Μία δύσκολη χρονιά διανύει η εκθεσιακή αγορά, δεδομένης της οικονομικής κατάστασης της χώρας, καθώς είναι ξεκάθαρη η αδυναμία πολλών επιχειρήσεων να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν δραστηριότητες συμμετοχής τους σε εκθέσεις. Οι εκθέσεις έχουν πληγεί από την οικονομική κρίση, λιγότερο ή περισσότερο, ανάλογα με τον κλάδο στον οποίο απευθύνονται και στο πλαίσιο αυτό, φωτεινές εξαιρέσεις αποτελούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειες και ο τουρισμός που αντιστέκονται σθεναρά.

Όπως εξηγεί ο Πάρις Μαυρίδης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Helexpo, οι στοχευμένες εκθέσεις με περιεχόμενο, το οποίο είναι κατανοητό, τόσο στον απλό επισκέπτη, όσο και στον εμπορικό, έχουν μέλλον και συμβάλλουν στην ανάπτυξη συγκεκριμένων κλάδων της ελληνικής οικονομίας. Για παράδειγμα, ο κλάδος της ενέργειας και η εξοικονόμησή της ενδιαφέρουν αυτήν τη στιγμή, ιδιαίτερα, τόσο τους καταναλωτές, όσο και τους επενδυτές, οι οποίοι επιθυμούν να επενδύσουν λόγου χάρη σε φωτοβολταϊκά συστήματα. Σταθερή αξία αποτελούν οι εκθέσεις με τουριστικό περιεχόμενο, ιδιαίτερα εάν λάβουμε υπόψη τη σημασία του κλάδου στην προσπάθεια ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας.

Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι εκθέσεις με επικέντρωση στην πρωτογενή παραγωγή, η οποία με την προσδοκώμενη αύξησή της θα ανατρέψει σταδιακά τα αρνητικά -μέχρι στιγμής- δεδομένα στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας μας.

Στην ανάκαμψη των εκθέσεων της τουριστικής βιομηχανίας δίνει έμφαση και ο Δημήτρης Κούμανης, Διευθύνων Σύμβουλος της xenia εκθέσεις-συνέδρια, ο οποίος επισημαίνει ότι μετά τη διετία 2008-2010 -χρονιές πολύ κακές για τον ελληνικό τουρισμό- που επηρεάστηκε ιδιαίτερα η xenia, οι φετινές επιδόσεις είναι καλές, καθώς ο ελληνικός τουρισμός ανακάμπτει.

Συγκρατημένη αισιοδοξία για την ερχόμενη τριετία
Όσον αφορά στην εικόνα της αγοράς την ερχόμενη τριετία και με δεδομένο ότι οι εκθέσεις αποτελούν ένα δυναμικό εργαλείο Μάρκετινγκ, κυρίως σε περιόδους κρίσης, τα στελέχη της αγοράς εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξα. Όπως λέει ο Πάρις Μαυρίδης, «οι εκθέσεις αποτελούν ένα εργαλείο υψηλής αποτελεσματικότητας και προσαρμόσιμου κόστους, το οποίο είναι ικανό μέσα σε λίγες ημέρες που διαρκεί, να φέρει σε επαφή τις επιχειρήσεις με χιλιάδες καταναλωτές και εμπορικούς επισκέπτες.

Επιπλέον, οι εκθέσεις εξυπηρετούν και τη στρατηγική στόχευση της ελληνικής οικονομίας, για διεύρυνση της εξωστρέφειας, με επέκταση των δραστηριοτήτων των ελληνικών επιχειρήσεων σε νέες ξένες αγορές. Υπό αυτό το πρίσμα, η αξία των εκθέσεων αναβαθμίζεται σε περιόδους κρίσης, αρκεί οι επιχειρήσεις-εκθέτες να διαθέτουν ένα ξεκάθαρο πλάνο Μάρκετινγκ, που αναγνωρίζει τη σημασία των εκθεσιακών γεγονότων».

