Είναι αδιαμφισβήτητο ότι οι τηλεοπτικές εκπομπές με θέμα τη μαγειρική έχουν κερδίσει την προτίμηση του κοινού τα τελευταία χρόνια. Αυτό αποδεικνύεται τόσο από την υψηλή τηλεθέαση που καταγράφουν, όσο και από το γεγονός ότι οι ίδιοι οι τηλεοπτικοί σταθμοί συνεχίζουν να επενδύουν σε αυτές. Βρισκόμαστε στο ξεκίνημα της σεζόν, με τα κανάλια να έχουν προχωρήσει στην ένταξη νέων, αλλά και παλαιότερων μαγειρικών concepts, στα νέα τους προγράμματα. Σημαντικό έδαφος έχουν κερδίσει φέτος τα reality shows και τα παιχνίδια με θέμα τη μαγειρική, δίνοντας όλο και συχνότερα την ευκαιρία στους τηλεθεατές να μετατραπούν σε τηλεοπτικούς μάγειρες και να αποδείξουν την αγάπη και το ταλέντο τους στη μαγειρική.

Από την πλευρά τους, στην αγάπη αυτή συνεχίζουν να επενδύουν και εταιρείες και brands που σχετίζονται με τον κλάδο, μέσω της χορηγικής παρουσίας τους στις αντίστοιχες εκπομπές. Συνταγές μαγειρεύονται με προϊόντα συγκεκριμένων brands και παρασκευάζονται με επώνυμες οικιακές συσκευές, με τα brands να αποκτούν την αίγλη της «σφραγίδας εμπιστοσύνης» του εκάστοτε σεφ, ελπίζοντας να αποκτήσουν και αυτήν των τηλεθεατών.

Ρόλο στη δημοφιλία των τηλεοπτικών εκπομπών μαγειρικής έπαιξε και η οικονομική κρίση, σύμφωνα με τον Κώστα Σφικτό, Επικεφαλής Έρευνας & Στρατηγικής Προγράμματος του Alpha. Συγκεκριμένα, σημειώνει χαρακτηριστικά: «Η οικονομική πίεση που δέχτηκαν τα νοικοκυριά την τελευταία δεκαετία οδήγησε στην αναζήτηση οικονομικών, και πάντα νόστιμων και υγιεινών, λύσεων στο ζήτημα της διατροφής. Οι σταθμοί έχουν στα χέρια τους φθηνές παραγωγές με μεγάλη ανταποδοτικότητα, εμπορικά, σε σχέση με τους διαφημιζόμενους και το product placement μέσα στην κουζίνα. Οι παραγωγές αυτές ανταποκρίνονται στο ενδιαφέρον των σύγχρονων καταναλωτών για μια περισσότερο εξατομικευμένη αντίληψη μιας τόσο καθημερινής συνήθειας και τους προσφέρουν τη δυνατότητα να βιώσουν περισσότερο “χειροποίητες” εμπειρίες και να εκφρασθούν μέσα από τη συνδημιουργία, έναντι των “έτοιμων” και μαζικών λύσεων».

Ωστόσο, η «έκρηξη» των τηλεοπτικών εκπομπών μαγειρικής δεν είναι ελληνικό φαινόμενο, αλλά διεθνές. Για παράδειγμα, ο μέσος Άγγλος δαπανά πάνω από 5 ώρες την εβδομάδα στην κατανάλωση «food media», σύμφωνα με στοιχεία του 2016. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι, οι καταναλωτές δαπανούν περισσότερο χρόνο καταναλώνοντας περιεχόμενο που σχετίζεται με το φαγητό, παρά μαγειρεύοντας το καθημερινό τους γεύμα. Εξαιρετικά δημοφιλή στην αναζήτηση μαγειρικής έμπνευσης είναι το διαδίκτυο και τα social media, με τους online food influencers να μοιάζουν περισσότερο προσιτοί από μια τηλεοπτική παρουσία.

ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΛΕΘΕΑΤΗ ΑΛΛΑΖΕΙ
Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι το κοινό των εκπομπών μαγειρικής έχει διευρυνθεί σημαντικά και δεν αποτελείται πλέον από το στερεότυπο των γυναικών-νοικοκυρών που μένουν όλη μέρα στο σπίτι. Νέοι, φοιτητές, millennials, γυναίκες, άνδρες, σχεδόν όλοι έχουν αναπτύξει ενδιαφέρον για τη μαγειρική ως δραστηριότητα, σε διαφορετικό βαθμό βέβαια ο καθένας. «Οι μαγειρικές εκπομπές, όπως έχουν εξελιχθεί σήμερα σε όλο τους το φάσμα, αποκτούν χαρακτηριστικά crossover τηλεοπτικών προϊόντων, με έμφαση σε γυναικεία κοινά 25-64 ετών, κατοίκους αστικών κέντρων, υψηλής κοινωνικομορφωτικής τάξης. Απευθυνόμενες στους θεατές τόσο με πρακτικές λύσεις και συμβουλές, όσο και με προτάσεις για δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, κατορθώνουν να αφορούν διαφορετικά κοινά για διαφορετικούς λόγους σε κάθε περίπτωση και συγκεντρώνουν υψηλά μερίδια τηλεθέασης. Μητέρες που ψάχνουν ιδέες για το καθημερινό τραπέζι, νέοι που πειραματίζονται δημιουργικά στην κουζίνα και άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας που γεμίζουν ευχάριστα και οικονομικά τον χρόνο τους, διαμορφώνουν ένα μωσαϊκό τηλεθεατών με διαφορετικές αναφορές και καταβολές», επισημαίνει ο Κώστας Σφικτός.

ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΟ PRODUCT PLACEMENT
Όπως και όλο το υπόλοιπο τηλεοπτικό πρόγραμμα, οι εκπομπές μαγειρικής προσφέρουν τη δυνατότητα σε brands και εταιρείες να προβληθούν στα διαφημιστικά διαλείμματα. Αυτό που τις διαφοροποιεί είναι ότι αποτελούν πρόσφορο έδαφος για product placement, για τοποθέτηση προϊόντων μέσα στην ίδια την εκπομπή. Η παρουσίαση συνταγών με τη χρήση συγκεκριμένων επώνυμων προϊόντων και η παρασκευή τους με επώνυμα ηλεκτρικά είδη και συσκευές, τις αποτυπώνει στο μυαλό του τηλεθεατή-καταναλωτή ως μάρκες εμπιστοσύνης, μιας και φαίνεται να τις επιλέγει και ο παρουσιαστής/σεφ/παίκτης. Από είδη σπιτιού και αλυσίδες ηλεκτρικών ειδών, μέχρι brands τροφίμων και αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όλοι μπορούν να βρουν μια θέση σε ένα cooking TV show.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά που το καθιστούν αποτελεσματικό διαφημιστικό όχημα; Σύμφωνα με την Εύα Μπουλούμπαση, Ερευνήτρια τηλεθέασης του Alpha, είναι το κυρίαρχο χαρακτηριστικό της οικογενειακής διατροφής και υγείας σε καιρούς πίεσης που αναδεικνύει αυτή την τυπολογία προγράμματος ελκυστική εμπορικά. «Ικανοποιεί ένα ευρύ φάσμα των απαιτήσεων του τηλεοπτικού κοινού και αποτελεί ιδανική λύση για τους διαφημιζόμενους, κυρίως όταν πρόκειται για την προβολή καταναλωτικών προϊόντων του συγκεκριμένου τομέα (διατροφή, μαγειρική), καθώς τους επιτρέπουν να προσεγγίσουν στοχευμένα, απολύτως συναφή κοινά και δημιουργούν την κατάλληλη συνθήκη ώστε να προσλάβουν επιτυχώς το μήνυμα μιας διαφημιστικής καμπάνιας», συμπληρώνει.


