Σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης «βλέπει» στην εκθεσιακή αγορά η πρόσφατη κλαδική μελέτη της ICAP Group (Αύγουστος 2009), σύμφωνα με την οποία η ελληνική αγορά των υπηρεσιών οργάνωσης συνεδρίων και εκθέσεων συνέχισε την ανοδική της πορεία για την περίοδο 2007-2009, με την αξία της να αυξάνεται κατά 3% την τελευταία διετία. Το 2010 διαφαίνεται δύσκολο λόγω της οικονομικής κρίσης, ωστόσο σε μακροπρόθεσμο επίπεδο η παγκόσμια αγορά φαίνεται ότι θα βρεθεί μπροστά σε θετικές εξελίξεις και αξιόλογες ευκαιρίες.

Μεταξύ αυτών, η αξιοποίηση των Νέων Μέσων (Internet, Social Media), τα οποία αν και προς το παρόν προκαλούν σκεπτικισμό για το κατά πόσο μπορούν να θεωρηθούν ανταγωνιστικά, εντούτοις μόνο θετικά μπορούν να αξιοποιηθούν από την αγορά.

Εποχικότητα και τοπικότητα στις εκθέσεις
Ο τομέας της οργάνωσης εμπορικών εκθέσεων στην Ελλάδα αποτελεί μία δυναμική αγορά παροχής υπηρεσιών. Η πλειονότητα των επιχειρήσεων του κλάδου είναι μικρομεσαίου μεγέθους, κάποιες εκ των οποίων δραστηριοποιούνται μάλιστα και σε διεθνές επίπεδο. Στον εν λόγω κλάδο εκτός από τις εταιρείες-οργανωτές εκθέσεων, σημαντικό ρόλο έχουν και τα εκθεσιακά κέντρα και οι εταιρείες σχεδιασμού εκθεσιακών περιπτέρων.

Σύμφωνα με την ICAP Group, οι εκθέσεις και ειδικά οι επαγγελματικές, παρουσιάζουν μια μακρόχρονη και σταθερά επαναλαμβανόμενη εποχικότητα και τοπικότητα. Το μέγεθος της εγχώριας αγοράς των υπηρεσιών οργάνωσης εκθέσεων (σε αξία) παρουσίασε διαχρονική άνοδο την περίοδο 2007-2009, με μέσο ετήσιο ρυθμό 7,7%.

Η Ελλάδα φιλοξενεί πολλές διεθνείς εκθέσεις εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης, χαρακτηριστικό το οποίο οι εταιρείες του κλάδου έχουν εκμεταλλευτεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ δυναμική είναι και η παρουσία ορισμένων ελληνικών εταιρειών διοργάνωσης εκθέσεων και στο εξωτερικό.

Στο πλαίσιο της μελέτης, έγινε εκτεταμένη χρηματοοικονομική ανάλυση των κυριότερων επιχειρήσεων οργάνωσης εκθέσεων και συντάχθηκε ομαδοποιημένος ισολογισμός βάσει δείγματος 16 επιχειρήσεων, για τις χρήσεις 2007 και 2008. Όπως προέκυψε από τη συγκεκριμένη ανάλυση, οι συνολικές πωλήσεις του δείγματος σημείωσαν αύξηση 8,3% το 2008, ενώ και το μικτό κέρδος αυξήθηκε κατά 12,49%.

Η τρέχουσα οικονομική συγκυρία φαίνεται ότι επηρεάζει τον τομέα οργάνωσης εκθέσεων, των οποίων τα μεγέθη αγοράς προβλέπεται ότι θα κινηθούν πτωτικά το 2010.

