Ο Hernando Cortes έφτασε τον Φεβρουάριο του 1519 στις ακτές του Μεξικού, έχοντας ως στόχο να υποτάξει τους ιθαγενείς και να θέσει τις βάσεις για μία ακόμα ισπανική αποικία. Με πολυάριθμό στρατό, άλογα και κανόνια, ουδείς μπόρεσε να του αντισταθεί και σύντομα ο ισπανός κονκισταδόρος έφτασε μέχρι την πόλη Tenochtitlan. Παρά τις κάθε άλλο παρά φιλικές διαθέσεις του Cortes και των ανδρών του, ο Αυτοκράτορας των Αζτέκων Moctezuma τους υποδέχτηκε με θέρμη και προσέφερε στον αντίπαλό του και λίγο από το αγαπημένο του ρόφημα -εντυπωσίασε τον Cortes ίσως περισσότερο ακόμα και από τη χρυσή κούπα στο οποίο το σέρβιραν.

Ο ενθουσιασμός του διάσημου εξερευνητή ήταν τόσο μεγάλος, ώστε, σε επιστολή του προς τον Βασιλιά Charles V, χαρακτήρισε τη σοκολάτα ως «το θεϊκό ποτό το οποίο ενισχύει την αντίσταση και καταπολεμά την κούραση. Μία κούπα από αυτό το πολύτιμο ποτό, επιτρέπει στους άντρες να περπατήσουν χωρίς φαγητό για μία ολόκληρη μέρα».

Μερικά χρόνια αργότερα, το 1528, επιστρέφοντας πια στην Ισπανία, οι γαλέρες του Cortes ήταν γεμάτες με κακάο. Έτσι, προϊόντος του χρόνου, η σοκολάτα εξελίχθηκε σε αγαπημένη συνήθεια για εκατομμύρια καταναλωτές. Για μικρούς και μεγάλους, άνδρες και γυναίκες, πλούσιους και φτωχούς, μορφωμένους και μη… Δεν έχει σημασία. Η σοκολάτα δεν κάνει διακρίσεις. Άλλωστε, όπως λέει ένα δημοφιλές ρητό, «σε 9 στους 10 αρέσει η σοκολάτα. Ο 10ος λέει ψέματα».


Από τη σοκολάτα υγείας Παυλίδη, στα λανσαρίσματα του 21ου αιώνα
Από το 1861, όταν ο Σπυρίδων Παυλίδης παρουσίασε την, περίφημη πια, σοκολάτα υγείας, πολλά άλλα λανσαρίσματα σοκολάτας ακολούθησαν στη χώρα μας. Γκοφρέτες, σοκολατάκια, σοκοπάστες, σοκολάτες γεμιστές, με διάφορες γεύσεις, βιολογικές… Το καταναλωτικό κοινό καλείται να διαλέξει ανάμεσα σε δεκάδες ελκυστικές επιλογές, κάτι που σημαίνει ότι ο ανταγωνισμός έχει αυξηθεί σημαντικά.

Άρα τα brands, έχοντας την καινοτομία για βασικό συστατικό, οφείλουν να βρίσκονται διαρκώς στο κυνήγι του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και της διαφοροποίησης. Ποια ήταν, λοιπόν, σύμφωνα με τα ίδια τα brands, μερικά από τα σημαντικότερα λανσαρίσματα της τελευταίας δεκαετίας;

Lacta
Οι γεμιστές ταμπλέτες που επαναπροσδιόρισαν την κατηγορία

Η Lacta, η οποία έκανε πρεμιέρα στην ελληνική αγορά τη δεκαετία του ’60 και εδώ και χρόνια τοποθετείται επιτυχώς ως «Το πιο γλυκό κομμάτι της ζωής μας», πραγματοποίησε μία σειρά από πολύ ενδιαφέροντα λανσαρίσματα τη δεκαετία 2000-2010. Η αρχή έγινε τον Οκτώβριο του 2004 με το λανσάρισμα της οικογένειας «Lacta Lov’ it».

Επρόκειτο για μία καινοτόμα πρόταση με πρωτότυπους γευστικούς συνδυασμούς, η οποία άλλαξε τα δεδομένα της κατηγορίας ταμπλέτας. Η Lacta χαρακτηρίζει τις συγκεκριμένες ταμπλέτες ως «την πιο παιχνιδιάρικη και “σέξι” πλευρά του brand», καθώς συνδυάζουν σοκολάτα γάλακτος Lacta, με συστατικά όπως η βάφλα και διάφορα είδη μπισκότων.

