Η δια βίου μάθηση θεωρείται πλέον απαραίτητο προσόν, καθώς ο ανταγωνισμός τόσο σε προσωπικό όσο και σε επιχειρηματικό επίπεδο εντείνεται και κατά συνέπεια θεωρείται μια μορφή επένδυσης, τόσο για όσους επιλέγουν να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα σπουδών όσο και για την ίδια την επιχείρηση.

Για τους εργαζόμενους είναι μια προσωπική επένδυση που τους επιτρέπει να βελτιώσουν τις επαγγελματικές τους προοπτικές και να εξασφαλίσουν την απασχολησιμότητά τους και στο μέλλον, ενώ για τις επιχειρήσεις αποτελεί μια μορφή οικονομικής επένδυσης, που εξασφαλίζει ισχυρότερη σύνδεση και δέσμευση του ανθρώπινου δυναμικού με την επιχείρηση.

Ταυτόχρονα, ενισχύει εκείνες τις δεξιότητες και τις γνώσεις που βοηθούν την επιχείρηση να ανταποκρίνεται στις συνεχείς αλλαγές και τις αυξανόμενες απαιτήσεις του εξωτερικού περιβάλλοντος με μεγαλύτερη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, αποκτώντας έτσι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Το MBA συνεχίζει να ανοίγει εργασιακές πόρτες
Ένα από τα σπουδαιότερα χαρτιά στα χέρια των στελεχών σήμερα είναι το ΜΒΑ, το οποίο συνεχίζει να ανοίγει εργασιακές πόρτες και να αμείβεται καλύτερα. Σε παγκόσμιο επίπεδο η ζήτηση για κατόχους ΜΒΑ συνεχίζει να αυξάνεται και μάλιστα για πρώτη φορά την τελευταία 20ετία ακόμα και σε οικονομίες σε ύφεση, όπως η Β. Αμερική και η Δυτική Ευρώπη.

Συγκεκριμένα, αύξηση της τάξης του 12% για πρόσληψη κατόχων ΜΒΑ από εργοδότες το 2012, με τις αναπτυσσόμενες αγορές να συμβάλουν σε μεγάλο ποσοστό σε αυτήν την αύξηση, καταγράφει η πιο πρόσφατη QS TopMBA.com, Jobs and Salary Trends Report 2012/2013, η οποία διερευνά την αγορά εργασίας για τους αποφοίτους ΜΒΑ παγκοσμίως. Στην έρευνα συμμετείχαν πάνω από 3.300 ΜΒΑ recruiters από ολόκληρο τον κόσμο.

Παρά την υψηλή αύξηση το 2012, παρατηρείται μία επιβράδυνση σε σχέση με το 2011, όπου η ανάπτυξη άγγιξε επίπεδα ρεκόρ της τάξης του 36%. Η περιοχή της Μέσης Ανατολής είναι η πιο δυναμική περιφέρεια, με ανάπτυξη της τάξης του 21% στη ζήτηση κατόχων MBA το 2012, ενώ οι προβλέψεις κάνουν λόγο για περαιτέρω ανάπτυξη της ζήτησης κατά 23% το 2013. Η Ασία και η Λατινική Αμερική σημείωσαν επίσης ανάπτυξη ρεκόρ, ενώ στη Δυτική Ευρώπη η ανάπτυξη διαμορφώνεται μόλις στο 5%.

Η αύξηση της ζήτησης αποφοίτων ΜΒΑ στη Β. Αμερική παραμένει σε ένα σημαντικό επίπεδο της τάξης του 16% το 2012, ωστόσο για το 2013 οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ανάπτυξη μόλις 2%. Η Δανία, η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ανέφεραν ισχυρή ζήτηση για MBAs. Ωστόσο, η Ιταλία, η Ελλάδα και η Ιρλανδία ανέφεραν σημαντική πτώση της ζήτησης για κατόχους MBA, καθώς τα μέτρα λιτότητας έχουν πλήξει τους τοπικούς εργοδότες. Συγκεκριμένα, η Δανία ανέφερε αύξηση της ζήτησης μέσα στο 2012 για MBA σε ποσοστό που άγγιξε το 19%, ακολουθούμενη από τη Γερμανία με το διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό του 16%. Ο ρυθμός αύξησης της ζήτησης για την Αγγλία ήταν βραδύτερος και δεν ξεπέρασε το 5%.