Στην αναβάθμιση των εκθέσεων ως εργαλείου Μάρκετινγκ σε περιόδους κρίσης αναφέρεται και ο Γιώργος Πανώργιας, Διευθυντής Μάρκετινγκ της εταιρείας διοργάνωσης εκθέσεων Rota και του εκθεσιακού κέντρου ExpoAthens, ο οποίος επισημαίνει ότι η συμμετοχή ως εκθέτης ή ως επισκέπτης σε μια εμπορική έκθεση, δεν ήταν ποτέ άλλοτε πιο επιβεβλημένη.

«Είναι επένδυση για το μέλλον κάθε επιχείρησης», τονίζει και εξηγεί: «Δεν υπάρχει καλύτερο και αμεσότερο μέσο ή κανάλι διανομής/πωλήσεων ειδικά για τις χιλιάδες των μικρομεσαίων ελληνικών επιχειρήσεων που πρέπει αυτήν τη στιγμή να προωθήσουν και να πουλήσουν -αποτελεσματικότερα από ποτέ- τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τους. Το ίδιο ισχύει και για τους εμπορικούς επισκέπτες που ψάχνουν τρόπους, προϊόντα, υπηρεσίες, ιδέες για να προσελκύσουν το αγοραστικό ενδιαφέρον των τελικών καταναλωτών». Πάντως, ο Δημήτρης Κούμανης εκφράζει ανησυχία για τη συρρίκνωση της αγοράς καθώς, «οι δυνητικοί πελάτες μας όλο και λιγοστεύουν».

Η χρονιά λοιπόν αυτή κλείνει για την εκθεσιακή αγορά με κάμψη, γεγονός που οφείλεται στην πτωτική τάση που καταγράφεται στην ευρύτερη ελληνική αγορά και η σταθεροποίηση της αγοράς τοποθετείται προς τα τέλη του 2012.


Έμφαση στην ευελιξία και την τιμολογιακή πολιτική
Η ύφεση στη ελληνική οικονομία έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα στον χώρο των εκθέσεων. Όπως λέει ο Γιώργος Πανώργιας, οι σημαντικότερες αλλαγές που έχει επιφέρει στην εκθεσιακή αγορά είναι η αναβολή εκθέσεων και η συρρίκνωση του καταλαμβανόμενου εκθεσιακού χώρου. Ακολουθούν οι μειωμένες συμμετοχές εκθετών και η μείωση του αγοραστικού ενδιαφέροντος ή της επίσκεψης στην έκθεση, που όμως δεν είναι ανάλογες της υπάρχουσας κρίσης στην αγορά.

«Σε σχέση με τα προηγούμενα, ανθηρά χρόνια, τόσο οι εκθέτες όσο και οι επισκέπτες σε αρκετές περιπτώσεις στηρίζουν με την παρουσία τους τις κλαδικές εκθέσεις (οι εκθέτες με μικρότερα περίπτερα και περικοπές δαπανών και οι επισκέπτες με μικρότερο αγοραστικό budget), καθώς αναγνωρίζουν τη χρησιμότητα και την αναγκαιότητά τους, έτσι ώστε να μείνουν σε επαφή με την αγορά».

Ο ρόλος των διοργανωτών και των εκθεσιακών κέντρων σε αυτήν τη διαδικασία είναι καθοριστικός, προκειμένου να βρουν ευέλικτους τρόπους να υποστηρίξουν τις ανάγκες των πελατών τους, αλλά και να αναπτύξουν win-win συνέργειες.

Για παράδειγμα, όπως λέει ο Δημήτρης Κούμανης, η xenia έχει εφαρμόσει μία νέα μορφή συμμετοχής, εκτός του τυπικού εκθεσιακού περιπτέρου, εισάγοντας την ιδέα του εργαστηρίου, η οποία πηγαίνει πάρα πολύ καλά. Οι κατασκευές που χρησιμοποιούνται είναι ιδιαίτερα απλές, ώστε να μην υπερισχύουν της εκάστοτε εταιρικής παρουσίας. Το σύστημα έχει σκοπό να δώσει τη δυνατότητα σε κάθε εταιρεία και κάθε προϊόν να παρουσιαστεί διαφορετικά και σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες, χωρίς να διαταραχθεί το ενιαίο του χώρου. Όπως λέει χαρακτηριστικά «επειδή η αγορά, ειδικά σε τέτοιες περιόδους δεν συγχωρεί απουσίες, στόχος μας είναι να δώσουμε τη δυνατότητα και εναλλακτικών τρόπων συμμετοχής στους εκθέτες μας».