Επίκεινται διαρθρωτικές αλλαγές
Σύμφωνα με την έρευνα «The Global Exhibition Organising Market: Assessment and Forecast to 2014» της εταιρείας συμβούλων AMR International, ναι μεν η εκθεσιακή βιομηχανία υπέστη σημαντικές απώλειες λόγω της κρίσης, ωστόσο οι μακροπρόθεσμες προοπτικές είναι πολύ θετικές: Με αιχμή του δόρατος τη βελτίωση των οικονομικών συνθηκών και την αυξανόμενη ανάγκη για διαπροσωπικές επαφές μεταξύ αγοραστών και πωλητών, η παγκόσμια αγορά προβλέπεται ότι θα αναπτυχθεί με ετήσιο ρυθμό της τάξης του 5% μέχρι το 2014.

Όσον αφορά στις αγορές της Δυτικής Ευρώπης, η AMR εκτιμά ότι θα επιστρέψουν στην ανάπτυξη μέχρι το 2011. Το 2008, η αξία της αγοράς διοργάνωσης εκθέσεων παγκοσμίως ανερχόταν στα 29 δισ. δολάρια, καθιστώντας την «το αστέρι των παλιών Μedia», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η AMR. Η αγορά μάλιστα αναπτύχθηκε με ετήσιο ρυθμό της τάξης του 5,6% για το διάστημα 2005-2008, ενώ λόγω της ύφεσης αναμένει ο ρυθμός αυτός να διαμορφωθεί στο 0,9% ετησίως, μέχρι το 2013.

Παρόλο που το μέλλον της εκθεσιακής αγοράς προβάλλει ευοίωνο, εντούτοις η AMR προειδοποιεί ότι ενδεχομένως θα υπάρξουν αλλαγές στον τρόπο που η βιομηχανία λειτουργούσε μέχρι τώρα. Για παράδειγμα, όπως αναφέρει, πολλοί εκθέτες θα χρειαστεί να αναμορφώσουν την παρουσία τους, περιορίζοντάς την όσον αφορά στον εκθεσιακό χώρο και επενδύοντας σε δικά τους events. Επιπλέον, η παροχή περιεχομένου στα συνέδρια και τα workshops που «συνοδεύουν» τις εκθέσεις θα παίξουν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο.


Έξοδο από την ύφεση «βλέπει» η παγκόσμια αγορά
Το πέμπτο βαρόμετρο της UFI, της παγκόσμιας ένωσης της εκθεσιακής βιομηχανίας, που κυκλοφόρησε το καλοκαίρι, επιβεβαιώνει ότι η πτώση στον κύκλο εργασιών που γνώρισε η βιομηχανία από την αρχή της οικονομικής κρίσης, έχει φτάσει στο τέλος της. Παρόλο που η πλειοψηφία των συμμετεχόντων στην έρευνα υποστηρίζουν ότι η αγορά εξακολουθεί να «πάσχει», εντούτοις βλέπουν το φως στην άκρη του τούνελ και προβλέπουν αύξηση στον κύκλο εργασιών τους κατά τη χρονιά που διανύουμε. Στην πέμπτη σχετική έρευνα, που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο, συμμετείχαν 175 εταιρείες από 50 χώρες.

Το νέο βαρόμετρο της UFI επιβεβαιώνει τις σημαντικές διαφορές ανά περιφέρεια που έδειχναν και οι προηγούμενες έρευνες.

Ευρώπη: Η Ευρώπη δοκιμάστηκε εντονότερα το 2009 από τις υπόλοιπες περιφέρειες το 2009, και επίσης αντιμετωπίζει μία βραδύτερη ανάκαμψη. Μόλις το 41% των ερωτηθέντων είδαν αύξηση του κύκλου εργασιών τους το α’ εξάμηνο του 2010, έναντι του αντίστοιχου περσινού διαστήματος, ενώ το 51% περιμένει αύξηση το β’ εξάμηνο και το 64% το α’ εξάμηνο του 2011. Τα λειτουργικά κέρδη του 2010 αναμένεται να είναι σταθερά σε σχέση με το 2008 για το 39% των ερωτηθέντων, και για το 52% σε σχέση με το 2009. Παρόλα αυτά, το 80% πιστεύει ότι η οικονομική κρίση εξακολουθεί να έχει αντίκτυπο στις δραστηριότητές τους, και το 59% θεωρεί ότι αυτή θα είναι ορατή μέχρι το 2011 ή και το 2012.