REALITY ΚΑΙ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗ
Πλέον, το κοινό αναλαμβάνει όλο και πιο ενεργό ρόλο στα μαγειρικά τηλεοπτικά δρώμενα, συμμετέχοντας σε αυτά. Παιχνίδια με διαφορετικούς παίκτες κάθε εβδομάδα, reality shows και διαγωνισμοί μαγειρικής, δίνουν την ευκαιρία στον τηλεθεατή να βρεθεί από την «άλλη πλευρά» και να συμμετέχει, έστω και για λίγο, στα τηλεοπτικά δρώμενα. Που ακριβώς έγκειται, όμως, η επιτυχία των συγκεκριμένων εκπομπών; Η Εύα Μπουλούμπαση εξηγεί: «Οι εκπομπές αυτές προσφέρουν τη δυνατότητα άμεσης σύνδεσης και ταύτισης με τους συμμετέχοντες που είναι ένας από εμάς. Όπως το Internet προσφέρει εξατομικευμένο περιεχόμενο και επιλογές, έτσι και αυτές οι εκπομπές με τη συμμετοχή τόσων ανώνυμων που επιχειρούν το δικό τους άλμα στη show biz, καθώς και το televoting ανάδειξης ή απόρριψης παικτών, χτίζουν τη δική τους εξατομικευμένη παρουσία. Τα προγράμματα αυτού του είδους προκαλούν συναισθηματική εμπλοκή των τηλεθεατών, πολύ περισσότερο από άλλες τυπολογίες εκπομπών, χαρίζοντάς τους την αίσθηση του οικείου, ενώ παράλληλα προσφέρουν στους διαφημιζόμενους το επίσης ζητούμενο του υψηλού βαθμού engagement των κοινών-στόχων».

Το «Bake Off Greece», τηλεοπτικός διαγωνισμός ζαχαροπλαστικής με τη σφραγίδα ποιότητας του ΒΒC, που έχει προβληθεί σε 27 χώρες σε όλο τον κόσμο, έκανε πρεμιέρα πρόσφατα στον Alpha, αναζητώντας τον καλύτερο ερασιτέχνη  ζαχαροπλάστη. Η παρουσιάστρια Ιωάννα Τριανταφυλλίδου υποδέχεται 18 ερασιτέχνες ζαχαροπλάστες, οι οποίοι θα συμμετέχουν σε δοκιμασίες και θα βρεθούν αντιμέτωποι με τους κριτές: τον Άκη Πετρετζίκη, τoν Νικόλα Στράγγα και τον Δημήτρη Χρονόπουλο. Ο μεγάλος νικητής θα κερδίσει το χρηματικό έπαθλο των 50.000 ευρώ.

Ο τηλεοπτικός διαγωνισμός μαγειρικής MasterChef Junior επέστρεψε στο Star, δίνοντας την ευκαιρία σε ταλαντούχα παιδιά να επιδείξουν τις μαγειρικές ικανότητες και την αγάπη τους για το φαγητό, μέσα από μια σειρά προκλήσεων. Συνολικά 11 αγόρια και 11 κορίτσια λαμβάνουν μέρος στον διαγωνισμό, με χρηματικό έπαθλο 15.000 ευρώ για τον νικητή του τελικού και από 5.000 ευρώ στον δεύτερο και τρίτο νικητή. Μαζί με τους υποψήφιους για τον τίτλο του MasterChef Junior, για να τους καθοδηγούν και να τους κρίνουν, βρίσκονται η γαστρονόμος Ελένη Ψυχούλη, ο σεφ Μανώλης Παπουτσάκης και η Μάγκυ Ταμπακάκη, η οποία αναδείχθηκε μέσα από το MasterChef 2.

«Κουζίνα για… δύο!» ονομάζεται το νέο ριάλιτι μαγειρικής του Epsilon TV με παρουσιάστρια την Αθηναΐδα Νέγκα. Πρόκειται για ένα γεμάτο εντάσεις μαγειρικό ριάλιτι παιχνίδι, το οποίο έρχεται καθημερινά, με μαγειρική και ανατροπές στις σχέσεις μεταξύ των παικτών του. Ο ΑΝΤ1 ετοιμάζεται να βγάλει στον «αέρα» το καθημερινό τηλεπαιχνίδι «Όσα γνωρίζει η πεθερά». Πέντε δυάδες, αποτελούμενες από νύφες και πεθερές, θα «αλλάζουν» κάθε εβδομάδα, με τις πρώτες να μαγειρεύουν υπό την καθοδήγηση των δεύτερων και να σερβίρουν τα πιάτα τους στις υπόλοιπες συμμετέχουσες.

ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΜΕ ΠΙΟ… ΚΛΑΣΙΚΗ «ΓΕΥΣΗ»
Εκτός βέβαια από τα reality shows και τα παιχνίδια, από τα προγράμματα των τηλεοπτικών σταθμών δεν λείπουν και οι πιο «παραδοσιακές» εκπομπές μαγειρικής, στις οποίες ο παρουσιαστής-σεφ ετοιμάζει αλμυρές και γλυκές συνταγές, δίνει συμβουλές μαγειρικής και διατροφής, καθώς και χρήσιμα tips για την κουζίνα. Ενδεικτικά, τέτοιες εκπομπές είναι το «Κάθε μέρα αξίζει», οι «Γλυκές Αλχημείες», το «Kitchen Lab» και το «Made @ Home». Το «Κάθε μέρα αξίζει» είναι μια τηλεοπτική σειρά 24 επεισοδίων από τη Lidl Ελλάς, με κεντρικό θέμα το φαγητό, την ποιότητα που πρέπει να το χαρακτηρίζει, τα διατροφικά οφέλη του στην υγεία και πολλές χρήσιμες συμβουλές με συνταγές, αξιοποίηση υλικών και ελαχιστοποίηση του food waste.

Η σειρά εκπομπών συνδυάζει όλα τα στοιχεία ενδιαφέροντος γύρω από το φαγητό και τα προϊόντα που διαθέτουν τα καταστήματα της Lidl Ελλάς. Παρουσιάζει ο σεφ Λευτέρης Λαζάρου με τον οποίο η Lidl Ελλάς διατηρεί μία από τις μακροβιότερες και αποδοτικότερες συνεργασίες ενός από τους μεγαλύτερους food retailers στην Ελλάδα. Η εκπομπή προβάλλεται στον ΑΝΤ1.
O Στέλιος Παρλιάρος συνεχίζει τις «Γλυκές Αλχημείες» του για μία ακόμα χρονιά, στον Σκάι, παρουσιάζοντας στους λάτρεις της ζαχαροπλαστικής γλυκές δημιουργίες, καθώς και τεχνικές και μεθόδους για να φτιάξει ο καθένας στο σπίτι νόστιμα γλυκά. Ο Σκάι φιλοξενεί και την αμιγώς μαγειρική εκπομπή «Kitchen Lab», την οποία παρουσιάζει ο σεφ Άκης Πετρετζίκης.

Μέσα από την εβδομαδιαία εκπομπή «Made @ Home» στον Alpha, η σεφ Ντίνα Νικολάου παρουσιάζει τη νέα «κουζίνα», διαφορετικές τάσεις, γευστικές αναμνήσεις, μυστικά και tricks, μαγειρεύει απλές και πρωτότυπες συνταγές μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής και μοιράζεται συνταγές από την εθνική, αλλά και την έθνικ, κουζίνα. Με αφορμή το θέμα του κάθε επεισοδίου, συναντά φίλους από τον χώρο της γαστρονομίας ή της τηλεόρασης και μαζί προτείνουν γευστικούς σταθμούς μέσα στην πόλη.
Μια άλλη τάση που έχει εμφανιστεί εδώ και αρκετά χρόνια στην ελληνική τηλεόραση είναι και αυτή των εκπομπών που συνδυάζουν τη μαγειρική με τα οδοιπορικά και τα ταξίδια.

