Το μεγάλο ραντεβού έχει δοθεί στις 2 Δεκεμβρίου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Το CEO Summit διοργανώνεται κάθε χρόνο από τον Τομέα Ηγεσίας της ΕΕΔΕ, σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων & Βιομηχανιών (ΣΕΒ), το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) και τη Λέσχη Επιχειρηματικότητας. Βασικός στόχος του είναι να καθιερωθεί ως η κορυφαία ετήσια συνάντηση των CEO’s.

Στο πλαίσιο αυτό, η θεματολογία του καλύπτει προβληματισμούς και ευκαιρίες που απασχολούν τους επικεφαλής των επιχειρήσεων, τόσο σε καθημερινό, όσο και σε μελλοντικό επίπεδο. Παράλληλα δίνει την ευκαιρία για ανταλλαγή απόψεων, ενώ παρουσιάζει και αναλύει παραδείγματα επιτυχημένων εφαρμογών από το εξωτερικό.

Ο Δημήτρης Α. Μαύρος, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της MRB Hellas, είναι παράλληλα Πρόεδρος του Τομέα Ηγεσίας της ΕΕΔΕ και με την ιδιότητά του αυτή, μίλησε στο Marketing Week. Και μπορεί η αφορμή της συνέντευξης να ήταν η διοργάνωση του CEO Summit 2010, η συζήτηση όμως επεκτάθηκε και σε «βαθύτερα» θέματα, ενίοτε και «στενάχωρα».

Marketing Week: «Βιώσιμη Ελπίδα. Δημιουργώντας το μέλλον και όχι προβλέποντάς το». Νομίζω περισσότερο εύστοχος τίτλος στην παρούσα συγκυρία δεν θα μπορούσε να υπάρξει για τη φετινή διοργάνωση του CEO Summit 2010. Εκτιμάτε ότι για πολύ καιρό ακόμα οι προβλέψεις θα είναι επικίνδυνες;

Δημήτρης Α. Μαύρος: Το θέμα είναι πολύ μεγάλο. Σε ιστορικές στιγμές εθνικής κατάθλιψης, πόνου και απαισιοδοξίας είναι ενστικτώδης η προσπάθεια αναζήτησης από όλους μας σημείων αναφοράς, στα οποία μπορεί κανείς να στηριχθεί, για να βρει το κουράγιο να επιβιώσει και να ελπίσει. Η σημερινή συγκυρία είναι για την Ελλάδα το πλέον κομβικό κοινωνικό, πολιτικό, πολιτισμικό χρονικό σημείο μεταπολιτευτικά.

Όλοι έχουν συνειδητοποιήσει ότι η πορεία της χώρας, αλλά και η ζωή των πολιτών της, δεν μπόρεσε να συνεχίσει να εξελίσσεται γραμμικά προς τα «πάνω» όπως είχαμε συνηθίσει για δεκαετίες. Η καμπύλη έσπασε και η πλήρης απορύθμιση της προηγούμενης «κοινωνικής συνάρτησης» είναι γεγονός. Η προβλεψιμότητα πλέον για το αύριο είναι παρελθόν και οι κανόνες είναι άγνωστοι.

Οι πολίτες νιώθουν πλέον ότι απαιτείται αναδιάρθρωση των κριτηρίων τα οποία για δεκαετίες αποτελούσαν το πλαίσιο επιλογής πολιτικών εξουσιών, τρόπου εργασίας, τρόπου ζωής και ανάπτυξης κοινωνικοπολιτισμικής κουλτούρας.

Marketing Week: Από το ευ ζην στο ζην, λοιπόν…

Δημήτρης Α. Μαύρος: Είναι σαφές. Οι πολίτες νιώθουν ότι μάλλον έχασαν για πάντα το «δικαίωμα στο περιττό», το οποίο αποτέλεσε την κρατούσα λογική για πάρα πολλά χρόνια. Από το 1997 μέχρι σήμερα, μέσα από κοινωνικό – πολιτισμικά μοντέλα μελέτης, αποδεικνύεται ότι η ελληνική κοινωνία στηρίχθηκε ως μέτρο καταξίωσης, στο ρήμα «έχω» και όχι στο ρήμα «είμαι».