Αμερική: Εκτέθηκε από νωρίς στην κρίση και είδε τις επιπτώσεις της μέχρι τα τέλη του 2009. Περίπου το 70% των ερωτηθέντων είδαν αύξηση στον κύκλο εργασιών τους το α’ εξάμηνο του 2010 και αναμένουν επίσης ανάπτυξη το β’ εξάμηνο, σε σχέση με την περασμένη χρονιά, ενώ το 75% αναμένει ανάπτυξη και το α’ εξάμηνο του 2011. To 47% των ερωτηθέντων επιπλέον αναμένουν αύξηση στα κέρδη τους άνω του 10% σε σχέση με το 2009, ωστόσο αναμένουν να κινηθούν περίπου στα επίπεδα του 2008. Η επίδραση της κρίσης φαίνεται ότι είναι ορατή ακόμα στη συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων (86%) και το 62% πιστεύει ότι θα εξέλθουν οριστικά από την κρίση το 2011.

Ασία/Ειρηνικός: Η εν λόγω περιφέρεια, η οποία επλήγη σε μεγάλο βαθμό το 2008, το 2010 φαίνεται ότι ανακάμπτει σημαντικά. Το 76% των ερωτηθέντων είδαν αύξηση του κύκλου εργασιών τους το α’ εξάμηνο του 2010, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2009 και το 87% αναμένουν αύξηση το β’ εξάμηνο του έτους. Επίσης, το 77% αναμένει αύξηση το α’ εξάμηνο του 2011. Η περιφέρεια Ασίας/Ειρηνικού είναι η μόνη στην οποία η πλειοψηφία των ερωτηθέντων (54%) αναμένει ανάπτυξη άνω του 10% στα κέρδη του 2010 σε σχέση με το 2008 και πιστεύει επίσης ότι η επίδραση της οικονομικής κρίσης έχει ήδη παρέλθει (58%).

Μέση Ανατολή/Αφρική: Είναι η περιφέρεια που όπως φαίνεται έχει επηρεαστεί λιγότερο από την κρίση, καθώς για όλα τα προηγούμενα εξάμηνα, εκτός από το α’ εξάμηνο του 2009, η πλειοψηφία των ερωτηθέντων είδε ανάπτυξη στον κύκλο εργασιών τους. Οι περισσότερες εταιρείες επίσης δηλώνουν ότι βλέπουν σταθερά ετήσια κέρδη την τελευταία τριετία. Ωστόσο, η πλειοψηφία των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι εξακολουθούν να βιώνουν την επίδραση της οικονομικής κρίσης (57%). Για την πλειοψηφία αυτών όμως, η επίδραση της κρίσης θα λήξει το αργότερο το 2011.

Στο «μικροσκόπιο» οικονομία και εσωτερική διοίκηση
Στο πλαίσιο του βαρόμετρου της UFI ζητήθηκε από τις εταιρείες να δηλώσουν τα τρία θέματα που θεωρούν σημαντικότερα για την ερχόμενη χρονιά, από μία λίστα 7 ζητημάτων.

Τα τρία σημαντικότερα για το 2011 λοιπόν, είναι:
• Η τοπική οικονομία, τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο περιφέρειας.
• Η διεθνής οικονομική αστάθεια.
• Οι προκλήσεις που αφορούν στην εσωτερική διοίκηση (π.χ. οικονομικά, HR, εργαζόμενοι, εκπαίδευση).

