Το ήθος της επιχείρησης συνθέτουν μικρές διαφορετικές έννοιες, όπως η αξιοπιστία, η διαφάνεια, η αξιοκρατία, η πειθαρχία, η ευελιξία, το αίσθημα ευθύνης, η ποιότητα κ.ά. αλλά και ο τρόπος με τον οποίο οι έννοιες αυτές υλοποιούνται, εξηγεί σχετικά ο Αντώνης Γκορτζής, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού και Ελληνικού Δικτύου Επιχειρηματικής Ηθικής και Πρόεδρος της Oneteam, ένας άνθρωπος, ο οποίος έχει αφιερωθεί τα τελευταία χρόνια στον τομέα της Επιχειρηματικής Ηθικής. «Θα μπορούσαμε λοιπόν να περιγράψουμε το ήθος μιας επιχείρησης ως ένα σύνολο κανόνων ευθύνης, ελέγχου, διαφάνειας, σύνεσης, συνεργασίας, συνέπειας και συνέχειας σε όλα τα επίπεδα από την κερδοφορία της και την ποιότητα των προϊόντων και υπηρεσιών της, αλλά και από το ήθος και τον επαγγελματισμό των Διευθυντικών στελεχών και των εργαζομένων σε αυτή γενικότερα». Επιπλέον, η ηθική επιχειρηματικότητα είναι μία από τις σημαντικότερες αρχές του μοντέλου της αειφόρου διαχείρισης, η οποία ενσωματώνει επίσης τα ακόλουθα συστατικά στοιχεία:

Λογοδοσία: υπευθυνότητα της επιχείρησης για τις επιπτώσεις της στην κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον.
Διαφάνεια: γνωστοποίηση πληροφοριών στα ενδιαφερόμενα μέρη, όσον αφορά στις αποφάσεις και τις δραστηριότητες που έχουν επιπτώσεις στην κοινωνία και το περιβάλλον, σε ένα λογικό και ικανοποιητικό βαθμό.
Σεβασμός των συμφερόντων των ενδιαφερομένων μερών: σεβασμός, μελέτη και ανταπόκριση στα συμφέροντα των ενδιαφερομένων μερών προς τη βελτιστοποίηση της απόδοσης της επιχείρησης.
Σεβασμός του κράτους δικαίου: συμμόρφωση με τις ισχύουσες διατάξεις.
Σεβασμός των διεθνών κανόνων συμπεριφοράς: υιοθέτηση διεθνών προτύπων συμπεριφοράς ως ελάχιστο απαιτούμενο, ακόμα και σε περιπτώσεις όπου η εθνική νομοθεσία δεν παρέχει επαρκείς περιβαλλοντικές ή κοινωνικές διασφαλίσεις.
Σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αναγνώριση τόσο της σημασίας τους όσο και της καθολικότητας τους.
Όλες οι παραπάνω αρχές αφορούν ηθικά ζητήματα που αποτελούν τη στρατηγική ευθύνη μιας επιχείρησης ή ενός οργανισμού.

Σύνδεση αειφορίας με εμπιστοσύνη, τιμή και Millennials
H πίστη στις αρχές της αειφορίας αποδίδει σημαντικά οφέλη στις εταιρείες και τα καταναλωτικά brands, σύμφωνα με τη σχετική έρευνα 2015 Nielsen Global Corporate Sustainability Report. Το 2014, οι πωλήσεις των καταναλωτικών αγαθών από brands που μένουν πιστά στην αειφορία έχουν ενισχυθεί κατά 4% διεθνώς. Στην έρευνα της Nielsen συμμετείχαν 30.000 καταναλωτές σε 60 χώρες, οι οποίοι ρωτήθηκαν για παράγοντες επιρροής της αγοραστικής τους απόφασης, όπως το περιβάλλον, η συσκευασία, η τιμή, το marketing, και τα organic, health και wellness claims και τον βαθμό που τελικά την επηρέασαν.

