Το παραπάνω εύρημα της Bari/Focus, αυτόματα ανέδειξε την Athens Voice ως την εφημερίδα με τη μεγαλύτερη επιρροή από όλες τις εφημερίδες της χώρας, στο νεανικό κοινό 18-24, ακόμα και τις κυριακάτικες. Αυτό το γεγονός ήταν η αφορμή για μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον Φώτη Γεωργελέ, Εκδότη της δωρεάν εφημερίδας. Φυσικά, η συζήτηση δεν θα μπορούσε να μείνει εκεί. «Μοιραία» μιλήσαμε για τη σημερινή εικόνα του Τύπου στη χώρα μας, τα κακώς κείμενα του παρελθόντος -αλλά και του παρόντος, τον δωρεάν Τύπο, το ρόλο της δημοσιογραφίας και του ποιοτικού περιεχομένου στα σύγχρονα media, τον ψηφιακό κόσμο, τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς.

MarketingWeek: «Οι νέοι διαβάζουν εφημερίδες» αναφέρει η διαφημιστική καταχώριση της Athens Voice, στην οποία επικοινωνείτε την 1η θέση της εφημερίδας σας, από πλευράς απήχησης στο νεανικό κοινό 18-24, ανάμεσα μάλιστα σε όλες τις εφημερίδες. Πριν μπούμε στα της Athens Voice, θα ήθελα μια περισσότερο «θεωρητική» σας εκτίμηση για το ζήτημα. Πιστεύετε ότι το «παιχνίδι» δεν έχει χαθεί ακόμα; Δηλαδή, υπάρχει μέλλον στη σχέση νέων και εφημερίδων; Υπό ποιες προϋποθέσεις;
Φώτης Γεωργελές: Επειδή οι ραγδαίες αλλαγές συμβαίνουν στην εποχή μας, όλοι ψάχνουμε ακόμα να βρούμε τι συμβαίνει. Πιστεύαμε κοινοτοπίες όπως π.χ. ότι «οι νέοι δεν διαβάζουν». Αποδείχτηκε το αντίθετο, οι νέοι διαβάζουν και πολύ μάλιστα. Όλη μέρα, από χίλιες πηγές και δίκτυα. Έχουν μάλλον το αντίθετο πρόβλημα: Υπερπληροφόρηση. Χιλιάδες πληροφορίες, εικόνες, κείμενα, αναρτήσεις, tweets, instagram. Τώρα είναι χαρούμενα παιδιά που έχουν τα πάντα, σε λίγο θα καταλάβουν ότι πάρα πολλά είναι τα σκουπίδια και χρειάζεται κάποιον να εμπιστεύεσαι για την ακρίβεια των πληροφοριών. Οι εφημερίδες ή γενικότερα οι μεγάλοι οργανισμοί ενημέρωσης, ακόμα παίζουν αυτό τον ρόλο. Γιατί αυτή είναι η δουλειά τους.

Όπως έδειξε και η πρόσφατη Bari/Focus για το πρώτο εξάμηνο του 2013, η Athens Voice είναι πλέον ο βασικός εκφραστής της σχέσης των νέων με τις εφημερίδες. Ποια χαρακτηριστικά της εφημερίδας πιστεύετε ότι συνηγόρησαν σε αυτό το αποτέλεσμα;
Πρώτα απ’ όλα η εμπιστοσύνη. Ξέρετε, ακόμα κι αν διαφωνεί κάποιος μ’ αυτά που λέμε, καταλαβαίνει ότι τα λέμε γιατί αυτά πιστεύουμε. Αλλάζουν κυβερνήσεις και κόμματα αλλά αυτό δεν επηρεάζει την κατεύθυνση της εφημερίδας. Εδώ ακόμα και σήμερα, εκδίδονται εφημερίδες για να «καλύψουν» ένα κόμμα, ή τηλεοπτικά κανάλια αλλάζουν πολιτική κατεύθυνση κάθε σεζόν. Η εμπιστοσύνη λοιπόν νομίζω είναι βασικό χαρακτηριστικό, όπως και η γνώση ότι η Athens Voice είναι μια εφημερίδα της οποίας η εκδοτική ομάδα είναι δημοσιογράφοι χωρίς άλλες παράπλευρες δραστηριότητες. Έπειτα, η ίδια η εφημερίδα, η οποία δεν είναι γκρίζα. Αλλά ούτε και ροζ. Είχαμε συνηθίσει ότι τα έντυπα θα είναι είτε γκρίζα, όπως είναι γκρίζα η πολιτική ατμόσφαιρα της χώρας, είτε ροζ τσιχλόφουσκες όπως το lifestyle της αφθονίας και της χρεοκοπίας. Η Athens Voice στα 10 χρόνια παρουσίας της παρακολουθούσε τη ζωή συνολικά. Μιλούσε για την πόλη, τη διασκέδαση, τη μουσική, το σινεμά, το ίδιο αξιόπιστα όπως και για την πολιτική. Και με τον ίδιο σύγχρονο τρόπο. Μας έχουν εμπιστοσύνη γιατί μας έχουν ήδη τσεκάρει και για τη μουσική, για τα τραγούδια.

Το γεγονός ότι η Athens Voice είναι δωρεάν εφημερίδα, θεωρείτε ότι λειτουργεί θετικά στην προσπάθεια «επιβίωσης» ενός εντύπου σε μια αγορά που έχει ισοπεδωθεί; Από την άλλη βέβαια, ο κλάδος των δωρεάν εντύπων έχει «χτυπηθεί» ιδιαίτερα έντονα από την οικονομική κρίση. Που βρίσκεται ωστόσο η πραγματικότητα, κατά τη γνώμη σας;
Είναι θετικό το ότι η Athens Voice είναι δωρεάν εφημερίδα, διότι «συναντά» τους ανθρώπους στα μέρη που ζουν, στα σινεμά, τα καφέ, τα βιβλιοπωλεία, τις στάσεις. Και τους μιλάει στη γλώσσα τους. Είναι θετικό γιατί έχει γίνει κάτι παραπάνω από εφημερίδα, είναι πια μια συνήθεια της πόλης. Γι’ αυτό έχει γίνει τραγούδι, σίριαλ, την αναφέρουν ακόμα και τα λογοτεχνικά βιβλία. Διαθέτει δηλαδή πλέον μια προστιθέμενη αξία, παραπάνω από ένα απλό έντυπο. Γι’ αυτό επιβιώνει καλύτερα απ’ ότι τα παραδοσιακά έντυπα ακόμα και μέσα σ’ αυτή τη φοβερή κρίση των media.

Οι εκτιμήσεις των ανθρώπων της επικοινωνίας και του marketing αναφέρουν ότι στο εγγύς μέλλον, τα εβδομαδιαία φύλλα και δη του Σαββάτου και της Κυριακής θα διατηρήσουν μια κάποια δυναμική, ενώ ο ημερήσιος Τύπος θα συνεχίσει να φθίνει. Συμφωνείτε με την εκτίμηση αυτή;
Έχει μια λογική αυτή η άποψη, αφού πράγματι η διαρκής ενημέρωση καθημερινά, γίνεται από το διαδίκτυο και την τηλεόραση και μια φορά την εβδομάδα ο αναγνώστης μπορεί να βρει χρόνο να διαβάσει εξηγήσεις, αναλύσεις, το «γιατί» του κάθε γεγονότος που συμβαίνει. Πιστεύω ότι ο χώρος των ΜΜΕ, ο πιο στενά συνδεδεμένος με την κρατική – πολιτική φούσκα, πληρώνει αυτήν ακριβώς την παράλογη γιγάντωσή του. Αν είχαμε 2 καθημερινές καλές εφημερίδες και 3-4 καλές εβδομαδιαίες, όσες θα έπρεπε δηλαδή να έχουμε με βάση τα ελληνικά μεγέθη, δεν θα είχαμε πρόβλημα βιωσιμότητας.

Ο παραδοσιακός Τύπος είναι ξεκάθαρο ότι πέρα από την κρίση, που οδήγησε σε συρρίκνωση, είχε κάνει και ο ίδιος λανθασμένες κινήσεις. Ποιες θεωρείτε ως τις πλέον σημαντικές;
Όλη η ιστορία των τελευταίων χρόνων ήταν μια συρροή λανθασμένων κινήσεων τόσο από την πλευρά των εκδοτών, όσο και των δημοσιογράφων. Προσπαθούν να διατηρήσουν ένα μοντέλο που ήταν εφικτό μόνο με τις κρατικές δαπάνες των δανεικών. Οι μεν διατηρούν ακριβές παραγωγές και εν καιρώ κρίσης πουλάνε εφημερίδες προς 4,5 ευρώ, και οι άλλοι προσπαθούν να διατηρήσουν προνόμια και μισθούς αδύνατους για το επίπεδο της αγοράς. Κανείς δεν ενδιαφέρθηκε για την τήρηση των νόμων και τη θέσπιση κανόνων στο χώρο της ενημέρωσης.

