Καμμία διαφημιστική εκστρατεία δεν ξεχώρισε και καμμία δεν απασχόλησε σοβαρά τους ψηφοφόρους ή έστω τα Μέσα Ενημέρωσης. Οι μόνες (ίσως) εξαιρέσεις ήταν μια ερασιτεχνική προσπάθεια από τη Θεσσαλονίκη με home made video για τον Γιάννη Μπουτάρη, τα οποία στην αρχή της εκστρατείας ήταν αρκετά δημοφιλή στο νεανικό κυρίως κοινό και η cult διαφήμιση Ψωμιάδη «keep working», την οποία είδαμε στα εθνικά μέσα με την ευγενική χορηγία του Αρβύλα.

Ποιες ήταν οι αιτίες της αναποτελεσματικής παρουσίας της πολιτικής διαφήμισης στις εκλογές αυτές και τι μας επιφυλάσσει το μέλλον για την ιστορικά σημαντική αυτή μορφή επικοινωνίας;

Η σημαντικότερη αιτία αποδυνάμωσης της πολιτικής διαφήμισης ήταν χωρίς αμφιβολία οι νομικοί περιορισμοί που επιβλήθηκαν τόσο από πλευράς χρηματοδότησης και δυνατότητας εμφανίσεων στους κάθε είδους υποψηφίους, όσο και στα ίδια τα διαθέσιμα Μέσα που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην εκστρατεία. Με ασφυκτικά περιορισμένα μέσα δεν υπήρχε ο απαραίτητος όγκος επικοινωνίας για να μπορέσουν να καταγραφούν στη συλλογική μνήμη οι εκστρατείες που εξελίχθηκαν στα εθνικά Μέσα (στην ουσία κυρίως οι εκστρατείες στην περιφέρεια Αττικής, που ήταν οι μόνες που στοιχειωδώς «πέρασαν» το κατώφλι του ελάχιστου όγκου επικοινωνίας που είναι αναγκαίος για να «υπάρξει» επικοινωνιακά ένα διαφημιστικό μήνυμα). Εκτός Αττικής, ούτως ή άλλως τα διαθέσιμα τοπικά Μέσα είναι αδύναμα ως κύριοι φορείς υλοποίησης μιας εκστρατείας, ιδίως αν δεν υπάρχει στο μίγμα το ισχυρότερο τοπικό Μέσο, που είναι ασφαλώς η υπαίθρια Διαφήμιση, η οποία ως γνωστόν βρίσκεται στη χώρα μας υπό διωγμόν.

Με τα δεδομένα αυτά οι υποψήφιοι στις μεγάλες πόλεις και περιφέρειες δεν είχαν την πολυτέλεια να επενδύσουν σε ισχυρές δημιουργικές ομάδες, ούτε να προετοιμάσουν σύνθετες διαφημιστικές εκστρατείες. Έτσι οι εκστρατείες συνόψισαν απλώς τα βασικά πολιτικά μηνύματα των εκστρατειών.

Επίσης λόγω έλλειψης μέσων, αλλά και εξαιτίας της ύπαρξης μεγάλου αριθμού αντιπάλων (ιδίως στην περιφέρεια Αττικής, όπου και τα διαθέσιμα κονδύλια ήταν κάπως μεγαλύτερα), οι υποψήφιοι απέφυγαν ως επί το πλείστον την αρνητική διαφήμιση, με την εξαίρεση κάποιων μάλλον πρωτόγονων επιθέσεων εναντίον του μνημονίου.

Ακόμα όμως και στο Διαδίκτυο που παρέχει πολλά εργαλεία για μικρού κόστους guerilla marketing, δεν υπήρξαν δημιουργικές εξάρσεις. Απλή επανάληψη των διαφημιστικών μηνυμάτων και ελάχιστα σατυρικά video.

Η κακή αυτή εικόνα της πολιτικής διαφήμισης δεν θα έπρεπε να χαροποιεί κανέναν, γιατί οι πολίτες χάνουν με τον τρόπο αυτό ένα μέσο ιδιαίτερα χρήσιμο για τη δική τους δυνατότητα επιλογής. Από την ώρα που δεν έχουν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν το ελάχιστο (την ενημέρωση δηλαδή της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών για την υποψηφιότητά τους), οι μη αναγνωρίσιμοι υποψήφιοι -ιδίως στις μεγάλες πόλεις- είναι σχεδόν σαν να μην συμμετέχουν στις εκλογές, κάτι που περιορίζει ασφυκτικά τις πραγματικές δυνατότητες επιλογής του εκλογικού σώματος.

Ταυτόχρονα και οι υποψήφιοι που έχουν να επιδείξουν κακή διαχείριση, προστατεύονται εφόσον έχουν την υποστήριξη των ισχυρών ΜΜΕ, από την ανάδειξη των πραγματικών αδυναμιών τους, δουλειά για την οποία είναι ιδιαίτερα ικανή η πολιτική διαφήμιση.

Τέλος η έλλειψη εκλαΐκευσης των πολιτικών προγραμμάτων, περιορίζει και την ουσιαστική προγραμματική συζήτηση, η οποία για τα τοπικά θέματα θα μπορούσε να ενδιαφέρει ιδιαίτερα το εκλογικό σώμα. Με όλους αυτούς τους τρόπους, οι πολίτες γινόμαστε περισσότερο ευάλωτοι στην εικόνα που επιλέγουν να αναδείξουν τα ισχυρά Μέσα Ενημέρωσης, μια που οι δυνατότητες άμεσης μαζικής επικοινωνίας μεταξύ εκλογικού σώματος και πολιτικού συστήματος περιορίζονται σημαντικά όταν δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά η πολιτική διαφήμιση.