Οι δύο πρώτες τέτοιες προτάσεις που λανσαρίστηκαν στην ελληνική αγορά ήταν οι «Lacta Lov’it Choc’n’Choc» και «Lacta Lov’it Waffle’n’Praline», οι οποίες αποτέλεσαν το πιο επιτυχημένο λανσάρισμα νέου προϊόντος στην κατηγορία ταμπλέτας για την περίοδο 2004-2005. Μάλιστα, οι πωλήσεις των «Lov’it» το 2005 ξεπέρασαν τον αρχικό στόχο κατά +314% και μέσα σε ένα έτος κατάφεραν να αποκτήσουν μερίδιο 4,4% στην κατηγορία της ταμπλέτας.

Και η Lacta δεν περιορίστηκε σε αυτά τα λανσαρίσματα. Αντιθέτως, η σειρά «Lov’ it» εμπλουτίζεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα: Για παράδειγμα τον Οκτώβριο του 2008 παρουσιάστηκε η «Lacta Lov’it Choc’n’Biscuits», η οποία μέσα σε ένα χρόνο κατάφερε να αποκτήσει μερίδιο σε αξία 1,4% στην αγορά ταμπλετών.

Nestle
Οι κουβερτούρες της καινοτομίας

Όπως επισημαίνει ο Πέτρος Μπουχώρης, Group Brand Manager της Nestle στις σοκολάτες, «η σοκολάτα είναι μια κατηγορία που χαρακτηρίζεται από πολλά νέα λανσαρίσματα κάθε χρονιά». Εκτιμά, ωστόσο, ότι «παρά τον μεγάλο αριθμό νέων προϊόντων, λίγα είναι αυτά που ξεχωρίζουν και ακόμα λιγότερα αυτά που αποτελούν πραγματική καινοτομία και καταλαμβάνουν μόνιμη θέση στην καρδιά του καταναλωτή».

Και συνεχίζει: «στη δεκαετία αυτή είδαμε αρκετά λανσαρίσματα σχετικά με τη μαύρη σοκολάτα, καθώς οι ευεργετικές της ιδιότητες γίνονται όλο και περισσότερο γνωστές. Αντίστοιχα είδαμε και συνεχίζουμε να βλέπουμε πολλά λανσαρίσματα από ελαφριές σοκολάτες ή μπάρες, όπως και από συσκευασίες minis, μιας και οι καταναλωτές προσέχουν πολύ περισσότερο τις θερμίδες που καταναλώνουν».

Όπως ισχυρίζεται, πάντως, ο εκπρόσωπος της Nestle, «ένα προϊόν που άλλαξε την αγορά στη κατηγορία του ήταν η κουβερτούρα Nestle Dessert. Με το μοναδικό της σχήμα, ξεχώρισε από την αρχή. Όχι μόνο για τη γεύση της και το γεγονός ότι είναι πολύ εύκολη στη χρήση της, αλλά και γιατί έδινε στον καταναλωτή το πλεονέκτημα να μετράει και να κόβει εύκολα τη ποσότητα που χρειάζεται κάθε φορά».

Η συγκεκριμένη πρόταση της Nestle ανέπτυξε γρήγορα μια γκάμα νέων γεύσεων και είναι σήμερα η μοναδική επώνυμη μάρκα κουβερτούρας με τέσσερις γεύσεις: κανονική, γάλακτος, λευκή και πραλίνα. «Κάθε μία είναι ιδανικά σχεδιασμένη για μια ποικιλία γλυκών, ενώ συνοδεύεται από πολλές και διαφορετικές προτάσεις συνταγών που αφενός αναδεικνύουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε γεύσης και, παράλληλα, προτείνουν τρόπους για περισσότερα ελαφριά και υγιεινά γλυκά.

Έτσι, με τον τρόπο αυτόν προσέφερε στους καταναλωτές δημιουργικές και ελαφριές προτάσεις γλυκισμάτων, σε ιδιαίτερα χαμηλό κόστος σε σχέση με τα γλυκά του ζαχαροπλαστείου. Και τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά τόσο για τις πωλήσεις της Nestle Dessert, όσο και για την ανάπτυξη συνολικά της υποκατηγορίας της κουβερτούρας, συνεπικουρούμενης πάντα και από τη τάση των καταναλωτών για περισσότερο μαγείρεμα στο σπίτι».