Το θέμα της αειφορίας κερδίζει έδαφος παγκοσμίως, ιδίως σε χώρες με σημαντική αύξηση πληθυσμού που ενισχύει περαιτέρω τις ανησυχίες για το περιβάλλον. Συνεπώς, στις αναπτυσσόμενες αγορές είναι περισσότερο επιτακτική ανάγκη η αειφορία, παρά προστιθέμενη αξία. Η έρευνα δείχνει ότι, στην κορυφή των παραγόντων αειφορίας που επηρεάζουν την αγοραστική απόφαση για το 62% των καταναλωτών είναι η εμπιστοσύνη στο brand. Αυτό σημαίνει ότι, τα brands που έχουν ήδη χτίσει υψηλά επίπεδα εμπιστοσύνης με τους καταναλωτές, έχουν πλεονέκτημα ως προς το λανσάρισμα και την επιτυχία αειφόρων προϊόντων στην αγορά.

Παράλληλα, το 66% του κοινού εμφανίζεται πρόθυμο να πληρώσει περισσότερα χρήματα για αειφόρα προϊόντα, έναντι 55% το 2014 και 50% το 2013. Και πλέον, φαίνεται ότι αυτή η πρόθεση δεν είναι μόνο των εύρωστων οικονομικά καταναλωτών, καθώς η έρευνα αποτυπώνει ότι οι καταναλωτές, ανεξάρτητα από την αγορά και τη μισθολογική τους κλίμακα, είναι πρόθυμοι να πληρώσουν περισσότερο, αν αυτό διασφαλίζει ότι παραμένουν πιστοί στις αξίες τους.

Επίσης, το θέμα της αειφορίας φαίνεται ότι αγγίζει τη συντριπτική πλειοψηφία των Millennials, καθώς το 73% αυτών δηλώνει ότι προτίθεται να πληρώσει περισσότερο, έναντι 50% την προηγούμενη χρονιά. Το ποσοστό αυτό ανεβαίνει ραγδαία και στους νέους κάτω των 20, γνωστών και ως Generation Z, καθώς το ποσοστό τους αγγίζει το 72% το 2015, έναντι 55% το 2014. Επιπλέον, οι καταναλωτές αναζητούν προϊόντα που είναι ωφέλιμα τόσο για τους ίδιους όσο και για την κοινωνία, με τον συγκεκριμένο ισχυρισμό να αποτελεί παράγοντα αγοραστικής απόφασης για το 59% των ερωτηθέντων. Αντίστοιχης σπουδαιότητας παράγοντες είναι η πίστη στις περιβαλλοντικές αρχές, καθώς μπορεί να επηρεάσει την αγοραστική απόφαση για το 45% των καταναλωτών.

Οι «πιο ηθικές επιχειρήσεις»
Σύμφωνα με το Ethisphere Institute, από το οποίο καταρτίζεται η λίστα με τις «Πιο ηθικές εταιρείες παγκοσμίως», όλο και περισσότερο αποτυπώνεται η σύνδεση των «ηθικών αξιών» με τις επιδόσεις της εταιρείας. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, οι εταιρείες όλο και περισσότερο θα ανταμείβονται οικονομικά για τις προσπάθειές τους να προσελκύουν και να διατηρούν τους καλύτερους εργαζόμενους και να λειτουργούν με ακεραιότητα και σαφήνεια στους σκοπούς τους τα προσεχή χρόνια.

Το Ethisphere Institute είναι ένα παγκόσμιο ινστιτούτο που θέτει τα πρότυπα σε παγκόσμιο επίπεδο για ηθικές επιχειρηματικές πρακτικές και πρόσφατα ανακοίνωσε, για 10η χρονιά, τις 131 εταιρείες που αναγνωρίζονται ως «2016 World’s Most Ethical Companies» από 21 χώρες. Η αξιολόγηση των εταιρειών βασίζεται στις επιδόσεις τους σε τομείς όπως εταιρική υπευθυνότητα, διαφάνεια, διακυβέρνηση, προάσπιση της διαφορετικότητας και ηγεσία που βασίζεται σε μετρήσιμες αρχές. Με αφορμή την πρόσφατη κυκλοφορία της λίστας με τις «Πιο ηθικές επιχειρήσεις παγκοσμίως», το Marketing Week διερευνά τις σημαντικότερες τάσεις στον συγκεκριμένο τομέα και συνομιλεί με εταιρείες για τη σημασία της ηθικής στο επιχειρείν, υπό τις υπάρχουσες συνθήκες.