Την ίδια στιγμή, οι εξουσίες στην Ελλάδα δεν βρήκαν το πολιτικό κουράγιο να «σφυρηλατήσουν» την κουλτούρα του σύγχρονου νεοέλληνα με στόχο την εξέλιξή της προς την κατεύθυνση της έννοιας «Βιωσιμότητα». Παράλληλα ενοχοποιήθηκαν το κέρδος, η επιχειρηματικότητα και το δικαίωμα στη δημιουργία, ενώ υπήρξε ανοχή έως και επιβράβευση του concept «μέγιστο κέρδος με τη μικρότερη προσπάθεια» ή της «ήσσονος προσπάθειας».

Την ίδια στιγμή επίσης, οι πολιτικές και μη εξουσίες υπέκυψαν σε «πειρασμούς», που αποδυνάμωσαν το κύρος τους, γεγονός που προκάλεσε περαιτέρω αδυναμία στην ηγετική τους ικανότητα. Δεν ήταν και δεν είναι πλέον εύκολο να ακολουθήσει κανείς τυφλά, οδηγίες, παραινέσεις, αποφάσεις και λόγους πολιτικών ηγετών.

Επί δεκαετίες δεν υπήρξε συντεταγμένο μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό σχέδιο για μεγάλα στρατηγικά εθνικά προϊόντα, όπως π.χ. στον τουρισμός, ενώ επίσης δεν ακούστηκε ούτε μία στιγμή κουβέντα για τις έννοιες της «Βιωσιμότητας» και της «Ανταγωνιστικότητας». Πολλοί νόμιζαν ότι θα είναι στην εξουσία εύκολα και για πάντα. Ακόμα περισσότεροι πίστεψαν στο χρηματοοικονομικό «αεικίνητο» των εύκολων δανείων.

Marketing Week: Και όλα αυτά μας οδήγησαν στην εθνική κατάθλιψη κ. Μαύρο;

Δημήτρης Α. Μαύρος: Όλα αυτά σε συνδυασμό και με άλλους παράγοντες, όπως είναι η διεθνής κρίση, οι διεθνείς σκοπιμότητες, οι ελεγχόμενες από πλευράς σχεδιασμού με βάθος, πολιτικές κινήσεις της χώρας στο διεθνές τοπίο και σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, η απώλεια ελέγχου των δανειακών αναγκών της Ελλάδος, και την δικαίως ή αδίκως απώλεια της χρηματοοικονομικής αξιοπιστίας της. Δεν θα μπορούσε να αγνοηθεί βέβαια και η απειρία όλων μας στη διαχείριση κρίσεων αυτού του βεληνεκούς.

Από την άλλη πλευρά, στην εθνική κατάθλιψη συνετέλεσε και η βαθιά πεποίθηση της κοινής γνώμης ότι η Ελλάδα υπήρξε «ευρωπαϊκή Ιφιγένεια» για να τρομάξουν άλλοι «παίκτες-κράτη» που θα εγκυμονούσαν εν δυνάμει μεγαλύτερους κινδύνους για την Ευρωζώνη. Φυσικά, παράγοντες όπως το Μνημόνιο, το ΔΝΤ και η αντανακλαστική ύφεση έχουν το δικό τους μερίδιο σε αυτήν την κατάθλιψη.


Marketing Week: Τι χρειάζεται λοιπόν σήμερα η Ελλάδα για να βγει από αυτόν τον φαύλο κύκλο;

Δημήτρης Α. Μαύρος: Τέσσερα πράγματα: Επαναπρογραμματισμό, ελπίδα, βιωσιμότητα, ανάπτυξη. Το μεγάλο όμως θέμα είναι ότι ο παλιός, καλός και βολικός τρόπος της «πρόβλεψης του μέλλοντος», με στόχο τη σωστή προ-τοποθέτηση όλων μας στο χάρτη, για να περιμένουμε το «ρουν» της ανάπτυξης να έρθει να πέσει πάνω μας, τώρα πια δεν λειτουργεί. Ο «αυτόματος πιλότος» δεν είναι πλέον η λύση, αχρηστεύτηκε.