Μεγάλη προσοχή θα πρέπει να δοθεί ωστόσο στην τιμολογιακή πολιτική των εταιρειών διοργάνωσης, κάτι στο οποίο δίνει έμφαση χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Κούμανης, προκειμένου να μην υπάρξει ευτελισμός των εκθέσεων όπως εξηγεί.

Έμφαση στην τιμολογιακή πολιτική και στη συνολική διευκόλυνση των εκθετών-συνεργατών της ακόμα και με εξατομικευμένες λύσεις δίνει η Helexpo. Όπως επισημαίνει ο Πάρις Μαυρίδης, «μπροστά σ’ αυτήν την κατάσταση δεν μένουμε απαθείς, αλλά εντείνουμε περισσότερο τις προσπάθειές μας, με ευέλικτα τιμολογιακά πακέτα, ευκολίες πληρωμής και λύσεις, οι οποίες να ανταποκρίνονται ακόμη και εξατομικευμένα στις ανάγκες κάθε επιχείρησης. Για τη Helexpo οι επιχειρήσεις δεν είναι πελάτες, αλλά συνεργάτες και αυτό αποτελεί τη φιλοσοφία λειτουργίας μας».

Διεθνής εκθεσιακή αγορά: Σταθεροποίηση και στην Ευρώπη
Σύμφωνα με το 7ο Global Exhibition Barometer που διεξήχθη τον Ιούνιο (η παγκόσμια αυτή έρευνα διενεργείται από τον φορέα UFI UFI- The Global Association of the Exhibition Industry δύο φορές τον χρόνο με τη συμμετοχή εταιρειών διοργάνωσης εκθέσεων), καταγράφεται ανάπτυξη στον κύκλο εργασιών για την πλειοψηφία των εταιρειών σε όλο τον κόσμο.

Όπως προκύπτει από το βαρόμετρο, σε όλες τις περιφέρειες παγκοσμίως παρατηρείται και πάλι ανάπτυξη στον μικτό κύκλο εργασιών, για τις περισσότερες εταιρείες. Αυτή η τάση ξεκίνησε στα τέλη του 2009 στην περιφέρεια Ασίας/Ειρηνικού, στις αρχές του 2010 στην Αμερική και στα τέλη του 2010 στην Ευρώπη, ενώ η περιφέρεια Μέσης Ανατολής/Αφρικής δεν επηρεάστηκε σχεδόν καθόλου από την κρίση. Aντίστοιχα, η ανάπτυξη στον κύκλο εργασιών συνοδεύεται και από βελτίωση στα λειτουργικά κέρδη.

Περίπου 3 στις 10 εταιρείες στην Ευρώπη, 4 στις 10 στην Αμερική και 5-6 στις 10 εταιρείες στην περιφέρεια Ασίας/Ειρηνικού, δηλώνουν αύξηση άνω του 10% στα κέρδη τους το 2010 και επιπλέον, και στις 3 περιφέρειες, περίπου το 50% των εταιρειών αναμένουν περαιτέρω αύξηση άνω του 10% για τα κέρδη τους το 2011.

Όσον αφορά στην αντίληψη των εταιρειών σχετικά με το αν η επίδραση της οικονομικής κρίσης στην εκθεσιακή αγορά έχει παρέλθει, παρατηρείται ισορροπία, με το 50% των ερωτηθέντων να πιστεύουν ότι έχει παρέλθει, σε όλες τις περιφέρειες, εκτός από την περιφέρεια Ασίας/Ειρηνικού, όπου αυτή η άποψη είχε ήδη κυριαρχήσει από πέρυσι, και φέτος το 65% των ερωτηθέντων πιστεύουν ότι έχει ολοκληρωθεί.