Στην εποχή που τα έντυπα προσπαθούν να διατηρηθούν στη ζωή, η προσπάθειά τους εστιάζεται απλά και μόνο στα διαφημιστικά έσοδα, κάτι που έχει σοβαρότατες συνέπειες στην ποιότητα του περιεχομένου τους. Το ρεπορτάζ, η έρευνα, οι συνεντεύξεις και όλα τα άλλα στοιχεία που αναδεικνύουν δημοσιογραφικά ένα έντυπο, περνούν σε δεύτερη μοίρα. Είτε το παραδέχονται οι εκδότες, είτε όχι. Φαντάζομαι θα συμφωνείτε σε αυτό. Ωστόσο, πόσο ρεαλιστικό είναι να πιστεύουμε ότι μπορούν τελικά να κρατηθούν οι ισορροπίες ποιότητας περιεχομένου και εμπορικής πολιτικής, σε ένα τόσο δύσκολο επιχειρηματικό περιβάλλον;
Είναι δύσκολο, χωρίς λεφτά δεν γίνεται ενημέρωση σοβαρού επιπέδου. Αλλά δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Κάποιος μου είπε κάτι που με ξάφνιασε αυτές τις μέρες, ότι η Athens Voice είναι σαν να μην την έχει αγγίξει η κρίση. Δεν κατάλαβα τι εννοούσε, γιατί η καρδιά μας το ξέρει αν μας έχει αγγίξει, αλλά το έλεγε ως κομπλιμέντο. Ότι βγάζουμε την ίδια εφημερίδα, με τις ίδιες απαιτήσεις, την ώρα που τα πάλαι ποτέ ισχυρά ΜΜΕ έχουν γίνει σκιά του εαυτού τους. Έτσι είναι, δουλεύουμε περισσότερο και προσπαθούμε αυτό να γίνεται και πιο σωστά. Ίσως γιατί από την αρχή, μόνο αυτό είχαμε, τη δουλειά μας.

Σε συνέντευξή σας στο περιοδικό μας, τον Μάρτιο του 2011, είχατε στηλιτεύσει ως δεινά για την αγορά των μέσων το πολιτικό χρήμα, το μαύρο χρήμα και τις «επιστροφές». Σήμερα, 2,5 χρόνια μετά και εν μέσω της «καταιγίδας» των μνημονίων, έχει αλλάξει κάτι προς το καλύτερο; Ή μήπως τα μεγάλα συμφέροντα συντηρούν αυτό το αρρωστημένο επιχειρηματικό περιβάλλον;
Έχει απλώς πολλαπλασιαστεί ο παρασιτικός χώρος, γιατί τα ηλεκτρονικά μέσα έχουν λιγότερα έξοδα παραγωγής. Καθένας ανεβάζει ένα blog ανώνυμο, χωρίς δημοσιογράφους συντελεστές, βάζει τις τρέχουσες ειδήσεις και ανάμεσα μια ανάρτηση – «μήνυμα» για να εισπράξει. Μεγάλοι διαφημιζόμενοι, όπως τράπεζες και δημόσιες επιχειρήσεις, διαφημίζονται σε μέσα χωρίς καμία αξιοπιστία για να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο. Δεν είναι πρόβλημα των media, είναι πρόβλημα πολιτικό.

