Οι καιροί επιτάσσουν τόλμη και νέα οπτική, υποστηρίζει η Anne-Sophie Damelincourt, Πρόεδρος ESOMAR 2025-2028, και προσκαλεί τον κλάδο της έρευνας να κινηθεί προδραστικά, να μην αρκείται στο «επαρκές» και να κοιτάζει πέρα από τα όρια.
Σε συνθήκες που έτσι κι αλλιώς αλλάζουν τον κόσμο όπως τον ξέραμε, ιδίως λόγω της επέλασης της τεχνητής νοημοσύνης, η νέα Πρόεδρος της ESOMAR, Anne-Sophie Damelincourt, παρακινεί τους επαγγελματίες του κλάδου της έρευνας και των insights να σκεφθούν διαφορετικά και να διαμορφώσουν οι ίδιοι το μέλλον που θέλουν. Μάς μιλά για τις ευκαιρίες και τις απειλές που εντοπίζει στον χώρο, ενώ μοιράζεται μαζί μας τον απολογισμό της πρώτης φάσης της προεδρίας της και τον δυναμικό σχεδιασμό για τα επόμενα δύο έτη.
MW: Είστε Πρόεδρος ESOMAR 2025-2028: ποιες είναι οι εντυπώσεις σας από την αρχική περίοδο της προεδρίας σας και ποιες οι προτεραιότητές σας για το υπόλοιπο της θητείας σας;
Anne-Sophie Damelincourt: Εξελέγην τον Φεβρουάριο 2025 μαζί με ομάδα Μελών του Συμβουλίου. Η θητεία μας ξεκίνησε την 1η Απριλίου 2025 και διαρκεί τρία χρόνια. Είναι η πρώτη φορά που το Συμβούλιο ESOMAR εκλέγεται για τριετή θητεία, κάτι που δίνει περισσότερο χρόνο για τον σχεδιασμό στρατηγικής και την υλοποίησή της. Αυτό το Συμβούλιο υπό την προεδρία μου διοικείται αρκετά διαφορετικά σε σχέση με τα προηγούμενα (μεταξύ 2015 και 2021 ήμουν στο Συμβούλιο ως Μέλος και ως Ταμίας): για πρώτη φορά εργαστήκαμε πάνω σε Στρατηγική η οποία διαρκεί πέρα από τη δική μας θητεία, και έχει γερά θεμέλια στον μετασχηματισμό, ώστε η ESOMAR να παραμείνει ηγετική στο ταχέως εξελισσόμενο τοπίο μας. Διοικώ αυτήν την ομάδα με νοοτροπία σαφώς προσανατολισμένη προς τη δράση και το επιχειρείν. Μέσα σε εννέα μήνες έχουμε ήδη κάνει πολλά: ξεκινήσαμε τη στρατηγική 2030, σχεδιάσαμε νέο ICC / Κώδικα Δεοντολογίας, επιστρέψαμε σε οικονομική ανάπτυξη, μελετάμε τη δημιουργία task force για την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), έχουμε επιτύχει ρεκόρ προσέλευσης στο Ετήσιο Συνέδριο, δημιουργήθηκε ρόλος COO και διορίστηκε ο Patrick de Regt, έχουμε νέα οπτική ταυτότητα. Τους προσεχείς μήνες και έτη ο στόχος μας είναι να θωρακίσουμε τον οργανισμό για το μέλλον και να τον κάνουμε αληθινά επικεντρωμένο στα μέλη, βιώσιμο και αποδοτικό.
