Όλα ξεκίνησαν το 2009 από μια απλή ιδέα: να υπολογιστεί το ανθρακικό αποτύπωμα της παραγωγής του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου. Ο διευθυντής της ΕΑΣ Μεσσηνίας εξηγεί: «Πόση ενέργεια απαιτεί η ελαιοπαραγωγή; Το ερώτημα τέθηκε πριν τρία χρόνια όταν «άνοιξε» ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα για καινοτόμες δράσεις. Ήμασταν ο πρώτος ελαιοπαραγωγός νομός της χώρας και τα στοιχεία αυτά δεν υπήρχαν».

Δεν στάθηκαν απλώς στην καλλιέργεια, επεκτάθηκαν στον υπολογισμό των εκπομπών ρύπων του θερμοκηπίου σε όλα τα στάδια της παραγωγής, από τη συγκομιδή και την ελαιοτρίβηση μέχρι τη συσκευασία και τη μεταφορά. Ήταν η πρώτη φορά στη χώρα που υπολογιζόταν ανθρακικό αποτύπωμα από το χωράφι έως το ράφι. «Ήταν μια πρόκληση. Οι παραγωγοί μας έδιναν μεν τα στοιχεία, αλλά εξέφραζαν συνεχώς την απορία γιατί γίνεται όλο αυτό. Δεν γνώριζαν ότι όλα τα στάδια της παραγωγής ελαιολάδου μπορούν να έχουν επίπτωση στο περιβάλλον», συνεχίζει.

Η ένωση «κατέθεσε» τα αποτελέσματα του υπολογισμού στο διεθνές χρηματιστήριο ρύπων. Εκεί προέκυψε ότι η αντιστάθμιση της περιβαλλοντικής «όχλησης» του ελληνικού λαδιού απαιτεί την χρηματοδότηση σειράς οικολογικών δράσεων σε αναπτυσσόμενες χώρες. Έτσι η «χάρη» της ΕΑΣ Μεσσηνίας έφτασε ως την Κίνα και την Αφρική και το ελαιόλαδό της απέκτησε το σήμα του «κλιματικά ουδέτερου». Στο εξωτερικό, το γεγονός εκτιμήθηκε ιδιαίτερα και οι εξαγωγές πήραν την ανιούσα. Αντίθετα, στο εσωτερικό επικρατούσε άγνοια γύρω από τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της παραγωγής και χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια έως ότου γίνει αντιληπτό τι σημαίνει «κλιματικά ουδέτερο ελαιόλαδο».

Εκτός από την καταγραφή των ρύπων, η ενέργεια
στόχευε και στο σταδιακό «πέρασμα» της ελαιοπαραγωγής της Μεσσηνίας στο στάδιο της ολοκληρωμένης διαχείρισης, εκμεταλλευόμενη το γεγονός ότι η καλλιέργεια ελιάς στην Μεσσηνία δεν χαρακτηρίζεται από αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων λόγω του υψηλού τους κόστους. Η ομάδα ολοκληρωμένης διαχείρισης της ένωσης εκπαιδεύει τους παραγωγούς στη χρήση των σωστών μηχανημάτων και καλλιεργητικών μεθόδων και οι παραγωγοί είναι πρόθυμοι να «γυρίσουν» σε πιο φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή.