Το city break, ο τουρισμός πόλεων δηλαδή, εμφανίζεται σήμερα ως η πιο δυναμικά ανερχόμενη νέα τάση στον παγκόσμιο τουρισμό, καθώς μάλιστα δεν επηρεάζεται από το φαινόμενο της εποχικότητας που αποτελεί σημαντικό πρόβλημα σε άλλες μορφές τουρισμού, ενώ επίσης ωθείται σημαντικά και από τη διοργάνωση συνεδρίων στις πόλεις.

Η Αθήνα, παρόλ’ αυτά, φαίνεται ότι «χάνει» και αυτήν την ευκαιρία λόγω αρκετών ελλείψεων που παρατηρούνται κυρίως σε θέματα οργάνωσης και προβολής. Με στόχο την ενίσχυση της ελκυστικότητας της πόλης ως προορισμού city break, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών λάνσαρε στις 14 Νοεμβρίου, σε συνεργασία με τη Δέσμη Εκδοτική και το Αθηνόραμα το πρόγραμμα «Athenspotlighted» για τους ξένους επισκέπτες της πόλης, που αφορά σε σχετική κάρτα προνομίων.

Διπλός στόχος
Όπως λέει η Ιωάννα Παπαδοπούλου, Διευθύντρια Επικοινωνίας και Μάρκετινγκ του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, το πρόγραμμα, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει ακόμη έναν σημαντικό λόγο για να επιλέξει ο ξένος τουρίστας την Αθήνα, με πλεονεκτήματα την εύκολη απόκτηση της κάρτας, το εύρος των παρεχόμενων προσφορών και τη μηδενική χρέωση, έχει διπλό στόχο:

«Από τη μία, ιδιαίτερα σε μία τόσο δύσκολη περίοδο για τη χώρα, επιδιώκεται να “φωτιστούν” και παράλληλα να γίνουν πιο προσιτά και οικονομικά πολλά ενδιαφέροντα σημεία της Αθήνας, αναδεικνύοντας ένα θετικό πρόσωπο της πόλης, ίσως άγνωστο σε αρκετούς. Παράλληλα, ο ξένος επισκέπτης εκμεταλλεύεται κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον χρόνο που διαθέτει για να απολαύσει την ξεχωριστή και πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της πρωτεύουσας».

Όπως εξηγεί, οι ξένοι επιβάτες παραλαμβάνουν, χωρίς κόστος, φθάνοντας στο αεροδρόμιο τη νέα κάρτα σε επιλεγμένα σημεία στο επίπεδο αφίξεων, αποκτώντας πρόσβαση σε σειρά εκπτώσεων και προνομίων για περίοδο 10 ημερών, σε τομείς όπως πολιτισμός (μουσεία, συλλογές, τέχνη), ελληνική δημιουργία (ρούχο, κόσμημα, αντικείμενο) και βραβευμένη/επιλεγμένη γαστρονομία, αγορές σε καταστήματα και άλλες υπηρεσίες (ξεναγήσεις, κρουαζιέρες, ενοικιάσεις οχημάτων). Στο «Αthenspotlighted» συμμετέχουν ήδη 64 επιχειρήσεις και οργανισμοί, με προοπτική να ξεπεράσουν τις 100 μέχρι το τέλος του έτους.

Η κάρτα απευθύνεται σε μόνιμους κατοίκους εξωτερικού που επισκέπτονται την Αθήνα για city break ή παραμονή έως 10 ημέρες, που αντιπροσωπεύουν το 67% επί του συνόλου των αφίξεων από το εξωτερικό το 2011. Καθοριστικό ρόλο στην προώθηση του προγράμματος στο εξωτερικό έχουν ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού και το σύνολο των αεροπορικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται προς και από την Αθήνα.

Η Αθήνα υστερεί σημαντικά των ανταγωνιστών της
Παρόλο που το city break αποτελεί τη σημαντικότερη παγκόσμια τάση στον τουρισμό, εντούτοις η Αθήνα φαίνεται ότι υστερεί σημαντικά σε σχέση με τους βασικούς ανταγωνιστές της, τη Ρώμη, τη Βαρκελώνη και την Κωνσταντινούπολη. Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, για το 2010, σε σύνολο 2.996.595 αφίξεων κατοίκων εξωτερικού, το 20% αντιστοιχεί σε ολιγοήμερη παραμονή στην Αθήνα -city break- και διαμορφώνεται ως εξής: το 7% για 1-2 ημέρες και το 13% για 3-4 ημέρες.

Αντίστοιχα, έρευνα του Εργαστηρίου Τουριστικών Ερευνών και Μελετών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Εταιρείας Τουριστικής και Οικονομικής Ανάπτυξης Αθηνών, στον Δήμο Αθηναίων μειώθηκαν οι διανυκτερεύσεις από τα 5,1 εκατ. το 1998 στα 3,9 εκατ. το 2003, ενώ το 2007 επανήλθε η Αθήνα στα επίπεδα τουριστικής κίνησης που υπήρχαν προ του 2000. Σε επίπεδο νομαρχίας Αθηνών διαπιστώνεται ωστόσο, μια ταχύτερη ανάκαμψη, αφού οι διανυκτερεύσεις έφτασαν ήδη το 2006 στα προ της ύφεσης επίπεδα, για να σημειώσουν το 2007 ρεκόρ αγγίζοντας τα 6 εκατ. διανυκτερεύσεις.

Από το 2008 ξεκίνησε, πάντως, μια νέα περίοδος ύφεσης με σημαντική υποχώρηση στις διανυκτερεύσεις. Αντίστοιχα, η έρευνα European Cities Marketing Benchmarking Report 2011 (στην οποία πάντως δεν περιλαμβάνονται σχετικά στοιχεία από την Αθήνα), οι κορυφαίες πόλεις όσον αφορά στις επιδόσεις του 2010 είναι το Λονδίνο με 49 εκατ. διανυκτερεύσεις, και ακολουθούν το Παρίσι, το Βερολίνο, η Ρώμη και η Μαδρίτη.

Βελτίωση ανταγωνιστικότητας
Για την αποτελεσματικότερη τοποθέτηση της Αθήνας ως τουρισμού city break απαιτείται κατάλληλη τουριστική πολιτική, κατάλληλη προώθηση και επίλυση διάφορων προβλημάτων που σχετίζονται με την ίδια την πόλη.

Στην έρευνα της ΕΤΟΑΑ, οι ίδιοι οι ξενοδόχοι ζητούν μεταξύ άλλων βελτίωση της ανταγωνιστικότητας ως προς τις τιμές και τη σχέση ποιότητας-τιμής, αποτελεσματικότερη διαχείριση της παρουσίας στα διεθνή Μέσα Ενημέρωσης, βελτίωση της κατάστασης στο κέντρο της πόλης, ανάδειξη του σύγχρονου πολιτιστικού της προφίλ παράλληλα με το ιστορικό της παρελθόν, ανάδειξή της ως συνεδριακού προορισμού, καθώς επίσης προβολή και διαφήμιση μέσα από τον συντονισμό και τη συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ένωση Ξενοδόχων Αθηνών-Αττικής και η ΕΤΟΑΑ συμμετέχουν κάθε χρόνο από κοινού στις μεγαλύτερες τουριστικές εκθέσεις παγκοσμίως. Φέτος, για τρίτη χρονιά συμμετείχαν στη Διεθνή Έκθεση Τουρισμού WTM που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο, καθώς επίσης στη Διεθνή Έκθεση Τουρισμού ITB στο Βερολίνο.