…αλλά και περιβάλλον και Νέα Μέσα
Άλλα θέματα που σύμφωνα με την έρευνα θα απασχολήσουν την αγορά την προσεχή χρονιά είναι:
• Ο τοπικός ανταγωνισμός που διαμορφώνεται εσωτερικά στην εκθεσιακή βιομηχανία.
• Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις (απαιτήσεις των πελατών, νομοθεσία κ.λπ.).
• Ανταγωνισμός από άλλα Μέσα (Ιnternet, virtual εκθέσεις, Social Media).
• Η «ενοποίηση με άλλα Μέσα», δηλαδή το Ιnternet, τις virtual εκθέσεις, τα Social Media κ.λπ.

Σε αυτό το σημείο πάντως αξίζει να αναφερθεί ότι σύμφωνα με την έρευνα της AMR, το social networking και τα εικονικά events δεν «θίγουν» την εκθεσιακή βιομηχανία, όπως ενδεχομένως φοβούνται οι διοργανωτές, αντίθετα μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά με τις εκθέσεις, να ενισχύσουν το brand της εκάστοτε εκδήλωσης και να βοηθήσουν στην προσέλκυση περισσότερων νέων εκθετών, αλλά και κοινού βεβαίως.


Σημαντική τάση οι εικονικές εκθέσεις
Μία από τις σημαντικότερες τάσεις που γνωρίζει η εκθεσιακή αγορά είναι οι online, virtual εκθέσεις, μία λύση που φαντάζει ασφαλής επιλογή με δεδομένη την οικονομική κρίση αλλά και απέναντι σε προβλήματα όπως τα θέματα ασφαλείας που έχουν απασχολήσει τη διεθνή αγορά στο πρόσφατο παρελθόν. Η αγορά των virtual συνεδρίων και εκθέσεων διπλασιάστηκε το 2009 έναντι του 2008 και εκτιμάται ότι θα αναπτυχθεί με μέσο ετήσιο ρυθμό της τάξης του 56% μέχρι το 2015, όπου η αξία της πρόκειται να διαμορφωθεί στα 18,6 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τη Market Research Media. Προς το παρόν η σχετική τεχνολογία βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο, με ελάχιστες σχετικές πλατφόρμες.

Μέσα στα επόμενα χρόνια, όμως, αναμένεται, σύμφωνα πάντα με τη Market Research Media, σημαντική ανάπτυξη σε όλους τους τομείς της συγκεκριμένης αγοράς: Στα έσοδα από το λανσάρισμα νέων σχετικών λογισμικών, στα έσοδα των διοργανωτών, που θα προέλθουν από το κόστος συμμετοχής, τις χορηγίες, την πώληση εικονικού χώρου και τη διαφήμιση, από υπηρεσίες Media Preparation Services και από την εκπαίδευση προσωπικού.

Τα Social Media σύμμαχος των εκθέσεων
Τα Social Media μπορούν να αποτελέσουν ένα σπουδαίο εργαλείο δέσμευσης του κοινού και προβολής μίας εταιρικής συνάντησης αν αξιοποιηθούν σωστά. Η International Association of Exhibitions and Events δημοσίευσε στις αρχές Οκτωβρίου την έκθεση «Social Media Best Practices for Exhibitions and Events», υποδεικνύοντας βασικές στρατηγικές σωστής αξιοποίησης των Social Media.

Η μελέτη αναφέρεται αναλυτικά στα Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, από το Twitter μέχρι το Facebook, και παρουσιάζει μία σειρά ιδεών για τον τρόπο που μπορούν να αξιοποιηθούν από τους διοργανωτές. Μεταξύ αυτών, αναφέρονται τα παρακάτω tips:
• Καταλήξτε στην ταυτότητα, τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα του brand και ταιριάξτε το με τα άτομα που το αντιπροσωπεύουν online. Πηγαίνετε πέρα από το Μάρκετινγκ και τις πωλήσεις. Μη μιλάτε στα κοινά με τυποποιημένα μηνύματα. Δώστε αξία, πληροφορίες και κατευθύνσεις σε κάθε σας επαφή. Μοιραστείτε περιεχόμενο και να είστε αυθεντικοί.
• Δημιουργήστε και χτίστε ωφέλιμες online σχέσεις.
• Κερδίστε συνδέσεις μέσω συνεργασιών και ενθαρρύνετε την απόκτηση «συμμάχων»-advocates.
• Γίνετε πηγή πληροφοριών για τις κοινότητες στις οποίες ανήκετε. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να συμμετέχετε στις συζητήσεις και να προσφέρετε περιεχόμενο αξίας. Το να ανήκετε σε μία κοινότητα είναι η καλύτερη διαφήμιση που μπορεί να έχει κάποιος.
• Παρατηρείστε τις συμπεριφορές κάθε δικτύου και προσαρμοστείτε κατάλληλα. Γίνετε ενεργό μέλος σε κάθε κοινότητα-στόχος σας.
• Αναγνωρίστε τη συμβολή άλλων μελών στην κοινότητα, και μοιραστείτε μαζί τους πληροφορίες.