Παρουσιαστές και σεφ ταξιδεύουν ανά την Ελλάδα και τον κόσμο, χρησιμοποιούν τοπικά προϊόντα και μαγειρεύουν έξω από τις κουζίνες τους, προβάλλοντας, παράλληλα, τοπία, αξιοθέατα και γαστρονομικούς προορισμούς. Σε αυτό το είδος εντάσσονται εκπομπές όπως το «My Way» του ANT1 με παρουσιαστές τον Γρηγόρη Αρναούτογλου και τον Έκτορα Μποτρίνι, το «Νόστιμη γη» του Alpha με τον Βασίλη Καλλίδη, καθώς και τα «Ένα Τραπέζι Ελλάδα» με τη Ντίνα Νικολάου και «1000 Μίλια Γεύσεις» με τον Βαγγέλη Δρίσκα στον Σκάι.

«ΣΤΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΕΙΔΟΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ, Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟ ΕΝΑ ΣΠΟΤ»
«Είναι χαρακτηριστικό πως τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια αναδυόμενη τάση στην ελληνική τηλεόραση για εκπομπές μαγειρικής, μία τάση που προϋπήρχε στο εξωτερικό και ιδιαίτερα στις χώρες της δυτικής Ευρώπης και των ΗΠΑ. Σε ένα περιβάλλον όπου ο παρουσιαστής είτε καλείται να παρουσιάσει τη δική του εκδοχή πειραματιζόμενος σε μια δημοφιλή συνταγή, είτε να παρουσιάσει κάτι νέο στο κοινό του, τα brands βρίσκουν τη θέση τους ως τα συστατικά εκείνα που μπορεί ο τηλεθεατής να εμπιστευθεί και να αποτελέσουν τον καμβά της μαγειρικής του δημιουργίας. Εξάλλου, η οικειότητα (μέσω της συχνής τηλεοπτικής προβολής), η σιγουριά και η εμπειρία του παρουσιαστή, είναι στοιχεία ικανά να καλύψουν τις απορίες του κοινού. Συγχρόνως, στο συγκεκριμένο είδος εκπομπών, η διάρκεια έκθεσης του προϊόντος είναι κατά πολύ μεγαλύτερη από ένα διαφημιστικό σποτ των 20-30 δευτερολέπτων, ενισχύοντας έτσι σε μεγάλο βαθμό το προϊοντικό μήνυμα στο καταναλωτικό κοινό, αφενός αυξάνοντας την αναγνωσιμότητα νέων προϊόντων, αφετέρου ενισχύοντας την πρόθεση αγοράς των υπολοίπων».
Ηλίας Σταθακόπουλος, Marketing Manager, Misko

«ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΥΜΕ ΠΙΟ ΕΥΚΟΛΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ-ΣΤΟΧΟ»
«Η τηλεόραση, ως παραδοσιακό μέσο διαφήμισης, παραμένει σε πολλές περιπτώσεις η 1η επιλογή όταν στοχεύουμε στη μαζική επικοινωνία. Αρχικά, αποτελεί κοινή παραδοχή το γεγονός ότι η τηλεόραση απευθύνεται αριθμητικά σε ένα πολύ μεγαλύτερο κοινό σε σύγκριση με τον Τύπο και το ραδιόφωνο. Όταν όμως μιλάμε για μια εκπομπή συγκεκριμένου περιεχομένου, όπως είναι οι εκπομπές μαγειρικής, εκεί καταλαβαίνουμε πως έχουμε ουσιαστικά την ευκαιρία να προσεγγίσουμε κοινό άμεσα ενδιαφερόμενο για τα προϊόντα της Sanitas, το λεγόμενο “loyal audience” και να το πετύχουμε αυτό σε μικρό χρονικό διάστημα. Επιπλέον, η παρουσία μας στην τηλεόραση θεωρούμε πως μας προσδίδει μεγάλη αξιοπιστία δεδομένου ότι προβάλλονται και οι διαφορετικοί τρόποι χρήσης των προϊόντων, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια που οι τηλεοπτικές εκπομπές μαγειρικής χρίζουν τεράστιας αποδοχής από το ελληνικό κοινό, δίνοντας τη δυνατότητα με αυτόν τον τρόπο στις επιχειρήσεις να προσεγγίσουν πιο εύκολα το κοινό-στόχο».
Βανέσσα Ζορμπά, Senior Brand Manager, Sanitas, Gr. Sarantis S.A/ Hellas Consumer Division