Ωστόσο, στην ελληνική αγορά η εκτίναξη της ανεργίας έχει οδηγήσει και σε αύξηση των ποσοστών της σε ανθρώπους με υψηλά προσόντα, όπως μεταπτυχιακούς ακόμα και διδακτορικούς τίτλους. Σύμφωνα με την τρίτη ετήσια έκδοση της ICAP Group, «Leading Employers in Greece», η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο, το πρώτο τρίμηνο του 2013 στη χώρα μας για κάθε οκτώ εργαζομένους αντιστοιχούσαν 3 άνεργοι, ενώ αύξηση παρουσίασε και η ανεργία ανάμεσα σε ανθρώπους με υψηλά προσόντα όπως μεταπτυχιακούς και διδακτορικούς τίτλους, που έφτασε ήδη στο 15,3% από 12% που ήταν πέρυσι.

Πάντως όπως λέει ο συντάκτης της έρευνας QS TopMBA.com, Jobs and Salary Trends Report 2012/2013, είναι η πρώτη φορά στα 20 χρόνια που δραστηριοποιείται στη συγκεκριμένη αγορά που βλέπει αύξηση της ζήτησης για αποφοίτους MBA σε περιοχές που πλήττονται από ύφεση και αρνητική ανάπτυξη του ΑΕΠ. «Βιώνουμε αυτήν την πραγματικότητα τόσο στις ΗΠΑ όσο και στη Β. Ευρώπη», εξηγεί σχετικά.

Οι νέες τεχνολογίες οδηγούν την ανάπτυξη της αγοράς ΜΒΑ
Ιδιαίτερα ενδιαφέρον αλλά και αναμενόμενο είναι το γεγονός ότι, ο τομέας της τεχνολογίας είναι αυτός που προβλέπεται ότι θα καθοδηγήσει φέτος και τα επόμενα χρόνια την ανάπτυξη της αγοράς των ΜΒΑ. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει η έρευνα QS TopMBA.com, Jobs and Salary Trends Report 2012/2013, η ζήτηση για συμβουλευτικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, δύο από τις δημοφιλέστερες παραδοσιακά βιομηχανίες για την πρόσληψη αποφοίτων MBA, είδαν ανάπτυξη στη ζήτηση, της τάξης του 16% το 2012, ωστόσο η πρόβλεψη για τη φετινή χρονιά κάνει λόγο για πτώση της ανάπτυξης της τάξης του 9% και του 3%, αντίστοιχα. Για το 2013 ο τομέας της τεχνολογίας θα ηγηθεί της ζήτησης για αποφοίτους ΜΒΑ, προβλέποντας ότι η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί στο 27% για τη ζήτηση MBA από τη συγκεκριμένη αγορά, παγκοσμίως.

Αυτή η τάση έχει αρχίσει να διαφαίνεται και στην ελληνική αγορά, καθώς τα εκπαιδευτικά ιδρύματα έχουν αρχίσει να δίνουν έμφαση στα μαθήματα που αφορούν στον χώρο του internet, είτε πρόκειται για Online Marketing, Social Media, Online PR κλπ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα στην ελληνική αγορά αποτελεί το MBA International του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο πέρα από την κατεύθυνση σε Marketing & Strategy που εδώ και χρόνια προσφέρει, αποτελεί το πρώτο πρόγραμμα στην Ευρώπη που προσφέρει μαθήματα σε E-business Marketing Fundamentals, Search Engine Optimization, Social Media, Web Analytics, Pay-per-Click, Adwords, On-line PR κ.ά.

Τα μαθήματα αυτά προσφέρουν ειδίκευση στους συμμετέχοντες για μια σειρά νέα επαγγέλματα, όπως τα eCommerce manager, Social Media Manager, Conversion Manager, SEO expert, Web Analyst, SEM Campaign Manager κ.ά. τα οποία εμφανίζουν όλο και μεγαλύτερη ζήτηση τόσο στην Ελλάδα όσο και το εξωτερικό.