Η άγνωστη «στέπα» που έχουμε μπροστά μας, περιμένει να κατακτηθεί από καθαρόαιμους ενεργητικούς Δρώντες. Οφείλουμε να δημιουργήσουμε το μέλλον και όχι να το προβλέψουμε. Υπάρχει η ανάγκη όλοι όσοι έχουν το «πολιτικό», «κοινωνικό» και «θεσμικό» σθένος να εντοπίσουν, να δημιουργήσουν και να καταθέσουν οποιοδήποτε γνωστικό ή άλλο υλικό που θα μπορούσε να σχεδιάσει το νέο πλέγμα δράσεων και κινήσεων που θα δημιουργούσαν το μέλλον.

Η διεθνής και τοπική πανεπιστημιακή κοινότητα θα μπορούσε να σκιαγραφήσει πλαίσιο και άξονες που θα αναδεικνύουν ευκαιρίες αναβάθμισης της ποιότητας στον τρόπο σκέψης και δράσης. Διεθνείς προσωπικότητες ή προσωπικότητες από την Ελλάδα, με ειδικό βάρος σε κρίσιμους θεσμικούς ή επιχειρηματικούς τομείς μπορούν να καταθέσουν καλές πρακτικές, οι οποίες θα λειτουργούσαν ως παράγοντες αφύπνισης της ελληνικής δημιουργικότητας. Οι πολιτικές εξουσίες της χώρας οφείλουν να απαγκιστρωθούν από πρόσκαιρα πολιτικά οφέλη και να λειτουργήσουν ως «αβαρείς» κομματικά και ισοδύναμες εθνικά συνιστώσες, για την ενίσχυση της «ελπίδας» και την τεκμηρίωση της έννοιας «βιωσιμότητα».

Τέλος το κρισιμότερο φορτίο πέφτει όπως πάντα στους εκπροσώπους της επιχειρηματικής κοινότητας οι οποίοι καλούνται να εκπληρώσουν δύο ρόλους που συνδέονται με έναν σύγχρονο «Οδυσσέα».

Ο πρώτος είναι εκείνος της αντοχής στον πειρασμό της Κίρκης όσον αφορά στην εύκολη εκχώρηση της ηγεσίας και της ευθύνης, για το τι πρέπει να γίνει, στο περιβόητο «κράτος», αναδεικνύοντας έτσι μόνο τη μόνιμη διάσταση της γκρίνιας, που στους δύσκολους σημερινούς καιρούς, μπορεί να υποστεί πολύ εύκολη κριτική, οδηγώντας στην απώλεια του «Δίκιου». Ενώ ο δεύτερος είναι η τοποθέτηση στο «τραπέζι» των προκλήσεων, ευρηματικών δράσεων που αφορούν στη δική του πλευρά, πετώντας έτσι το γάντι στις θεσμικές εξουσίες και συντομεύοντας καθοριστικά τον ερχομό της «Άνοιξης».

Marketing Week: Σε ένα τέτοιο δύσκολο και απρόβλεπτο περιβάλλον, τι προσδοκάτε από τη φετινή διοργάνωση;

Δημήτρης Α. Μαύρος: Η πρώτη μας επιδίωξη είναι να είναι όλοι εκεί, όλη η επιχειρηματική κοινότητα και όχι μόνο. Θέλουμε να ακουστούν και να εντοπισθούν πράγματα που μπορούμε και οφείλουμε να κάνουμε ώστε να διαμορφώσουμε εμείς τις προϋποθέσεις για το μέλλον που θέλουμε, αλλά και που δικαιούμεθα να έχουμε.

Marketing Week: Τι ενδιαφέρον θα δούμε στο φετινό θεσμό; Είτε από πλευράς ομιλητών, είτε από πλευράς θεμάτων που θα τεθούν προς συζήτηση.

Δημήτρης Α. Μαύρος: Οι δύο φάσεις που διαρθρώνουν τον κορμό του συνεδρίου στόχο έχουν τον εντοπισμό «Λύσεων» και «Καλών Πρακτικών». Σημαντικό είναι επίσης το γεγονός ότι ομιλητές θα είναι εκτός από σημαντικά ονόματα της πολιτικής, της πανεπιστημιακής και της επιχειρηματικής κοινότητας, και Έλληνες που κατέχουν κρίσιμες θέσεις στο ευρωπαϊκό και διεθνές τοπίο, άνθρωποι που βλέπουν τα πράγματα με περισσότερο «3D τρόπο», από έξω προς τα μέσα, ενώ παράλληλα γνωρίζουν τις ιδιαιτερότητές μας ως λαό, αλλά και τις αντοχές της κουλτούρας μας.