Το μέλλον της δημοσιογραφίας περνάει μέσα και από τα ψηφιακά μέσα. Πιστεύετε ότι το δημοσιογραφικό περιεχόμενο θα πρέπει να διοχετεύεται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε μέσο (site, tablet, mobile, social media κ.α.), ο οποίος να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες του καθενός; Σε αυτή την περίπτωση, ο δημοσιογράφος μήπως θα πρέπει να διαφοροποιήσει τον τρόπο δουλειάς του; Και τελικά, η διαφοροποίηση αυτή, πιστεύετε ότι θα μπορούσε να αλλοιώσει τις βασικές αρχές της δημοσιογραφίας ή όχι;
Κοιτάξτε, εμείς κυκλοφορούμε μια Athens Voice κάθε μέρα στο διαδίκτυο. Κάθε μέρα έχουμε περισσότερη ύλη απ’ όση έχει μια φορά την εβδομάδα η έντυπη έκδοση. Προσθέτουμε συνεχώς τομείς, καινούργιες στήλες και υπογραφές. Η Athens Voice στην ηλεκτρονική της έκδοση είναι πια πολλά διαφορετικά sites, σε μια γενική ομπρέλα. Από οδηγούς πόλης, μόδα, design, γεύσεις, μέχρι συνεχή ενημέρωση ειδήσεων και σχόλια από τις πιο ανεξάρτητες υπογραφές. Το παιχνίδι είναι να χρησιμοποιείς τα νέα μέσα για τη διάδοση των πληροφοριών που θέλεις να μεταδώσεις, προσπαθώντας να αποφύγεις τον πειρασμό να υποταχτείς στον «πιασάρικο» τρόπο των νέων μέσων.

Να επιμείνεις δηλαδή στη διασταύρωση της πληροφορίας, στα κείμενα με περιεχόμενο, στη χρηστικότητα των πληροφοριών. Και να μην καταφύγεις στα «γατάκια» όπως τα λέμε εμείς. Στις εικόνες δηλαδή, στους συγκινητικούς τίτλους, στο ψάρεμα μέσα στον ωκεανό του internet όποιου πράγματος μπορεί να φέρει «likes». Μία κερδίζουμε τη μάχη, μία χάνουμε. Από εμάς εξαρτάται. Πάντως έτσι, με την προσπάθεια, δεν έχουμε απλώς έναν από τους μεγαλύτερους ενημερωτικούς διαδικτυακούς τόπους, αλλά και τον πιο αναγνωρίσιμο. Πράγμα που είναι το πιο σημαντικό. Είναι η Athens Voice, όχι ένα site με αναρτήσεις που μπορεί πολλοί να επισκέπτονται χωρίς να τους νοιάζει ποιος είναι ο πομπός και τι αξιοπιστία έχει. Ο αριθμός των σελίδων ανά επισκέπτη και ο χρόνος που αφιερώνει ο επισκέπτης στην ηλεκτρονική Αthens Voice, είναι εντυπωσιακός, μοιάζει με έντυπο όχι με ηλεκτρονικό μέσο.

Τελικά, οι εφημερίδες κ. Γεωργελέ έχουν μέλλον; Υπό ποιες προϋποθέσεις; Πόσο αισιόδοξος είστε;
Παρά τα όσα λέμε, δεν πρέπει να παραβλέπουμε ότι το χαρτί είναι από τα πιο φιλικά μέσα για τον χρήστη. Αλλά και στο φινάλε, αυτό που πρέπει να μας απασχολεί, δεν είναι τόσο το είδος του μέσου μετάδοσης, όσο η ίδια η ενημέρωση αν καταφέρει να επιβιώσει. Οι μεγάλες μηχανές αναζήτησης αποσπούν το μεγαλύτερο μερίδιο της διαφήμισης συμπιέζοντας συνεχώς τους παραγωγούς ενημέρωσης. Πράγμα που είναι παράλογο γιατί μετά, τι ενημέρωση θα μεταδίδουν; Πρέπει να βρεθούν νέα μοντέλα διανομής και χρέωσης αλλά δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχουν βρεθεί. Θα βρεθούν όμως, γιατί έναν κόσμο χωρίς ενημέρωση δεν μπορώ να τον φανταστώ. Βάζουμε φωτογραφίες στο instagram, ανεβάζουμε σχόλια στο twitter, μιλάμε και σχολιάζουμε στο Facebook, αλλά όλα αυτά τα στηρίζουμε σε έναν κόσμο, σε μια γλώσσα, Kι αυτό αφορά όλες τις πληροφορίες για τη ζωή μας, για το τι μας συμβαίνει και το που βρισκόμαστε. Αυτό τον κόσμο τον οργανώνει και τον μεταδίδει η αγορά της ενημέρωσης.