Wish
Η σοκολατένια πρόταση χωρίς ζάχαρη

To 2008 οι έλληνες καταναλωτές είχαν την ευκαιρία να δοκιμάσουν μία νέα εγχώρια πρόταση, τις σοκολάτες Wish οι οποίες παρασκευάζονται και συσκευάζονται στην Ελλάδα. Με σημεία διανομής τα φαρμακεία και επιλεγμένα καταστήματα, οι «Wish» ξεχώρισαν γιατί περιείχαν αυθεντική σοκολάτα χωρίς την προσθήκη ζάχαρης, φυσική βανίλια και λεκιθίνη ηλίανθου.

Εξίσου καινοτόμες ήταν δε και οι 8 διαθέσιμες γεύσεις, εκ των οποίων χρήζουν ειδικής μνείας η «Υγείας με Ω3» -μία από τις 3 σοκολάτες με Ω3 παγκοσμίως- η «Υγείας με Πορτοκάλι» -μοναδική με βιολογικό έλαιο πορτοκαλιού- και η «Υγείας & Γάλακτος», ένας συνδυασμός σοκολάτας υγείας και γάλακτος σε μια.


Διαφημιστική δαπάνη: Σε υψηλά επίπεδα παρά την πτώση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία της Media Services αναφορικά με τη διαφημιστική δαπάνη στην αγορά της σοκολάτας από το 2000 και έπειτα. Τα brands υποδέχτηκαν τη νέα χιλιετία, «κερνώντας» κονδύλια ύψους περίπου 35 εκατ. ευρώ.

Μάλιστα, τις επόμενες τρεις χρονιές αποδείχτηκαν ακόμα πιο γαλαντόμα.

Έτσι, η δαπάνη υπερέβη το 2003 τα 38 εκατ. ευρώ, επίδοση-ρεκόρ, η οποία, όπως ήταν αναμενόμενο, καταρρίφθηκε την ολυμπιακή χρονιά του 2004 με 41,9 εκατομμύρια.

Εν συνεχεία, το 2005 και το 2006 σημειώθηκε μικρή πτώση της τάξεως του 4,5% και 4,8%, αντίστοιχα. Όμως, τα επόμενα δύο χρόνια η συνολική διαφημιστική δαπάνη της σοκολάτας «εκτοξεύτηκε» στα 44 εκατομμύρια ευρώ.

Μέχρι που ήρθε πρώτα η παγκόσμια ύφεση και έπειτα η παρατεταμένη εγχώρια οικονομική κρίση, οι οποίες οδήγησαν σε «δίαιτα» τα κονδύλια. Μάλιστα, μέχρι στιγμής, στο οκτάμηνο του 2011, η δαπάνη έχει μειωθεί σε σχέση με πέρυσι κατά 15,7%.

Κάτι που σημαίνει ότι, αν δεν αλλάξουν τα δεδομένα προς το καλύτερο, η φετινή επίδοση θα είναι χαμηλότερη και από αυτήν του 2000. Έστω και έτσι, όμως, θα είναι πιθανότατα άνω των 30 εκατ. ευρώ, απόδειξη της μεγάλης δυναμικής της συγκεκριμένης αγοράς.

Σε ό,τι αφορά δε τα επιμέρους Μέσα, αξίζει να επισημανθεί η δεδομένη κυριαρχία της TV -πάντως, το μερίδιό της έχει συρρικνωθεί από το 91,4% του 2002, στο 71,9% του 2010.

Αν και μέρος των τηλεοπτικών κονδυλίων φαίνεται να καταλήγει τα τελευταία χρόνια τόσο στα περιοδικά -από το 7,4% του 2007, στο 29,5% του 2010- όσο και στο Ραδιόφωνο -από το 1,4% του 2001, στο 7,2% του 2010.