Στην πρώτη φάση του συνεδρίου θα κατατεθούν το πλαίσιο, οι άξονες και οι καλές πρακτικές, που αναδεικνύουν ευκαιρίες βιώσιμης αναβάθμισης της ποιότητας σκέψης και δράσης, λειτουργώντας παράλληλα και ως παράγοντες αφύπνισης της ελληνικής δημιουργικότητας. Κάτι που ονομάζουμε «Βιώσιμη Αφύπνιση». Στη δεύτερη φάση θα συζητηθούν οι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπισθούν ως προς το συνδυασμό «περιβάλλον – Πολιτεία», καθώς και ευρηματικές δράσεις που πρέπει να υλοποιηθούν από τον ίδιο τον επιχειρηματικό κόσμο, συντομεύοντας καθοριστικά τον δρόμο προς την ελπίδα.

Εξετάζουμε το ενδεχόμενο να υπάρξει και μια τελευταία φάση-έκπληξη, η οποία θα «συμβολοποιήσει» την αποτελεσματικότητα των Οδυσσειών και των επίμονων προσπαθειών του Έλληνα, όταν αυτές «πατούν» σε γερά οραματικά θεμέλια.


Marketing Week: Καλώς ή κακώς, στο κομμάτι της πολιτικής, η επιχειρηματική κοινότητα δεν μπορεί να κάνει πολλά πράγματα, πέρα από το να επισημαίνει και να εντοπίζει προβλήματα, κινδύνους και ευκαιρίες. Ωστόσο, στο καθαρά επιχειρηματικό σκέλος, οι επιχειρήσεις εκτιμάτε ότι έχουν περιθώρια υγιούς πορείας;

Δημήτρης Α. Μαύρος: Αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο του ίδιου του συνεδρίου. Θα αναλυθούν και θα καταγραφούν όλες εκείνες οι δράσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε αυτήν την υγιή πορεία. Και να είστε σίγουρος ότι υπάρχουν πολλοί δρόμοι προς αυτήν.

Marketing Week: Τα τελευταία δύο χρόνια ακούμε διαρκώς την επωδό ότι «η κρίση έχει ευκαιρίες». Μήπως αυτό είναι απλώς ένα άλλοθι για να συνεχίσουμε την προσπάθεια;

Δημήτρης Α. Μαύρος: Σας θυμίζω τη γνωστή παραβολή που λέει ότι η επίμονη προσπάθεια του να κλωτσάς το «αφρόγαλα» για να μείνεις στην επιφάνεια αντί να αφεθείς να βουλιάξεις μέσα του, ωσάν να ήταν κινούμενη άμμος, το μετατρέπει τελικά σε «βούτυρο», επί του οποίου μπορείς να σταθείς και να σωθείς. Ας συνεχίσουμε λοιπόν την προσπάθεια.

Marketing Week: Πριν φτάσουμε να μιλάμε για οικονομική και για επιχειρηματική ανάκαμψη, είναι σαφές ότι πρέπει να δούμε τη ριζική αλλαγή νοοτροπίας του Έλληνα. Αυτό θα είναι και το μεγάλο κέρδος της κρίσης. Πιστεύετε ότι μπορούμε να ελπίσουμε σε κάτι θετικό σε αυτό το κομμάτι; Αλλάζει η ελληνική νοοτροπία;

Δημήτρης Α. Μαύρος: Στον δυτικό κόσμο έχουν σταματήσει εδώ και πολλές δεκαετίες να γίνονται φυσικοί πόλεμοι, γεγονός που δημιούργησε στο μυαλό των πολιτών την αίσθηση ότι η εξέλιξη της ζωής μας είναι η γραφική παράσταση μιας γραμμικής συνάρτησης που μόνο πάνω μπορεί να πάει. Ήταν δεδομένο μέχρι πρότινος ότι «κάθε χρόνο και καλύτερα, κάθε χρόνο και περισσότερα».

