Η ευρύτερη τάση του homing, η «εύκολη» δημιουργικότητα, οι τάσεις για υγιεινή διατροφή, είναι παράμετροι που μπορούν ίσως να εξηγήσουν το σαρωτικό φαινόμενο «μαγειρική». Μόνο να προσπαθήσει να απαριθμήσει κανείς τα σχετικά έντυπα που κυκλοφορούν, τα αφιερωμένα sites και τις τηλεοπτικές εκπομπές, θα βρεθεί με μερικές… δεκάδες. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι οι σχετικές εκπομπές-realities -για παράδειγμα- είναι από τις πιο επιτυχημένες των τηλεοπτικών προγραμμάτων της φετινής σεζόν, ενώ κάποια από τα εξειδικευμένα περιοδικά αποτελούν τα ισχυρότερα χαρτιά των εφημερίδων που τα εκδίδουν.

Τι σημαίνει όμως τελικά όλη αυτή η τάση για την αγορά των ειδών και gadgets μαγειρικής; Στην ελληνική αγορά δραστηριοποιούνται αρκετές σχετικές αλυσίδες, είτε απόλυτα εξειδικευμένες, είτε εντάσσοντας τα αξεσουάρ μαγειρικής στην ευρύτερη γκάμα των ειδών σπιτιού. Cook Shop, Ανδρεάδης Homestores, Pallet Stores, Παρουσίαση, Vicko, είναι μερικές από αυτές, ενώ φυσικά σημαντικό «λόγο» στη συγκεκριμένη αγορά έχουν και οι εταιρείες που εμπορεύονται μικροσυσκευές κουζίνας, όπως η εταιρεία Μπενρουμπή.

Χαρακτηριστικό για την τάση που αφορά στην εν λόγω αγορά, είναι το εισαγωγικό κείμενο που διαβάζουμε στο site της αλυσίδας Cook Shop: «Οι περισσότεροι Έλληνες γίνονται πια ερασιτέχνες μάγειροι και χρειάζονται σήμερα περισσότερο από ποτέ, όλα εκείνα τα εξειδικευμένα σκεύη, εξαρτήματα και εργαλεία, που κάνουν την ενασχόληση με την κουζίνα εύκολη, δημιουργική και διασκεδαστική».

Ποικιλία, τιμή, ποιότητα
Τι ζητάνε όμως ακριβώς σήμερα οι… «εθισμένοι» μάγειροι; Πώς έχει επηρεάσει όλη αυτή η τάση την αγορά των ειδών μαγειρικής; «Η μεγάλη προβολή που δίνεται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σε εκπομπές μαγειρικής έχει επηρεάσει θετικά την τάση της αγοράς. Παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση των πωλήσεων στα είδη κουζίνας και στα διάφορα μικροεργαλεία που χρησιμοποιούνται στην κουζίνα», επισημαίνει σχετικά ο Κώστας Τριανταφυλλίδης, Οικονομικής Διευθυντής της εταιρείας Vicko, η οποία δραστηριοποιείται στον συγκεκριμένο χώρο.

Όσον αφορά στο τι ζητάνε περισσότερο οι καταναλωτές σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο αυτό που ζητάνε είναι κυρίως νέα είδη τα οποία δεν ήταν ευρέως γνωστά πριν την προβολή των εν λόγω εκπομπών μαγειρικής. «Μέσω αυτών των εκπομπών έχει καθιερωθεί η μαγειρική ως το φετινό “must” και οι καταναλωτές γνωρίζουν και ζητάνε τα συγκεκριμένα νέα είδη. Φυσικά στις πωλήσεις πάντα παίζει ρόλο τόσο η ποιότητα, όσο και η τιμή των προϊόντων», μας λέει ο Κ. Τριανταφυλλίδης.

Ιδιαίτερο ρόλο στην αγορά των αξεσουάρ μαγειρικής και ειδών κουζίνας, φαίνεται να διαδραματίζει και το design, καθώς η κουζίνα μετατρέπεται σε χώρο διασκέδασης και ψυχαγωγίας και παράλληλα πολλά σκεύη χρησιμοποιούνται εξίσου για μαγειρική και σερβίρισμα. Το ιδιαίτερο design ακόμη και για προϊόντα που μπορούν να θεωρηθούν… βαρετά, όπως ένα μπολ για παράδειγμα, μπορεί να κάνει τη διαφορά στην τελική επιλογή του αγοραστή. Χρώμα, σχήμα, πρωτοτυπία, λειτουργικότητα, είναι μερικές από τις βασικές παραμέτρους που αφορούν στα είδη αυτά.