O λόγος στις επιχειρήσεις
Η Αγγελική Παπαδοπούλου, Υπεύθυνη Εταιρικών Υποθέσεων της Nestle, η Μελανία Καρανδρίκα, Ethics Correspondent της L’Oreal Hellas και η Βικτωρία Κουρκάκη, Υπεύθυνη Ανάπτυξης Δικτύου της Plan Toys, καταθέτουν την άποψή τους για τη σημασία του ηθικού επιχειρείν.

Τι σημαίνει Ηθική και Ηθικό Επιχειρείν για την εταιρεία σας;

Μελανία Καρανδρίκα, Ethics Correspondent, L’Oreal Hellas
Η L’Οreal έχει θέσει ως στόχο να προσφέρει σε όλες τις γυναίκες και άνδρες του κόσμου προϊόντα υψηλών προδιαγραφών.
Η σύσταση της εταιρίας μας και η φήμη μας βασίζονται σε ισχυρές αξίες και ηθικές αρχές. Οι αξίες μας είναι το πάθος, η καινοτομία, η επιχειρηματικότητα, το ανοιχτό πνεύμα, η επιδίωξη της αριστείας και η υπευθυνότητα. Οι ηθικές αρχές μας είναι η ακεραιότητα, ο σεβασμός, το θάρρος και η διαφάνεια. Η Ηθική, το Ηθικό Επιχειρείν και γενικότερα οι ηθικές αξίες της L’Οreal είναι μέρος της κουλτούρας μας. Αυτή η ισχυρή κουλτούρα μάς επιτρέπει να εμπνέουμε εμπιστοσύνη ως εταιρεία, ως εργοδότης και ως εταιρικός πολίτης. Η επισφράγιση της πρότυπης ηθικής επιχειρηματικής μας πρακτικής ήρθε με την πρόσφατη ανακήρυξη της L’Οreal, για έβδομη φορά από το Διεθνές Ινστιτούτο Ethisphere, μια από τις πιο ηθικές εταιρείες παγκοσμίως.


Αγγελική Παπαδοπούλου, Υπεύθυνη Εταιρικών Υποθέσεων, Nestle
Οι Αρχές Επιχειρηματικής Δραστηριότητας της Nestle αποτελούν τη βάση της εταιρικής μας κουλτούρας, που αναπτύχθηκε εδώ και 140 χρόνια. Από τότε που ο Henri Nestle παρασκεύασε το επιτυχημένο του βρεφικό δημητριακό Farine Lactee, χτίσαμε την επιχείρησή μας ακολουθώντας τις αρχές της ακεραιότητας, της ειλικρίνειας και της πλήρους συμμόρφωσης με τις ισχύουσες νομοθεσίες. Όλοι οι εργαζόμενοι στη Nestle είναι υποχρεωμένοι να συμμορφώνονται στις Αρχές Επιχειρηματικής Δραστηριότητας της εταιρείας, καθώς και τις πιο λεπτομερείς πολιτικές που σχετίζονται με κάθε μία από αυτές ενώ, η εφαρμογή των Αρχών υπάγεται σε τακτική παρακολούθηση και έλεγχο.

Οι Αρχές αφορούν σε πέντε τομείς της επιχειρηματικής μας δραστηριότητας: Σχέσεις με τους καταναλωτές, ανθρώπινα δικαιώματα και εργασιακές πρακτικές, την πολιτική ανθρωπίνου δυναμικού, τις σχέσεις μας με τους προμηθευτές και πελάτες μας και τέλος, τον τρόπο διαχείρισης του περιβάλλοντος. Με τη δημόσια δέσμευση και εφαρμογή τους δείχνουμε ότι ικανοποιούμε τους καταναλωτές, νοιαζόμαστε για τους ανθρώπους μας, αναπτύσσουμε υπεύθυνους συνεργάτες και σεβόμαστε το περιβάλλον. Για να επιτύχουμε μακροπρόθεσμα όφελος των μετόχων μας όμως, δεν αρκεί μόνο να συμμορφωνόμαστε με την ισχύουσα νομοθεσία και να εξασφαλίζουμε τη βιωσιμότητα των δραστηριοτήτων μας, αλλά επιπλέον οφείλουμε να δημιουργούμε αξία για την κοινωνία. Αυτό που εμείς στη Nestle αποκαλούμε Δημιουργία Αμοιβαίου Οφέλους.