Σήμερα ο πολίτης έχει συνειδητοποιήσει ότι η συνάρτηση της ζωής του δεν είναι πλέον γραμμική. Η ευθεία έσπασε και απέκτησε κλίση προς τα κάτω. Στο σημείο αυτό μπαίνει πλέον η διάσταση της «βιωσιμότητας» των «θέλω». Μπαίνει η ώσμωση των «θέλω» με τα «μακροπρόθεσμα μπορώ».


Marketing Week: Απόψεις όπως «για όλα φταίει το κράτος» και «το κράτος οφείλει να κάνει κάτι σε αυτόν τον τομέα» πιστεύετε ότι θα εξακολουθήσουμε να ακούμε και στο μέλλον; Πόσο εύκολο είναι τελικά να βρεθεί η χρυσή τομή στη σχέση επιχειρήσεων-κράτους, έτσι ώστε και οι κανόνες να τηρούνται, αλλά και το λειτουργικό πλαίσιο να μην είναι ασφυκτικό και εν τέλει αντιαναπτυξιακό;

Δημήτρης Α. Μαύρος: Απαιτείται να γίνει σημαντική επένδυση στην παιδεία γύρω από την απενοχοποίηση του «κέρδους». Το μοντέλο λειτουργίας της ελληνικής κοινωνίας μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, μοντέλο που διαμορφώθηκε μέσα από τη δημιουργία δύο «φυλών» Ελλήνων, «τους ενοχικούς ελεήμονες» και τους «προδομένους αναμένοντες» δεν είναι πια βιώσιμο.

Marketing Week: Πιστεύετε ότι η κρίση θα αναδείξει ένα νέο μοντέλο ηγέτη-manager; Αν ναι, ποια θα είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του μοντέλου αυτού;

Δημήτρης Α. Μαύρος: Θα είναι μόλις τρία, αλλά αρκούντως χαρακτηριστικά: ειλικρίνεια, αποφασιστικότητα και αισιοδοξία.

Marketing Week: Πώς βλέπετε την πορεία του CEO Summit μέσα στον χρόνο; Η εξέλιξή του δικαίωσε τη δημιουργία του;

Δημήτρης Α. Μαύρος: Οι καιροί απαιτούν πλέον τη συσπείρωση, συνύπαρξη και σύνθεση κάθε μορφής δυνάμεων με κάθε ευκαιρία, ακόμα και αν αυτές είναι αντικρουόμενες. Κάθε ευκαιρία για τέτοιες συσπειρώσεις, συνυπάρξεις και συνθέσεις κρίσιμων δυνάμεων, εξ ορισμού ευδοκιμούν πλέον από μόνες τους. Το CEO Summit εξελίσσεται σταδιακά σε κορωνίδα όλων αυτών των ευκαιριών.

Είπε…

  • «Απαιτείται να γίνει σημαντική επένδυση στην παιδεία γύρω από την απενοχοποίηση του κέρδους».
  • «Το μοντέλο λειτουργίας της ελληνικής κοινωνίας, που διαμορφώθηκε από “τους ενοχικούς ελεήμονες” και τους “προδομένους αναμένοντες” δεν είναι πια βιώσιμο».
  • «Ήταν δεδομένο μέχρι πρότινος ότι “κάθε χρόνο και καλύτερα, κάθε χρόνο και περισσότερα”. Σήμερα αυτό δεν υπάρχει».
  • «Η προβλεψιμότητα πλέον για το αύριο είναι παρελθόν και οι κανόνες είναι άγνωστοι».
  • «Οι εξουσίες στην Ελλάδα δεν βρήκαν το πολιτικό κουράγιο να “σφυρηλατήσουν” την κουλτούρα του σύγχρονου νεοέλληνα με στόχο την εξέλιξή της προς την κατεύθυνση της έννοιας “Βιωσιμότητα”».
  • «Ειλικρίνεια, αποφασιστικότητα και αισιοδοξία θα είναι τα χαρακτηριστικά του ηγέτη-manager στη μετά κρίση εποχή».