εταιρειών να επικοινωνήσουν μαζικά τα προϊόντα τους στο ευρύ κοινό, καθώς επίσης οι συνεχείς ανάγκες ενημέρωσης λόγω των διαρκών εξελίξεων στην εν λόγω αγορά, έχει καταστήσει τα συνέδρια και τις εκδηλώσεις γενικότερα ως σημαντικό κανάλι επικοινωνίας των φαρμακευτικών εταιρειών με τα κοινά στα οποία απευθύνονται (γιατρούς, φαρμακοποιούς), στο πλαίσιο πάντα του αυστηρού νομοθετικού πλαισίου και του κώδικα δεοντολογίας της αγοράς.

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το 2000 στις ΗΠΑ, οι 10 μεγαλύτερες φαρμακευτικές εταιρείες δαπάνησαν το ποσό των 1,9 δισ. δολαρίων μόνο σε προωθητικά events (πηγή: prwatch.org).

Και στην Ελλάδα, ο εν λόγω κλάδος εμφανίζει τη μεγαλύτερη κινητικότητα σε επίπεδο διοργάνωσης συνεδρίων και εκδηλώσεων γενικότερα, καθώς πραγματοποιεί τα περισσότερα επιστημονικά, ερευνητικά και ιατρικά συνέδρια. Και στη χώρα μας δημιουργείται σταδιακά μία niche market με πολλαπλά οφέλη τόσο για την Ελλάδα όσο και για τον κάθε συνεδριακό προορισμό ξεχωριστά καθότι -παρά τους όποιους περιορισμούς σε επίπεδο budget που έχουν τεθεί τα τελευταία χρόνια- ο συγκεκριμένος κλάδος διατηρεί την πρωτοπορία και τη δυναμική του.

Ακριβή στοιχεία για την αγορά των ιατρικών και φαρμακευτικών συνεδρίων δεν υπάρχουν, καθώς όπως είναι γνωστό, στην Ελλάδα δεν διατηρείται Μητρώο Συνεδρίων. Άλλωστε, αυτό είναι εδώ και χρόνια ένα από τα βασικά αιτήματα του συνδέσμου των διοργανωτών συνεδρίων, HAPCO, καθώς παρατηρούνται πολλά κενά ενημέρωσης στο εν λόγω θέμα.

Ενδεικτικά στοιχεία για έναν από τους σημαντικότερους συνεδριακούς προορισμούς της χώρας μας, τη Θεσσαλονίκη, δίνει το Γραφείο Συνεδρίων και Επισκεπτών Θεσσαλονίκης TCVB, για το 2006, το οποίο καταγράφει μεταξύ άλλων τη θεματολογία των συνεδρίων που πραγματοποιούνται στην πόλη. Από τα συνέδρια, λοιπόν, συντριπτικά υπερέχουν αυτά που διοργανώνονται από τους κλάδους της ιατρικής και της φαρμακευτικής, σε ποσοστό 35%. Τα εν λόγω στοιχεία αφορούν μόνο σε συνέδρια του association market, δηλαδή μη κερδοσκοπικών φορέων, επιστημονικών ενώσεων, σωματείων κλπ, καθώς το TCVB δεν ασχολείται στην παρούσα φάση με το corporate market, συνέδρια δηλαδή που διοργανώνονται από εταιρείες – επιχειρήσεις.
<‘here’>

<‘Σελίδα 2: Τα ιατρικά – φαρμακευτικά συνέδρια και τα σημεία-κλειδιά για την επιτυχή διοργάνωσή τους’>
Υπερισχύουν τα ιατρικά συνέδρια
Τα συνέδρια που διοργανώνονται στην εν λόγω αγορά χωρίζονται σε δύο διαφορετικές κατηγορίες, τα ιατρικά συνέδρια, που απευθύνονται σε γιατρούς, και τα φαρμακευτικά, που απευθύνονται σε φαρμακοποιούς, παρόλο που σε μεγάλο βαθμό και τα δύο χρηματοδοτούνται από φαρμακευτικές εταιρείες.