Βικτώρια Κουρκάκη
, Υπεύθυνη Ανάπτυξης Δικτύου, Plan Toys
Ακεραιότητα, αξιοπιστία, σεβασμός, ομαδικότητα, αφοσίωση και κατανόηση είναι οι αξίες που διέπουν τη φιλοσοφία της Plan Toys. Το ηθικό επιχειρείν είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την ίδια την εταιρεία, ο ιδρυτής της οποίας, Vitool Viraponsavan, δημιούργησε την Plan Toys από την αγάπη του, το όραμα και το χρέος που νιώθει ότι έχει για ένα καλύτερο και βιώσιμο κόσμο. Ως αντιπρόσωποι της εταιρείας στην Ελλάδα, τιμούμε και εκφράζουμε τις αξίες αυτές σε όλες τις συναλλαγές μας, προσφέροντας αφοσίωση και σεβασμό τόσο στους γονείς όσο και στους ανθρώπους με τους οποίους συνεργαζόμαστε για την παρουσίαση της Plan Toys.

Πώς «μεταφράζεται» στις σχέσεις της εταιρείας με τους stakeholders της, εργαζόμενους, καταναλωτές, αγορά; Ποια είναι τα οφέλη που πρακτικά αποκομίζετε, πέρα από το γεγονός ότι το ηθικό επιχειρείν εντάσσεται στις θεμελιώδεις αξίες της εταιρείας;

Μελανία Καρανδρίκα, Ethics Correspondent, L’Oreal Hellas
Το ηθικώς επιχειρείν για τη L’Οreal αντανακλάται σε 3 εκφάνσεις: Ως επιχείρηση απέναντι στους stakeholders, αγορά και καταναλωτές, δίνουμε μεγάλη σημασία στην ειλικρίνεια και τη σαφήνεια, ενώ οι υποσχέσεις μας προς τον καταναλωτή βασίζονται σε αποδειγμένες επιδόσεις και επιστημονικά δεδομένα. Έχουμε κτίσει με τους πελάτες μας ισχυρές και μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης και αμοιβαίου οφέλους. Παράλληλα, συνεργαζόμαστε μόνο με προμηθευτές που πληρούν τις ηθικές αρχές της L’Οreal, ιδίως όσον αφορά στα ανθρώπινα δικαιώματα και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Ως εργοδότης απέναντι στους εργαζόμενους της: Οι εργαζόμενοί μας αποτελούν το μεγαλύτερο κεφάλαιο μας και, όπως ανέφερε ο ιδρυτής της L’Οreal, Eugene Schueller, «η εταιρεία δεν είναι οι τοίχοι και τα μηχανήματα, είναι πάνω απ’ όλα οι άνθρωποι». Στο ασφαλές και υγιές περιβάλλον που εργάζονται οι άνθρωποί μας αναγνωρίζεται η προσωπικότητα, η αξία και το ταλέντο, εκτιμάται η διαφορετικότητα και λαμβάνεται υπόψη η ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Επίσης, έχουμε αναπτύξει το «Πρόγραμμα Share & Care», στόχος του οποίου είναι να διασφαλίζει στους εργαζόμενους μας τις βέλτιστες κοινωνικές πρακτικές σε συγκεκριμένους πυλώνες δράσης που περιλαμβάνουν τους τομείς πρόνοιας, υγείας, γονεϊκότητας και ποιότητας ζωής στην εργασία.