Αύξηση στους μισθούς ΜΒΑ
Το QS TopMBA.com, Jobs and Salary Trends Report 2012/2013 αποκαλύπτει επίσης ότι οι μισθοί που προσφέρονται από πολυεθνικές εταιρείες στη Β. Αμερική σε κατόχους ΜΒΑ έχουν αυξηθεί από τα 87.200 δολάρια το 2011, στα 89.100 δολάρια το 2012. Παρόλ’ αυτά, το μέσο bonus έπεσε από τα 23.000 δολάρια το 2011 στα 17.700 το 2012. Τα πανεπιστήμια Stanford (με 127.200 δολάρια), Harvard (με 121.700 δολάρια) και Wharton (με 118.000 δολάρια) είναι τα τρία κορυφαία business schools όσον αφορά στο επίπεδο αρχικού μισθού των αποφοίτων τους, σύμφωνα με την έρευνα.

Επιπλέον, έκπληξη αποτελεί το γεγονός της αύξησης των μισθών των κατόχων MBA και ο μόνος –αν μπορεί να χαρακτηριστεί έτσι- αρνητικός παράγοντας σε σχέση με τις υψηλές αμοιβές ενός τίτλου ΜΒΑ «είναι ότι εργοδότες δίνουν μικρότερη σημασία σε αυτόν τον τίτλο, καθώς αποθαρρύνονται από την προσπάθεια να συναγωνιστούν για να προσελκύσουν τα καλύτερα ταλέντα- κατόχους MBA», όπως αναφέρει. Αντίστοιχα, θετικότερο μισθολογικό καθεστώς για τους κατόχους μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών και ΜΒΑ καταγράφει και η ετήσια έρευνα «2012 Year-End Poll of Employers» του Graduate Management Admission Council (GMAC).

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την εν λόγω έρευνα, η πλειοψηφία των εργοδοτών (μεταξύ 55% και 64%) που συμμετείχαν, σχεδιάζει να αυξήσει τον ετήσιο βασικό μισθό για νέες προσλήψεις είτε στo επίπεδο είτε πιο πάνω από το ποσοστό του πληθωρισμού για το 2013. Για το τρέχον έτος, περίπου 1 στις 8 εταιρείες σχεδιάζει να αυξήσει το μέσο ετήσιο μισθολογικό επίπεδο πάνω από το ποσοστό του πληθωρισμού για τους κατόχους MBA, Master of Finance, αλλά και τα στελέχη με εργασιακή εμπειρία. Περίπου 2 στους 5 εργοδότες θα κρατήσουν τους βασικούς μισθούς για όλους τους υποψήφιους εργαζόμενους ίδιους με το 2012.

Από το πιο ενδιαφέροντα στοιχεία που μπορεί να έχουν στη διάθεσή τους όσοι ενδιαφέρονται για κάποιο μεταπτυχιακό είναι η διακύμανση των τάσεων στις προσλήψεις:
– MBAs: 83% των εταιρειών που προσέλαβε αποφοίτους MBA είχαν φθάσει ή υπερβεί τους στόχους για προσλήψεις από τη συγκεκριμένη κατηγορία για το 2012. Για 2013, το 80% των εταιρειών αυτών σκοπεύει να προχωρήσει στην πρόσληψη αντίστοιχου αριθμού ή και μεγαλύτερου σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
– Master in Management: Τα τρία τέταρτα των επιχειρήσεων (76%) που προσέλαβε αποφοίτους Master in Management είχαν φθάσει ή υπερβεί τους στόχους τους για το 2012. Το επόμενο έτος, το 68% των συμμετεχόντων στην έρευνα σχεδιάζει να διατηρήσει ή να αυξήσει τον αριθμό των εργαζομένων που προσλαμβάνουν από αυτή την ομάδα.
– Master of Accounting: 74% των εταιρειών είχαν φθάσει ή υπερβεί τους στόχους για την απορρόφηση των συγκεκριμένων υποψηφίων την προηγούμενη χρονιά. Το 2013, περισσότερα από τα τρία τέταρτα των επιχειρήσεων (78%) σχεδιάζει να διατηρήσει τον αριθμό των αποφοίτων Master of Accounting που προσέλαβε το 2012.
– Master of Finance: Τα τρία τέταρτα (75%) των εταιρειών είχαν φθάσει ή υπερβεί τους στόχους που είχαν θέσει το 2012 για την πρόσληψη των κατόχων Master of Finance.
Το 2013, το 73% σχεδιάζει να διατηρήσει ή να αυξήσει τις προσλήψεις από αυτήν την κατηγορία υποψηφίων.
– Κάτοχοι άλλων business master’s: 76% των εταιρειών είχαν φθάσει ή υπερβεί τους στόχους τους για τους συγκεκριμένους υποψηφίους κατά το 2012. Την τρέχουσα χρονιά, το 68% ενδέχεται να προχωρήσει σε προσλήψεις στα ίδια ή σε ελαφρώς αυξημένα επίπεδα.