Ο αριθμός των ιατρικών συνεδρίων είναι πολύ μεγάλος, ενώ φέτος λόγω της κρίσης παρατηρείται σε γενικές γραμμές ένα πρόβλημα χρηματοδότησής τους. Το θέμα των ιατρικών συνεδρίων και της πολύ υψηλής δαπάνης τους έχει απασχολήσει το ΣΦΕΕ, το Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, που προσπαθεί να περιορίσει αυτό το φαινόμενο και για τον λόγο αυτό προχώρησε στη δημιουργία του Κώδικα Δεοντολογίας, σε μια προσπάθεια αυτοπεριορισμού της αγοράς.

Οι επαγγελματίες του χώρου διαπιστώνουν άμεση ανάγκη τόσο για ενεργοποίηση προς την κατεύθυνση της σωστής και ολοκληρωμένης ενημέρωσης όσο και για πραγματική ευαισθητοποίηση του κρατικού μηχανισμού και των κλαδικών φορέων στην ενασχόληση και ανάπτυξη του συνεδριακού τουρισμού

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ανεύρεση στοιχείων για την εν λόγω αγορά στο πλαίσιο του ρεπορτάζ ήταν εξαιρετικά δύσκολη, ενώ πολύ δύσκολη ήταν και η επικοινωνία με τις ίδιες τις φαρμακευτικές εταιρείες, σχετικά με το θέμα που ετοιμάσαμε.

Τα φαρμακευτικά συνέδρια
Φαρμακευτικά συνέδρια διοργανώνονται τρία πανελλαδικά και δύο περιφερειακά, ως εξής:

• Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Συνέδριο: Κάθε δύο χρόνια, άνοιξη, με την ευθύνη της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοποιών (ΠΕΦ – φαρμακοποιοί χωρίς φαρμακεία) και τη συμμετοχή των νοσοκομειακών φαρμακοποιών και των φαρμακοποιών πάγκου. Πρόκειται για καθαρά επιστημονικό συνέδριο, με συμμετοχή περίπου 1.000 φαρμακοποιών και φοιτητών, ανάμεσα στους οποίους και αρκετοί από τις βαλκανικές χώρες.
• Hellas Pharm: Πραγματοποιείται στην Αθήνα (τα τελευταία χρόνια στο Helexpo Palace) στις αρχές κάθε χρόνου, από τους Φαρμακευτικούς Συλλόγους Αττικής και Πειραιά. Περιλαμβάνει μεγάλη έκθεση για φάρμακα, καλλυντικά και λοιπά είδη φαρμακείου και εξοπλισμό φαρμακείων. Το διήμερο συνέδριο κυρίως καλύπτει επαγγελματικά θέματα των φαρμακοποιών και ενημέρωση για νέες εξελίξεις στη φαρμακευτική περίθαλψη. Το επισκέπτονται γύρω στις 3.000 φαρμακοποιοί από όλη τη χώρα.
• Pharma Point: Πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη, το φθινόπωρο κάθε χρόνου (φέτος θα γίνει 16-18/10/09), στη ΔΕΘ, από το Φαρμακευτικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης. Περιλαμβάνει μεγάλη έκθεση για φάρμακα, καλλυντικά και λοιπά είδη φαρμακείου και εξοπλισμό φαρμακείων. Το Συνέδριο καλύπτει επαγγελματικά, επιστημονικά και κοινωνικά θέματα των φαρμακοποιών. Το επισκέπτονται γύρω στις 2.500 φαρμακοποιοί από όλη τη χώρα, αλλά κυρίως από τη Βόρεια Ελλάδα.
• Παγκρήτιο Φαρμακευτικό Συνέδριο: Διοργανώνεται κάθε δύο χρόνια σε ένα εκ των νομών της Μακεδονίας. Σύμφωνα με στοιχεία της διοργανώτριας εταιρείας K.Provoli, φέτος -εν μέσω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης- δεν παρατηρήθηκαν μειώσεις στον αριθμό των συνέδρων, όμως εντοπίστηκαν δυσκολίες στην ανεύρεση χορηγών. Μάλιστα, υπήρξαν 2-3 ηχηρές απουσίες (π.χ. Κορρές), ενώ οι περισσότερες εταιρείες συμμετείχαν μεν, αλλά με μειωμένη δαπάνη. Όπως υπολογίζει η εταιρεία, η μείωση της δαπάνης για τα φαρμακευτικά συνέδρια ανέρχεται στο 15%, ωστόσο συνολικά δεν απειλήθηκε η λειτουργία των συνεδρίων, ούτε υπήρξαν σημαντικές αλλαγές στο ύφος και τις παροχές προς τους συνέδρους.