Ιδρύθηκε ο Σύνδεσμος Κατασκευαστών Εκθέσεων & Συνεδρίων
Πριν λίγους μήνες ξεκίνησε τις δραστηριότητές του ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Εκθέσεων & Συνεδρίων – ΣΕΚΕΣ, με στόχο να συνεισφέρει δυναμικά στην ανάπτυξη της εκθεσιακής και συνεδριακής βιομηχανίας της Ελλάδας. Ο σύνδεσμος, επιστέγασμα προσπαθειών και ενεργειών πολλών χρόνων, αποτελεί -για πρώτη φορά στη χώρα μας- την οργανωμένη εκπροσώπηση των κατασκευών, της διακόσμησης και της προσωρινής αρχιτεκτονικής, ενός τομέα-βασικής συνιστώσας της εκθεσιακής-συνεδριακής ζωής.

Σύμφωνα με το καταστατικό του ΣΕΚΕΣ, που πρόσφατα πραγματοποίησε την πρώτη του γενική συνέλευση, οι σκοποί του είναι:
α) η προώθηση των οικονομικών και επιχειρηματικών συμφερόντων των μελών του,
β) η ανάπτυξη αισθημάτων ευθύνης, ευγενικής άμιλλας, συναδελφικότητας και ανιδιοτελούς προσφοράς προς το κοινωνικό σύνολο,
γ) η μελέτη και κατάδειξη προβλημάτων του κλάδου και η επεξεργασία και προώθηση επιλογών και λύσεων που να αποτρέπουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό με στόχο την εύρυθμη λειτουργία και ανάπτυξη της αγοράς των εκθέσεων και των εκθεσιακών κατασκευών.

Στο 7μελές διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου συμμετέχουν οι Νίκος Ερμείδης- Πρόεδρος, Παναγιώτης Ανδρόνικος – αντιπρόεδρος, Φώτης Ευρυγένης – γραμματέας, Λίτσα Στασινοπούλου – ταμίας, Πέτρος Θεοδωρίδης – μέλος, Ειρήνη Προκάκη – μέλος και Αθανάσιος Τσούτσουρας – μέλος.

O σύνδεσμος έχει ήδη πραγματοποιήσει έρευνα μεταξύ των μελών του με αντικείμενο τα θέματα που απασχολούν τον κλάδο, όπου στη λίστα των αποτελεσμάτων τις πρώτες θέσεις καταλαμβάνουν οι κανόνες που διέπουν την εκθεσιακή αγορά -αθέμιτος ανταγωνισμός, λειτουργία εκθεσιακών κέντρων- καθώς και τα εργασιακά και ασφαλιστικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κατασκευάστριες εταιρείες.

Επίσης σύμφωνα με τις απαντήσεις, προτεραιότητα δίνεται στην πιστοποίηση των υπηρεσιών των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στις εκθεσιακές-συνεδριακές κατασκευές, ένα θέμα που οι επιπτώσεις του αγγίζουν τόσο τις ίδιες τις κατασκευάστριες εταιρείες όσο και τους πελάτες τους -οργανωτές και εκθέτες.