Πριν λίγα χρόνια, σε άλλη συνέντευξή σας είχατε πει: «Πρέπει οπωσδήποτε να επανεφεύρουμε τους εαυτούς μας, να αναθεωρήσουμε θεμελιωδώς το μοντέλο μας, και να επανατοποθετηθούμε με γνώμονα τις δυναμικές της αγοράς». Η ESOMAR έχει τώρα νέα οπτική ταυτότητα, και το τελευταίο ESOMAR Congress είχε θέμα: «Reimagine». Θα θέλατε να μάς μιλήσετε για αυτά τα τολμηρά βήματα και για το τί σηματοδοτούν;
Η δραστηριότητα των επαγγελματικών οργανώσεων εστιάζει εμφατικά στη συμμετοχή μελών και στις εκδηλώσεις. Σήμερα πια, σε καιρούς που χαρακτηρίζονται από διατάραξη και επιτάχυνση, όπου η τεχνολογία και η σχέση προς την εργασία αναδιαμορφώνουν εκ βάθρων το επάγγελμά μας και τον κλάδο, χρειάστηκε να πατήσουμε τον διακόπτη και να «Reimagine» τους εαυτούς μας, να φανταστούμε τους εαυτούς μας εκ νέου. Στην εναρκτήρια ομιλία μου στο Συνέδριο ESOMAR στην Πράγα τον Οκτώβριο 2025, προσκάλεσα το κοινό να κοιτάξει πέρα από όρια, να σκεφθεί διαφορετικά, να είναι τολμηρό. Ένα από αυτά τα τολμηρά βήματα είναι η Στρατηγική 2030 και η διαδικασία Μετασχηματισμού που χειριζόμαστε και την οποία ανέφερα νωρίτερα. Επεξεργαζόμαστε επίσης πρόγραμμα Ψηφιακού Μετασχηματισμού, ώστε να υπηρετούμε καλύτερα τα Μέλη μας. Ολόκληρο το οικοσύστημα αναθεωρείται και ανοικοδομείται.
Η ΤΝ φαίνεται πως γίνεται mainstream στην έρευνα. Σε ποιον βαθμό οφείλεται αυτό στην απαίτηση των πελατών και σε ποιον βαθμό στη χρηστικότητα και αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας αυτής στην ίδια την έρευνα και την παραγωγή insights;
Η ΤΝ έχει ενισχυθεί τα τελευταία 2 χρόνια. Βρίσκεται παντού, σε κάθε παρουσίαση, webinar, μεθοδολογία, νου, δημιουργώντας πολύ θορυβώδες περιβάλλον. Ωστόσο, υπάρχει σοβαρότατη έλλειψη σαφήνειας και διαφάνειας. Παρά το γεγονός ότι ο κλάδος της τεχνολογίας παρέχει κάποιες σημαντικές τεχνολογικές λύσεις προς τον κόσμο της έρευνας και των insights, φαίνεται πως υπάρχει παράδοξο ανάμεσα στο υψηλό επίπεδο ζήτησης από τα agencies και τους πελάτες, και στη χρήση. Η χρήση ΤΝ παραμένει περίπλοκη για τους περισσότερους. Αυτή η εξέλιξη φέρνει κάποιες προκλήσεις και ρίσκα για τον κλάδο μας, στο πεδίο της επιστημονικής προσέγγισης, στην ικανότητα να υιοθετούμε νέες λύσεις, στα ηθικά ζητήματα, αλλά επίσης φέρνει κάποιες καταπληκτικές ευκαιρίες. Ως κλάδος πρέπει να σχεδιάσουμε την ΤΝ που θέλουμε, παρά να αντιγράφουμε λύσεις από το ευρύ οικοσύστημα των δεδομένων. Αυτή είναι πάνω απ’ όλα εξαιρετική ευκαιρία να προβάλουμε την αξία μας. Σε αυτό το πλαίσιο, στην ESOMAR σχεδιάζουμε εξειδικευμένη task force για την ΤΝ, προκειμένου να προσδιορίσουμε τη χρήση της στη δουλειά μας και στον κλάδο, όσον αφορά τις πρακτικές, τα ethics, τις λύσεις. Το να διαχειριστούμε ολόκληρο το οικοσύστημα ως ενιαίο σύνολο, παρά να δουλεύουμε σε στεγανά, είναι σίγουρα καλή απάντηση, είναι η απάντηση.