Οι ειδικότητες με τη μεγαλύτερη ζήτηση
Ένα ισχυρό κίνητρο για την επιλογή κάποιου στελέχους να εισέλθει στον κύκλο μεταπτυχιακών σπουδών είναι και η τάση που εμφανίζουν οι επιχειρήσεις αναφορικά με την πρόθεση πρόσληψης και την ανάγκη διατήρησης ατόμων με τις συγκεκριμένες σπουδές. Φαίνεται ότι οι εργοδότες σε παγκόσμιο επίπεδο παρουσιάζουν ελαφρώς πιο θετικές προοπτικές στο θέμα των προσλήψεων για το τρέχον έτος σε σχέση με το 2012. Πιο συγκεκριμένα σύμφωνα με την ετήσια έρευνα «2012 Year-End Poll of Employers» του Graduate Management Admission Council (GMAC) οι κάτοχοι MBAs και μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών θα συνεχίσουν και φέτος να βλέπουν βελτίωση στα ποσοστά απασχόλησής τους, καθώς οι θέσεις εργασίας αναμένεται να αυξηθούν.

Ένας ουσιαστικός λόγος που συμβάλλει προς αυτήν την κατεύθυνση είναι ότι οι εταιρείες δίνουν μεγαλύτερη έμφαση πλέον στην ανάπτυξη των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων και ο πιο άμεσος τρόπος είναι με την ένταξη στους κόλπους τους εξειδικευμένων στελεχών τα οποία φέρουν την πιο πρόσφατη ακαδημαϊκή γνώση και νέες τεχνικές απαραίτητες για την εξέλιξή τους. Ο ισχυρός ανταγωνισμός λειτουργεί ως σύμμαχος για τα καταρτιζόμενα στελέχη, με τη ζήτησή τους να μην επηρεάζεται τόσο όσο στις υπόλοιπες ομάδες. Επιπρόσθετα, περισσότερο από το 50% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι οι οργανωτικοί τους στόχοι σχετίζονται περισσότερο με την προώθηση νέων προϊόντων ή υπηρεσιών και την επέκταση της πελατειακής τους βάσης.

Μερικά ακόμη στοιχεία που φέρνει στο φως η έρευνα είναι ότι το 76% των εργοδοτών αναμένει να προσλάβει αποφοίτους MBA (από 69% που ήταν το 2012), το 40% προτίθενται να προσλάβουν αποφοίτους Master of Accounting (από 32% τον προηγούμενο χρόνο), το 39% σχεδιάζει την πρόσληψη αποφοίτων Master of Finance (από 32% το 2012) και το 46% σκοπεύει να προσλάβει αποφοίτους άλλων μεταπτυχιακών προγραμμάτων. Αναφορικά με το μισθολογικό καθεστώς περίπου 1 στις 8 εταιρείες σχεδιάζει να αυξήσει το μέσο ετήσιο μισθολογικό επίπεδο πάνω από το ποσοστό του πληθωρισμού για τους κατόχους MBA, Master of Finance, αλλά και τα στελέχη με εργασιακή εμπειρία, ενώ περίπου 2 στους 5 εργοδότες θα κρατήσουν τους βασικούς μισθούς για όλους τους υποψήφιους εργαζόμενους ίδιους με το 2012.

Μία ακόμη έρευνα στον τομέα των μεταπτυχιακών σπουδών, αυτή τη φορά από το περιοδικό Forbes, φέρνει στο φως τις τάσεις που επικρατούν στο συγκεκριμένο πεδίο βασιζόμενη σε στοιχεία που άντλησε από το δικτυακό τόπο payscale.com και τη βάση δεδομένων Bureau of Labor Statistics. Σύμφωνα με αυτήν, μερικά από τα μεταπτυχιακά προγράμματα που παρουσιάζουν θετικές προοπτικές (ως προς την απασχόληση και το επίπεδο των αμοιβών) είναι: Master information systems, με την αναμενόμενη απασχόληση να παρουσιάζει αύξηση 30%, Master physics (με αντίστοιχη αύξηση 22%), Master in Physician Assistant Studies (με + 30%), Master Computer Science (με +21,3%), Master Electrical Engineering (+18%) και Master Finance (+18,6%). (Πηγή HR Professional).