Κυριαρχία των ιατρικών συνεδρίων «δείχνει» η Focus
Την κυριαρχία των ιατρικών συνεδρίων, αλλά και άλλες ενδιαφέρουσες τάσεις ανέδειξε έρευνα της Focus που είχε παρουσιαστεί στο πλαίσιο του διεθνούς συνεδρίου IMIC 2006, που διοργάνωσε η Heliotopos.

Η έρευνα αποκαλύπτει επίσης το κενό που υφίσταται στην ενημέρωση και την αποσπασματική γνώση των επαγγελματιών του κλάδου, καθώς επίσης και την άγνοιά τους όσον αφορά σε κλαδικά νούμερα και μεγέθη, κάτι που πάντα καθιστά δύσκολο και το ρεπορτάζ.

Τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας έχουν ως εξής:

ΣΥΝΕΔΡΙΟ:.

• Πολυποίκιλη έννοια.
• Αδυναμία προσδιορισμού ακριβών μεγεθών και αριθμών.
• Τα περισσότερα είναι ιατρικά, ακολουθούν συνέδρια ιδιωτικών επιχειρήσεων.
• Περιορισμένη η παρουσία σε συνέδρια συνδέσμων και μη κυβερνητικών οργανισμών.
• Κυρίως πανελλήνια, διαρκούν 2-3 μέρες, ο αριθμός των συνέδρων μεταξύ 50 και 200 με έμφαση στους 100 – 200.
• Λαμβάνουν χώρα κυρίως τους φθινοπωρινούς μήνες και το Δεκέμβριο.

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΤΑΣΕΙΣ:

• Μικρότερη διάρκεια συνεδρίων.
• Μείωση του lead time για την κράτηση του συνεδρίου.
• Αύξηση της σημασίας του value for money.
• Must οι παράλληλες δραστηριότητες.
• Μεγαλύτερη έμφαση στην υψηλή αισθητική, την ποιότητα και την πρωτοτυπία σε όλες τις παρεχόμενες υπηρεσίες.

5 σημεία κλειδιά για την επιτυχή διοργάνωση συνεδρίων:

• Το νέο και πολύ ελκυστικό concept συνδυασμού business & pleasure.
• Ανάγκη εξειδίκευσης και επαγγελματισμού όλων όσοι εμπλέκονται στη διοργάνωση συνεδρίων.
• Καινοτομία όχι μόνο στη διοργάνωση και τις προσφερόμενες υπηρεσίες αλλά και στη στρατηγική marketing και προώθησης του συνεδρίου.
• Ενίσχυση της απαραίτητης κρατικής υποστήριξης.
• Ουσιαστική και αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των επαγγελματιών. 