Τέλος, ως υπεύθυνος εταιρικός πολίτης απέναντι στην κοινωνία, συμβάλλουμε στη δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου και λαμβάνουμε υπόψη μας τις συνέπειες των δραστηριοτήτων μας στο φυσικό περιβάλλον. Συγκεκριμένα στην Ελλάδα, σε ό,τι αφορά τη λειτουργία του κέντρου logistics, έχουμε πετύχει τις εξής μειώσεις σε σχέση με το 2005: -45% στην εκπομπή του διοξειδίου του άνθρακα, -69% στα απόβλητα, -34% στην κατανάλωση νερού ανά τελικό προϊόν. Από τον Δεκέμβριο 2015 έχουμε μηδενίσει την ταφή απορριμμάτων (landfill dumping) κάνοντας αποκλειστικά ανακύκλωση ή επαναχρησιμοποίηση υλικών. Επιπλέον, δίνουμε μάχη για την κλιματική αλλαγή, συμμετέχοντας ενεργά στα μεγάλα διεθνή συμπόσια.

Αγγελική Παπαδοπούλου, Υπεύθυνη Εταιρικών Υποθέσεων, Nestle
Θεωρούμε ότι τα οφέλη είναι πολλαπλά και όχι μόνο σε επίπεδο ικανοποίησης. Όπως αναφέραμε οι Αρχές Επιχειρηματικής Δραστηριότητας καθώς και η Δημιουργία Αμοιβαίου Οφέλους αποτελούν την καρδιά της λειτουργίας μας. Χτίζοντας σχέσεις εμπιστοσύνης λοιπόν με όλα μας τα κοινά στηρίζουμε την ίδια μας τη λειτουργία και τη βιωσιμότητά μας.

Βικτώρια Κουρκάκη, Υπεύθυνη Ανάπτυξης Δικτύου, Plan Toys
Η εταιρεία μας αφορά στην εκπαίδευση, την ανάπτυξη και την διασκέδαση των παιδιών. Οι θεμελιώδεις αξίες που διέπουν την ηθική και λειτουργία της εταιρείας αφορά στους εργαζόμενους και την ομάδα μας, στα συνεργαζόμενα καταστήματα μας και τους καταναλωτές. Το πάθος, η αξιοπιστία και ο σεβασμός που δείχνουμε γίνονται η αφορμή για να επιλέξει κάποιος την εταιρεία μας και να μας εμπιστευτεί. Έτσι δημιουργείται μια πολύ δυνατή αλυσίδα ανθρώπων που όλοι θέλουν να προσφέρουν και να συμβάλλουν στην ανάπτυξη των παιδιών. Πιστεύουμε ότι η ηθική μας σε όλες τις δραστηριότητες και τις συναλλαγές της εταιρείας είναι αυτή που μας έχει κρατήσει στην αγορά και σε μια σταθερή πορεία.


Ποιες είναι οι σημαντικότερες τάσεις στον χώρο της επιχειρηματικής ηθικής; Σε ποιους άξονες εστιάζει τα τελευταία χρόνια; Πώς επηρεάζεται αυτό από την ολοένα μεγαλύτερη απαίτηση για διαφάνεια;