Παρόλ’ αυτά, οι συνθήκες της οικονομίας παραμένουν στην κορυφή της ατζέντας σε όλες τις περιφέρειες, μαζί με τον εγχώριο ανταγωνισμό και τις προκλήσεις που αφορούν στην εσωτερική διοίκηση. Στο πλαίσιο αυτό, ήσσονος σημασίας θεωρούνται πλέον οι περιβαλλοντικές προκλήσεις και τα Νέα Μέσα (ανταγωνισμός και ενοποίηση). Αξίζει να σημειωθεί ότι στην έρευνα συμμετείχαν πέντε εταιρείες από την Ελλάδα.

Το Marketing Week ζήτησε από τους διοργανωτές να σχολιάσουν το παραπάνω βαρόμετρο.

Πάρις Μαυρίδης, Helexpo: Οικονομική σταθερότητα και θεσμικό πλαίσιο οι σημαντικότερες προκλήσεις
«Η οικονομική σταθερότητα μέσα σε ένα περιβάλλον χωρίς καθημερινές αιφνιδιαστικές μεταβολές, οι οποίες πλήττουν την επιχειρηματικότητα, αποτελεί κατά την άποψή μου, τη σημαντικότερη παράμετρο για την αγορά. Ένα ξεκάθαρο και σύγχρονο ρυθμιστικό και θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία της αγοράς και των συντελεστών της, αποτελεί επίσης ένα πολύ σημαντικό δεδομένο, το οποίο διευρύνει την προστιθέμενη αξία των παραγόμενων προϊόντων-υπηρεσιών. Επιπλέον, ρόλο-κλειδί διαδραματίζει το χρηματοπιστωτικό σύστημα και η παροχή, μέσω αυτού, της απαιτούμενης ρευστότητας στην αγορά και στις επιχειρήσεις, προκειμένου να υλοποιούνται επενδύσεις. Καταληκτικά οι μεγαλύτερες προκλήσεις για την αγορά συμπυκνώνονται στην επίτευξη ισόρροπης οικονομικής ανάπτυξης σ’ ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, όπου τα κράτη ή οι ενώσεις χωρών αποτελούν πλέον συγκοινωνούντα δοχεία, με αποτέλεσμα να απαιτείται συγκερασμός και συμβιβασμός διαφορετικών συμφερόντων και πολιτικών».

Γιώργος Πανώργιας, Ρότα, Expo Athens: Έμφαση και στην εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων
«Η συγκεκριμένη έρευνα έχει πραγματοποιηθεί στο σύνολο των μελών της UFI – The Global Association of the Exhibition Industry της οποίας έχουμε την τιμή να είμαστε μέλη και να έχουμε μάλιστα λάβει μέρος σε αυτή.

Με λίγα λόγια αντικατοπτρίζει τις παγκόσμιες τάσεις (550 μέλη από 84 χώρες) και τις ανησυχίες χωρών που βρίσκονται οικονομικά σε άλλη μοίρα από τη χώρα μας. Η δική μου άποψη είναι ότι σε αυτήν τη χρονική στιγμή και για τα επόμενα χρόνια, τους έλληνες διοργανωτές πρέπει να τους απασχολεί μόνο το πρώτο δηλαδή η οικονομική κατάσταση και να προσθέσω εγώ και η εξωστρέφεια. Να δημιουργήσουμε δηλαδή άμεσα τις προϋποθέσεις να εξάγουμε τις εκθέσεις μας στο εξωτερικό ή να προσελκύσουμε ξένους εμπορικούς επισκέπτες έτσι ώστε να βοηθήσουμε με αυτόν τον τρόπο και τις ελληνικές επιχειρήσεις (εκθέτες μας) να αποκτήσουν νέους ορίζοντες και νέες προοπτικές».


Εκθεσιακά κέντρα: ευελιξία και best value for money
Με βέλτιστη παροχή υπηρεσιών με όσο το δυνατόν περιορισμένο κόστος, αλλά και με ανάπτυξη συνεργειών, εφαρμόζοντας πλήρως την αρχή της επικερδούς συνεργασίας και για τα δύο μέρη, απαντούν στις προκλήσεις της οικονομικής κρίσης και τα εκθεσιακά κέντρα.