Τέλος, από την έρευνα προκύπτει κενό στην ενημέρωση και αποσπασματική γνώση των επαγγελματιών του κλάδου, καθώς επίσης άγνοια πάνω σε κλαδικά νούμερα και μεγέθη. Οι επαγγελματίες του χώρου διαπιστώνουν άμεση ανάγκη τόσο για ενεργοποίηση προς την κατεύθυνση της σωστής και ολοκληρωμένης ενημέρωσης όσο και για πραγματική ευαισθητοποίηση του κρατικού μηχανισμού και των κλαδικών φορέων στην ενασχόληση και ανάπτυξη του συνεδριακού τουρισμού.
<‘here’>

<‘Σελίδα 3: Νόμοι και κώδικας δεοντολογίας, η χρηματοδότηση και κονδύλια των φαρμακευτικών συνεδρίων’>
Η άποψη του θεσμικού
Το καθεστώς των συνεδρίων στο φαρμακευτικό κλάδο εξηγεί ο Γιώργος Καλαφατάκης, μέλος ΔΣ της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακευτικού Marketing και Σύμβουλος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων.

ΝΟΜΟΣ ΚΑΙ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ
Ο νόμος και ο Κώδικας Δεοντολογίας τον οποίο ακολουθούν σε κάθε δραστηριότητά τους οι φαρμακευτικές εταιρείες για την ενημέρωση των Επαγγελματιών Υγείας για τα νέα φάρμακα και με στόχο να συμβάλλουν στην καλύτερη περίθαλψη, εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις των συμμετοχών ή των οργανώσεων από τις ίδιες σχετικών συνεδρίων.

Στοιχεία για το ύψος των κονδυλίων δεν υπάρχουν, πάντως λαμβάνοντας υπόψη την πίεση των εταιρειών για περιστολή δαπανών και λόγω της κρίσης αλλά και ειδικότερα λόγω των υψηλών χρεών των νοσοκομείων προς τις εταιρείες, σίγουρα έχουν επηρεαστεί αρνητικά φέτος και τα κονδύλια που αφιερώνονται στα συνέδρια

Τα συνέδρια αυτά μπορεί να είναι:

• Συμμετοχή σε χρηματοδότηση συνεδρίων επιστημονικού περιεχομένου τα οποία οργανώνονται από κρατικούς φορείς, πανεπιστήμια, κρατικά νοσοκομεία, συλλόγους υγειονομικών επιστημόνων, και επιστημονικές ενώσεις κάθε νομικής μορφής.
• Εκδηλώσεις ιατρικής ενημέρωσης, δηλαδή συνέδρια, σεμινάρια και παρόμοιες εκδηλώσεις με σκοπό την ιατρική ενημέρωση. Αυτά οργανώνονται από φαρμακευτικές εταιρείες σε συνεργασία με τους κατά τόπους συλλόγους των υγειονομικών επιστημόνων, τα επιστημονικά συμβούλια των νοσοκομείων και τις επιστημονικές εταιρείες, ώστε να διασφαλίζεται η δυνατότητα συμμετοχής κάθε ενδιαφερόμενου επιστήμονα και τέλος,
• Εκδηλώσεις προώθησης πωλήσεων, δηλαδή συνέδρια, σεμινάρια και παρόμοιες εκδηλώσεις με σκοπό την προώθηση των πωλήσεων φαρμακευτικών προϊόντων. Αυτές οργανώνονται αμιγώς από τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις. Κατά τη διεξαγωγή αυτών των εκδηλώσεων οι φαρμακευτικές εταιρείες συμμορφώνονται με τα κριτήρια που διέπουν την επιλογή και την παροχή φιλοξενίας σε επαγγελματίες υγείας προκειμένου να παρακολουθήσουν εκπαίδευση ή εκδηλώσεις, όπως προβλέπεται από το νόμο και από τον Κώδικα Δεοντολογίας.

Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
Στο πλαίσιο αυτό η χρηματοδότηση των εκδηλώσεων δεν προσφέρεται για να ανταμείψει το χρόνο, που οι επαγγελματίες υγείας πέρασαν παρακολουθώντας τις εκδηλώσεις, αλλά για να καλύψει καθαρά τα έξοδα για την οργάνωση της εκδήλωσης. Η τυχόν προσφερόμενη φιλοξενία περιορίζεται μόνο σε πρόσωπα τα οποία χαρακτηρίζονται ως συμμετέχοντες με την ειδικότητά τους. Όλες οι μορφές φιλοξενίας που προσφέρονται σε αυτές τις περιπτώσεις από τις φαρμακευτικές εταιρείες σε επαγγελματίες υγείας είναι εύλογες ως προς το επίπεδο και το κόστος τους και περιορίζονται αυστηρά στον κύριο σκοπό της εκδήλωσης.

Ο γενικός κανόνας που ακολουθείται είναι ότι η φιλοξενία που παρέχεται δεν ξεπερνά ποτέ το επίπεδο, το οποίο ο κάθε επαγγελματίας υγείας θα ήταν φυσιολογικά έτοιμος να πληρώσει και ο ίδιος και τίποτε περισσότερο. Όλες οι παραπάνω εκδηλώσεις, πριν από τη διεξαγωγή τους, υποβάλλονται προς έγκριση με αναλυτικό κάθε φορά πρόγραμμα (είτε από τη φαρμακευτική εταιρεία είτε από το φορέα που την οργανώνει) στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων, ο οποίος είναι αρμόδιος για να την εγκρίνει ή να την απορρίψει.

Σχετικά με τις χρηματοδοτήσεις από τις φαρμακευτικές εταιρείες των εκδηλώσεων, αυτές γίνονται με κατάθεση των χρημάτων σε λογαριασμό αναγνωρισμένης Τράπεζας και αφορά ακριβώς την κάλυψη των εξόδων οργάνωσης της εκδήλωσης και πάντα σύμφωνα με τον ισχύοντα Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων. Το λογαριασμό ανοίγει κατά περίπτωση η Οργανωτική Επιτροπή του Συνεδρίου ή το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου, του Ιδρύματος ή της Επιστημονικής Εταιρείας.

Το ύψος της χρηματοδότησης είναι ίσο με τον προϋπολογισμό που έχει υποβληθεί μαζί με την αίτηση για την έγκριση της εκδήλωσης από τον ΕΟΦ, όπως αναφέρθηκε παραπάνω. Μετά δε το τέλος της εκδήλωσης και εντός διαστήματος ενός μηνός ο φορέας που έλαβε τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση πρέπει να υποβάλει σχετικό απολογισμό των εσόδων και εξόδων στον ΕΟΦ με κοινοποίηση στη φαρμακευτική εταιρεία ή σε εταιρείες που ήταν χορηγοί.

ΤΑ ΚΟΝΔΥΛΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΑΡΝΗΤΙΚΑ
Στοιχεία για το ύψος των κονδυλίων δεν υπάρχουν, πάντως λαμβάνοντας υπόψη την πίεση των εταιρειών για περιστολή δαπανών και λόγω της κρίσης αλλά και ειδικότερα λόγω των υψηλών χρεών των νοσοκομείων προς τις εταιρείες τα οποία έχουν πλέον φθάσει σε επίπεδα που είναι δυσβάστακτα για πολλές από αυτές, σίγουρα έχουν επηρεαστεί αρνητικά φέτος και τα κονδύλια που αφιερώνονται στα συνέδρια.

Αναφορικά με νέες τάσεις και τις διαφοροποιήσεις θα λέγαμε ότι οι απαιτήσεις των εταιρειών του κλάδου, καθώς όλες επιθυμούν να ενεργούν με βάση τον Κώδικα και τη σχετική νομοθεσία, είναι να προγραμματίζονται και να γίνονται πράγματα σε κάθε είδους εκδήλωση που να είναι μέσα στο πλαίσιο που ορίζει ο Κώδικας.

Πηγές: ΙΟΒΕ, ΚProvoli

<‘here’>