 Έτος  Τηλεόραση  Περιοδικά  Εφημερίδες  Ραδιόφωνο  Σύνολο  Μεταβολή (%)
 2000  31.843.087  2.191.807  270.085  497.833  34.802.812  –
 2001  33.785.549  2.624.465  209.251  465.923  37.085.188 (+)  6,6%
 2002  34.473.578  2.475.463  200.860  553.390  37.703.290 (+)  1,7%
 2003  34.646.583  2.482.588  441.969  646.458  38.217.598 (+)  1,4%
 2004  37.278.650  3.452.591  322.686  856.420  41.910.347 (+)  9.7%
 2005  34.693.412  3.223.210  1.097.907  1.016.238  40.030.766 (-)  4,5%
 2006  31.639.545  3.957.137  1.593.957  930.149  38.120.788 (-)  4,8%
 2007  39.311.937  2.913.084  611.996  1.438.920  44.275.937 (+)  16,1%
 2008  38.872.793  3.583.058  347.324  1.469.796  44.272.972 (-)  0,1%
 2009  36.143.739  4.063.193  198.948  1.088.978  41.494.857 (-)  6,3%
 2010  28.398.329  8.376.417  649.730  2.057.293  39.481.768 (-)  4,9%
 2010 (8μηνο)  17.283.054  5.369.720  394.783  1.197.325  24.244.883  –
 2011 (8μηνο)  15.952.927  3.137.059  359.444  981.295  20.430.725 (-)  15,7%

 Πηγή: Media Services, Ποσά σε ευρώ


Λανσαρίσματα 2011
LACTA

Τον Ιανουάριο του 2011, το ελληνικό κοινό είχε την ευκαιρία να γευτεί τη σοκολάτα «Lacta Lov’it Cream’n’Oreo». Ένα προϊόν, το οποίο συνδυάζει τη Lacta με το πιο διάσημο μπισκότο του κόσμου.

Εξ ου και η μεγάλη ανταπόκριση του κόσμου, η οποία επέτρεψε στην εν λόγω ταμπλέτα να ξεπεράσει τον αρχικό στόχο πωλήσεων κατά 263% και να αποκτήσει μέσα σε 9 μήνες μερίδιο 1% σε αξία. Πριν μερικές μέρες δε, έκανε την εμφάνισή της στα ράφια των καταστημάτων μία νέα καινοτόμα ταμπλέτα «Lov’it». Πρόκειται για τη «Lov’it choc’n’cake», ήτοι τον συνδυασμό σοκολάτας γάλακτος Lacta με αληθινό σοκολατένιο cake και ρευστή σοκολάτα.

WISH
Η Wish δεν αρκέστηκε στις καινοτομίες του 2008. Έτσι, πρόσφατα, λανσάρισε άλλη μία σειρά φυσικών προϊόντων χωρίς ζάχαρη. Τις μπάρες Wish, οι οποίες διατίθενται σε τρεις γεύσεις και διακρίνονται για την πλούσια περιεκτικότητά τους σε φυτικές ίνες, μέλι και αποξηραμένα φρούτα.

 Πωλήσεις προϊόντων σοκολάτας σε όγκο (σε τόνους)

 Υποκατηγορία  12μηνο έως Αύγουστο 2010  12μηνο έως Αύγουστο 2009  Μεταβολή 2010/2009
   Επώνυμα  PL  Επώνυμα  PL  Επώνυμα  PL
 Ταμπλέτες  13.697  2.341  13.997  2.403  -2,1%  -2,6%
 Μπάρες  3.619  541  3.753  582  -3,6%  -7%
 Γκοφρέτες με επικάλυψη σοκολάτας  5.657  1.653  5.929  1.827  -4,6%  -9,5%
 Σοκολατένια αυγά  368  11,9  411  6,8  -10,3%  +75,2%
 Bites  723,6  122,7  761,2  96,8  -4,9%  +26,7%
 Σοκολατάκια  2.627  599  2.829  544,3  -7,1%  +10%

 Πηγή: Nielsen Market Track

 Σημείωση: Καταστήματα τροφίμων (εξαιρουμένου του Σκλαβενίτη), καταστήματα ψιλικών, περίπτερα, αρτοζαχαροπλαστεία και γαλακτοπωλεία. Ως «Ταμπλέτες» νοούνται οι κλασικές σοκολάτες σε πλάκα, ως μπάρες οι σοκολάτες τύπου Mars, Twix κ.τ.λ. και ως bites, τα προϊόντα τύπου Smarties, Maltesers, M&M’s κ.λπ.