«Ασπίδα» οι συνέργειες
Σε αυτές τις κρίσιμες ώρες που αντιμετωπίζει η εκθεσιακή αγορά ευνόητο είναι οι απαιτήσεις των διοργανωτών, όπως και αυτές των πελατών τους, να στρέφονται ξεκάθαρα στη βέλτιστη παροχή υπηρεσιών με όσο το δυνατόν περιορισμένο κόστος. «Προς την κατεύθυνση αυτή κινούμαστε και εμείς, με εργαλεία τη μεγαλύτερη ευελιξία και ανταπόκριση στις ανάγκες των πελατών μας», επισημαίνει ο Πέτρος Πάνιας, Εμπορικός Διευθυντής του Athens Metropolitan Expo, και συμπληρώνει ότι ουσιαστική βοήθεια αποτελεί ο σχεδιασμός και η παροχή εναλλακτικών τρόπων παροχής υπηρεσιών, σε όλες τις φάσεις υλοποίησης των φιλοξενούμενων εκδηλώσεων.

Όσον αφορά στους συνεργάτες του ExpoAthens ο Γιώργος Πανώργιας επισημαίνει ότι αναζητούν καλύτερες υπηρεσίες και μεγαλύτερη ευελιξία σε όλα τα θέματα που αφορούν στη συμφωνία μεταξύ ενός εκθεσιακού κέντρου και μιας εταιρείας διοργάνωσης εκθέσεων.

«Εμείς ως διοίκηση του ExpoAthens φροντίζουμε να παρέχουμε στους πελάτες μας διοργανωτές τις καλύτερες υπηρεσίες και την ευελιξία εκείνη που επιτρέπουν οι δύσκολοι αυτοί καιροί, έτσι ώστε να πραγματοποιούν τις εκθέσεις τους απρόσκοπτα», εξηγεί σχετικά. Τέλος, ο Πέτρος Πάνιας δίνει έμφαση στις συνέργειες και τις συνεργασίες σε κάθε επιχειρηματικό κλάδο, ειδικά στις διαμορφούμενες συνθήκες.

«Για τον λόγο αυτό, περισσότερο από ποτέ, προσεγγίζουμε τους πελάτες μας, με διάθεση και αντιμετώπιση συνεργάτη, εφαρμόζοντας πλήρως την αρχή της επικερδούς συνεργασίας και για τα δύο μέρη, και στηρίζοντας με διαφορετικούς τρόπους τις προσπάθειές τους», εξηγεί σχετικά.

Κρίσιμη χρονιά για την εκθεσιακή αγορά
Η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα κρίσιμη για την εκθεσιακή αγορά και από τα στελέχη των εκθεσιακών κέντρων. Όπως λέει ο Πέτρος Πάνιας, η αγορά, ακολουθώντας το ευρύτερο κλίμα της οικονομίας της χώρας μας, έχει δεχθεί σημαντικές πιέσεις, ωστόσο ο βαθμός που έχουν επηρεασθεί οι εκθεσιακές διοργανώσεις ποικίλλει ανάλογα με τον κλάδο στον οποίο αφορά η εκάστοτε εκδήλωση.

Αντίστοιχη άποψη έχει και ο Γιώργος Πανώργιας: «Οι εκθέσεις και η εκθεσιακή αγορά είναι ένας μεγάλος καθρέφτης της ελληνικής αγοράς συνολικά. Και ο καθρέφτης αυτός δεν θα μπορούσε να έχει διαφορετική εικόνα ή να έχει επηρεαστεί λιγότερο ή περισσότερο, καθώς αντικατοπτρίζει με πολύ μεγάλη ακρίβεια την πραγματική εικόνα της ελληνικής οικονομίας», λέει με τη σειρά του.

«Η χρονιά λοιπόν αυτή, κλείνει με κάμψη για την εκθεσιακή αγορά, γεγονός που οφείλεται στην πτωτική τάση που καταγράφεται στην ευρύτερη ελληνική αγορά».