Μελανία Καρανδρίκα, Ethics Correspondent, L’Oreal Hellas
Τον 21ο αιώνα μόνο οι εταιρίες που ενσωματώνουν τη δεοντολογία στην εταιρική κουλτούρα, στη στρατηγική και στην καθημερινή τους δραστηριότητα θα είναι βιώσιμες. Τα τελευταία 10 χρόνια, βλέπουμε ότι αυξάνονται οι προσδοκίες να συμπεριφέρονται ηθικά οι εταιρείες. Τα επόμενα 10 χρόνια πιστεύουμε ότι η ηθική δεν θα αποτελεί πια κάτι που είναι «καλό να έχεις», αλλά θεμελιώδη προϋπόθεση για την άδεια λειτουργίας οποιασδήποτε εταιρείας. Οι 4 Ηθικές Αρχές L’Οreal – Ακεραιότητα, Σεβασμός, Θάρρος και Διαφάνεια μας βοηθούν να λαμβάνουμε σωστές αποφάσεις και να ανταποκρινόμαστε στις ηθικές προκλήσεις του σήμερα και του αύριο. Δραστηριοποιούμαστε σε ένα παγκοσμιοποιημένο επιχειρηματικό περιβάλλον όπου καλούμαστε να λειτουργήσουμε πιο υπεύθυνα από ποτέ και να σκεφτούμε για τις συνέπειες των πράξεων μας. Με την παρουσία μας ενισχύουμε την κοινωνική ευαισθητοποίηση και το σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Αγγελική Παπαδοπούλου, Υπεύθυνη Εταιρικών Υποθέσεων Nestle
Ως κορυφαία εταιρεία στον χώρο της διατροφής, η Nestle έχει πραγματική δέσμευση όσον αφορά στη διασφάλιση της ποιότητας και ασφάλειας των προϊόντων ενώ, βασικός μας στόχος είναι να ενισχύουμε καθημερινά την ποιότητα ζωής των καταναλωτών μας προσφέροντάς τους γευστικότερες και πιο υγιεινές διατροφικές επιλογές.
Έχουμε δεσμευτεί, επίσης, απέναντι σε μια υπεύθυνη και αξιόπιστη επικοινωνία με τους καταναλωτές μας που τους παρέχει τη δυνατότητα να ασκούν το δικαίωμά τους για ενημερωμένη επιλογή και προωθεί μια πιο ισορροπημένη διατροφή.

Θα ήθελα να σημειώσω στο σημείο αυτό, ότι σύμφωνα με την πολιτική μας για επικοινωνία και προώθηση στα παιδιά που εφαρμόζουμε από το 2008, δεν απευθύνουμε διαφήμιση ούτε πραγματοποιούμε κάποια προωθητική ενέργεια σε παιδιά κάτω των 6 ετών. Επιπλέον, η διαφήμιση προϊόντων που απευθύνεται σε παιδιά 6 έως 12 ετών περιορίζεται μόνο σε προϊόντα με ένα συγκεκριμένο διατροφικό προφίλ, που τα βοηθά να έχουν μια υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή και περιλαμβάνει όρια για συστατικά όπως η ζάχαρη, το αλάτι και τα λιπαρά. Τα όρια αυτά τα έχει υιοθετήσει η εταιρία μας από επίσημους οργανισμούς υγείας ενώ, παράλληλα, είναι σύμφωνα με τα κοινά διατροφικά κριτήρια που έχει θεσπίσει η βιομηχανία τροφίμων σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Τον Σεπτέμβριο του 2011 ενισχύσαμε ακόμη περισσότερο την πολιτική μας, περιλαμβάνοντας πλέον και τον χώρο των ψηφιακών μέσων, συμπεριλαμβανομένων και των διαδικτυακών τόπων που ανήκουν στην εταιρεία μας, ενώ, για να εξασφαλίσουμε ότι η πολιτική μας τηρείται στο μεγαλύτερο δυνατό αριθμό προγραμμάτων, την εφαρμόζουμε ακόμη και όταν μόνο το 35% του κοινού είναι κάτω των 12 ετών.

Βικτώρια Κουρκάκη, Υπεύθυνη Ανάπτυξης Δικτύου, Plan Toys
Υπάρχει ολοένα και μεγαλύτερη ανάγκη για ομαδικότητα, εμπιστοσύνη, κατανόηση και σεβασμό. Μέρος της επιχειρηματικής πολιτικής αποτελούν αξίες όπως η κοινωνική ευθύνη – με προγράμματα προσφοράς – η βιώσιμη σκέψη και δράση – στην κατασκευή των παιχνιδιών – και η πράσινη επιχειρηματικότητα – ελαχιστοποιώντας τα απόβλητα στο περιβάλλον. Υπάρχει η ανάγκη να είμαστε ενωμένοι και να δημιουργούμε ως ομάδα, βασικό στοιχείο για την εξέλιξη και την αναδιαμόρφωση της κοινωνίας μας.

Αντώνης Γκορτζής: Η παγκόσμια κρίση επιβάλλει γρήγορες κινήσεις
Ο Αντώνης Γκορτζής, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού και Ελληνικού Δικτύου Επιχειρηματικής Ηθικής και Πρόεδρος της Oneteam, καταθέτει στο Marketing Week την άποψή του για την αυξανόμενη σπουδαιότητα της ηθικής στην επιχειρηματικότητα, εν μέσω της κρίσης.

Marketing Week: Ποιες είναι οι σημαντικότερες τάσεις διεθνώς όσον αφορά στα ethics στον χώρο του επιχειρείν; Σε ποιους άξονες εστιάζουν τα τελευταία χρόνια;
Α.Γ.
Σήμερα το επιχειρηματικό ήθος βρίσκεται σε επίπεδα ανώτερα των καθαρά νομικών υποχρεώσεων και συγκεκριμένα στο επίπεδο των ολοένα αυξανόμενων απαιτήσεων της κοινωνίας, άρα εκφράζεται με ελεύθερες επιλογές πολιτικής και πρωτοβουλιών της ίδιας της επιχείρησης.
Πιστεύω ότι τρεις είναι οι κατηγορίες:
Α. Οι σύγχρονες ιδεολογίες στάθηκαν εμπόδιο στην άνθιση και επικράτηση του επιχειρηματικού ήθους. Επιδίωξη του κέρδους με καταπάτηση του κοινωνικού συμφέροντος δεν αποτελεί ηθική συμπεριφορά. Η μεγιστοποίηση του κέρδους με τη συρρίκνωση των θέσεων εργασίας είναι ένα μεγάλο ηθικό και κοινωνικό πρόβλημα της εποχής.
Β. Το σύστημα των προσωπικών αξιών διαβρώνεται με γοργό ρυθμό ενώ τα ατομικά και συλλογικά πρότυπα συμπεριφοράς σπανίζουν.
Γ. Το επιχειρηματικό ήθος επηρεάζει τον ανταγωνισμό και μειώνει την ανταγωνιστικότητα.


Πώς επηρεάζονται τα παραπάνω από την ολοένα μεγαλύτερη απαίτηση για διαφάνεια και τη σχετική δύναμη των καταναλωτών, χάρη και στα social media;
Τα social media επηρεάζουν δομικά και άμεσα τη διαφάνεια, αλλά χρήζουν μεγάλης προσοχής. Τα κρίσιμα βήματα για την εφαρμογή της Επιχειρηματικής Ηθικής στο εργασιακό και επιχειρηματικό περιβάλλον είναι:
– Ανάλυση περιβάλλοντος.
– Μελέτη και προσαρμογή των αρχών της επιχειρηματικής ηθικής στην εταιρική κουλτούρα.
– Σύνδεση των αρχών της επιχειρηματικής συμπεριφοράς με τις εταιρικές αξίες.
– Διάχυση, διάδοση, επεξήγηση, κατανόηση, αποδοχή και εφαρμογή των αρχών της επιχειρηματικής συμπεριφοράς.
– Μηχανισμός και διαδικασίες ελέγχου και βελτιστοποίησης της εφαρμογής των αρχών της επιχειρηματικής συμπεριφοράς.
– Δέσμευση στην τήρηση των αρχών της επιχειρηματικής συμπεριφοράς.