Λέγεται ότι μπορεί να έχει κανείς «φθηνό, γρήγορο, καλό – αρκεί να διαλέξει 2 από τα 3». Έχει εφαρμογή αυτό στον κλάδο της έρευνας αναφορικά με την ΤΝ; Ποιοι είναι οι κύριοι κίνδυνοι και ποια πρέπει να είναι τα προστατευτικά μέτρα;
Το να παράγουμε ή να κάνουμε κάτι φθηνότερα και ταχύτερα ήταν ανέκαθεν το όνειρο της ανθρωπότητας. Και αυτό φυσικά ισχύει ακόμη περισσότερο σε έναν κόσμο που δίνει αξία στην αμεσότητα και την ταχύτητα. Όταν πρόκειται για insights και λήψη αποφάσεων, η ΤΝ αποτελεί για εμάς μεγάλο ρίσκο, αλλά ταυτόχρονα είναι πολύ περιοριστική ως προς το πώς προσδιορίζουμε το επάγγελμά μας και τον κλάδο μας. Το να παραδίδουμε γρήγορα και φθηνά data και insights δεν σημαίνει ότι χάνουμε την αξία μας. Εδώ είναι που βλέπω την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουμε την ΤΝ προκειμένου να μειώσουμε σε αριθμό τις επαναλαμβανόμενες εργασίες μας και αυτές που δεν θεωρούνται σημαντικές. Η ΤΝ μπορεί να φωτίσει τη βαθύτερη αξία μας: κρίση, άποψη, ορισμό της υπόθεσης, κριτική σκέψη. Μπορεί όμως να είναι πολύ προβληματική ως προς την ποιότητα. Η θεωρία GIGO (Garbage In – Garbage Out) αφορά ξεκάθαρα την ποιότητα: «αν εισαγάγεις δεδομένα κακής ποιότητας στο σύστημα, θα λάβεις δεδομένα κακής ποιότητας (και κακές αποφάσεις)». Και πάλι όμως, στο ζήτημα της ποιότητας, σκοντάφτουμε πάντα στο «επαρκές». Και τί σημαίνει αυτό; Τί θα ήταν επαρκές; Για ποια απόφαση; Για ποιόν τύπο και ύψος επένδυσης; Εδώ είναι που οι επαγγελματικοί οργανισμοί, τοπικοί και παγκόσμιοι, έχουν να διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο, όπως και ο ακαδημαϊκός κόσμος και ο κόσμος της Έρευνας & Ανάπτυξης: το να μελετούμε εις βάθος από επιστημονική οπτική γωνία, το πού, για τί και για ποιόν, είναι καλή η ΤΝ.
Ποιες θα ξεχωρίζατε ως μείζονες τάσεις, αλλαγές, ευκαιρίες και απειλές στον κλάδο της έρευνας αγοράς, σήμερα και κοιτώντας προς το μέλλον;
Η ΤΝ φέρνει ευκαιρίες, η καινοτομία πάντοτε προσφέρει νέες πιθανότητες, και ως κλάδος έχουμε τη δύναμη να σχεδιάσουμε το μέλλον μας. Θα έβλεπα δύο μεγάλες απειλές για μάς: πρώτον, το να είμαστε παθητικοί -έτσι συμπεριφερθήκαμε όταν το digital εδραιώθηκε πριν 20 χρόνια- και δεύτερον, το να υιοθετήσουμε στάση «copy paste», όπως κάναμε στο παρελθόν, πάλι κατά την άφιξη του digital. Για παράδειγμα, το ερωτηματολόγιο face-to-face δεν μπορεί να αντιγραφεί σε online εκδοχή. Συνεπώς, θα ενθάρρυνα τον κλάδο, τους επαγγελματίες μας, τους ακαδημαϊκούς, να φανταστούν τί ΤΝ θέλουμε, να τη διαμορφώσουμε και να την προωθήσουμε. Οι ενώσεις έχουν καίριο ρόλο να διαδραματίσουν εδώ.
Ποιος πιστεύετε ότι είναι ο ερευνητής του μέλλοντος; Τί θα συμβουλεύατε τους νεοεισερχόμενους, και πώς πρέπει να προσαρμοστούν οι επαγγελματίες που ήδη δραστηριοποιούνται στον κλάδο;
Η έρευνα και τα insights θα αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία, θα είναι πιο στενά συνδεδεμένα με την ακριβή και ορθή λήψη αποφάσεων, με εντονότερο το στοιχείο της ηθικής. Αυτό είναι το μέλλον που θέλουμε, και ολόκληρη η κοινότητα, νέοι και μεγαλύτεροι, μπορούν να παίξουν μαζί ρόλο σε αυτή τη νέα εποχή. Πρέπει να προσαρμοστούμε τάχιστα για το παρόν και για το μέλλον, να είμαστε πιο προδραστικοί προκειμένου να δημιουργήσουμε αυτόν τον κόσμο. Το να είμαστε πρωτοπόροι είναι πολύ ελκυστική πρόταση για νέα ταλέντα που θέλουν να μπουν σε αυτόν τον κλάδο.