Τι νέο υπάρχει όσον αφορά στη σχετική νομοθεσία σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και πώς επηρεάζεται η ελληνική πραγματικότητα;
Σήμερα η παγκόσμια κρίση επιβάλλει πιο γρήγορες κινήσεις στον χώρο της επιχειρηματικής ηθικής και της κοινωνικής ευθύνης,
μέσα από τον καθορισμό συγκεκριμένων αρχών επιχειρηματικής συμπεριφοράς, προτύπων και κανόνων που μετασχηματίζουν το σύνολο της εταιρικής πολιτικής και λειτουργούν ως σημεία αναφοράς ή κώδικες.
Τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από την εφαρμογή των αρχών της Επιχειρηματικής Ηθικής στο εργασιακό περιβάλλον είναι τα ακόλουθα:
– Οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης και κατανόησης με το σύνολο των κοινωνικών εταίρων.
– Ενίσχυση της πιστότητας των πελατών
– Υποστήριξη και συναίνεση των υπαλλήλων και άλλων ομάδων κοινού προς την υλοποίηση της επιχειρηματικής στρατηγικής.
– Διατήρηση και ενίσχυση εταιρικής φήμης.
– Υποστήριξη της επιχείρησης σε συνθήκες κρίσης.
– Κατανόηση και ενίσχυση των θετικών μηνυμάτων από τους εκπροσώπους του Τύπου.
– Οι υπάλληλοι και οι συνεργάτες λειτουργούν ως ενισχυτές των θετικών μηνυμάτων της εταιρείας και ως πρεσβευτές της.
Για την ορθή επίτευξη των στόχων το Ινστιτούτο Επιχειρηματικής Ηθικής στην Ελλάδα, προχώρησε πρόσφατα στην δημιουργία ενός πρωτοποριακού μοντέλου με το όνομα EBEN GR Business Ethics Model, το οποίο αποτελείται από τα δύο ίσως πιο σημαντικά κομμάτια της σύγχρονης επιχειρηματικής ζωής και αριστείας, την Εταιρική διακυβέρνηση και την Εταιρική κοινωνική υπευθυνότητα. Στην Ελλάδα εφαρμόζουμε το μοντέλο ΕΒΕΝ με αρκετά καλά αποτελέσματα.

Τι σημαίνει τελικά Ηθικό Επιχειρείν και πόσο κοντά είμαστε στην επίτευξή του;
Ως Επιχειρηματική Ηθική νοείται η εφαρμογή στην επιχειρηματική συμπεριφορά των γενικών αρχών περί ηθικής, με σκοπό τη δημιουργική εξισορρόπηση και σύνθεση προτύπων, συμπεριφορών και σχέσεων μεταξύ της επιχείρησης, των μετόχων, των εργαζομένων, του πολίτη, του πελάτη, του καταναλωτή και του γενικότερου κοινωνικού και οικονομικού περιβάλλοντος, στο οποίο δραστηριοποιείται μια επιχείρηση ή ένας οργανισμός.

Πρέπει να αναφερθώ στον κώδικα των επιχειρηματικών αρχών της εταιρείας, ο οποίος περιλαμβάνει τα παρακάτω κεφάλαια, όπου και εξηγείται η θέση της στο καθένα από αυτά.
– Εταιρικές αξίες – συμπεριφορά στο προσωπικό και τους συνεργάτες.
– Συμμόρφωση με τη νομοθεσία.
– Εργαζόμενοι, το μοναδικό κριτήριο για την εξέλιξη αποτελεί η απόδοση του καθενός.
– Σύγκρουση συμφερόντων.
– Δημόσιες δραστηριότητες.
– Διασφάλιση ποιότητας.
– Ανταγωνισμός.
– Αξιοπιστία των οικονομικών αναφορών.
– Δωροδοκίες.
– Τήρηση του κώδικα αρχών.

Είναι ευθύνη του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας να διασφαλίσει ότι οι Αρχές που εμπεριέχονται σε αυτόν τον κώδικα κατανοούνται και ακολουθούνται από το προσωπικό, ενώ μια ανεξάρτητη Υπηρεσία Εσωτερικών Ελεγκτών βοηθά το Διοικητικό Συμβούλιο να παρακολουθεί την τήρηση του Κώδικα. Η επιχείρηση, η οποιαδήποτε επιχείρηση, οπουδήποτε και να βρίσκεται και ασχέτως μεγέθους βιομηχανικού κλάδου, έχει πια γίνει ουσιαστικότατο μέρος του κοινωνικού ιστού. Θα πρέπει να σας θυμίσω ότι σε κράτη που η επιχειρηματική ηθική είναι υψηλά έχουν και την πιο υγειά οικονομία στον κόσμο. Επιβάλλεται λοιπόν να μελετήσουμε τη φιλοσοφία και την ηθική της και να τη βοηθήσουμε.