Έντονος ανταγωνισμός
Κύριο χαρακτηριστικό του κλάδου των αλυσίδων καταστημάτων χρηστικών ειδών οικιακής χρήσης είναι η συνύπαρξη μεγάλου αριθμού καταστημάτων, πολλές φορές σε μικρή απόσταση μεταξύ τους, με άμεσο επακόλουθο την ένταση του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων για την απόσπαση μεγαλύτερου μεριδίου αγοράς. Στην ένταση του ανταγωνισμού συμβάλλει και η πληθώρα των λοιπών κατηγοριών σημείων πώλησης (μεμονωμένα καταστήματα, σούπερ μάρκετ, πολυκαταστήματα κ.λπ.) οικιακών χρηστικών ειδών.

Η τιμολογιακή πολιτική, το επίπεδο εξυπηρέτησης των πελατών, η ποιότητα και η ποικιλία των προσφερόμενων ειδών, η αναγνωρισιμότητα του εμπορικού σήματος και η διαφημιστική προβολή, είναι μερικοί από τους τρόπους με τους οποίους οι αλυσίδες επιδιώκουν να αντεπεξέλθουν στον ανταγωνισμό.

Ιδιαίτερα αποτελεσματική μέθοδος προώθησης των πωλήσεων θεωρείται και η «λίστα γάμου», η οποία έχει υιοθετηθεί από αρκετές αλυσίδες καταστημάτων οικιακών χρηστικών ειδών. Επίσης, ως βασικότερο «διαφημιστικό όχημα», οι εν λόγω αλυσίδες αξιοποιούν τα εξειδικευμένα έντυπα, τις Κυριακάτικες εφημερίδες με σχετικά ένθετα φυλλάδια, αλλά και τις εκπομπές. Σε πολύ λίγες περιπτώσεις υπάρχει τηλεοπτική διαφήμιση και ακόμη και τότε, είναι περισσότερο εποχιακή.


E-commerce και μαγειρική…
Κάποιες από τις εταιρείες του χώρου, έχουν ξεκινήσει προσπάθεια να αξιοποιήσουν και τον τομέα του e-commerce για τα προϊόντα τους. Η εταιρεία Vicko διαθέτει ένα ολοκληρωμένο site ηλεκτρονικού εμπορίου σχετικών ειδών, ενώ η εταιρεία Μπενρουμπή διαθέτει online λειτουργικό κατάλογο ευρείας γκάμας προϊόντων ειδών σπιτιού και μικροσυσκευών. Η εταιρεία Cook Shop δίνει επίσης τη δυνατότητα online παραγγελιών μέσα από το πολύ οργανωμένο site της, ενώ επίσης online μπορεί να βρει κανείς και τον ολοκληρωμένο κατάλογο των Ανδρεάδης Homestores.

Τα είδη μαγειρικής και σχετικά gadgets υπάρχουν και σε online καταστήματα όπως είναι το Skroutz.gr, ή το Matrix Store, καθώς και στους online καταλόγους μεγάλων καταστημάτων όπως Praktiker και Ιkea. Ωστόσο, η αξιοποίηση του e-commerce από την εν λόγω αγορά δεν θα μπορούσε ακόμη να χαρακτηρισθεί ολοκληρωμένη και οργανωμένη.

Ο Κ. Τρανταφυλλίδης της εταιρείας Vicko μας λέει σχετικά: «Στην Ελλάδα το περιθώριο ανάπτυξης του e-commerce θεωρούμε ότι είναι μεγάλο, καθώς υστερεί σημαντικά έναντι άλλων προηγμένων χωρών στον τομέα αυτό. Πιστεύουμε ότι με την εξοικείωση του μεγαλύτερου ηλικιακά κοινού και με την καλύτερη οργάνωση των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον χώρο, θα υπάρξει σημαντική αύξηση των πωλήσεων μέσω e-commerce».

Η εικόνα της αγοράς
Σύμφωνα με την τελευταία κλαδική μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικών Μελετών της Icap Group, το συνολικό μέγεθος αγοράς (πωλήσεις) το οποίο προκύπτει από τις αλυσίδες καταστημάτων χρηστικών ειδών οικιακής χρήσης (με τουλάχιστον 3 καταστήματα τα οποία λειτουργούν «κάτω» από το ίδιο εμπορικό σήμα) ακολούθησε ανοδική πορεία την περίοδο 1999-2007, με μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής 13,6%. Ωστόσο, η υφιστάμενη οικονομική κατάσταση επηρέασε αρνητικά και τη συγκεκριμένη αγορά τη διετία 2008-2009, εμφανίζοντας μέσο ετήσιο ρυθμό μείωσης 6,4%. Συγκεκριμένα, το 2009 η αξία της λιανικής αγοράς χρηστικών ειδών μέσω των αλυσίδων παρουσίασε μείωση 8,6% σε σχέση με το 2008.

Στον κλάδο των χρηστικών ειδών οικιακής χρήσης, οι περισσότερες εταιρείες έχουν επιλέξει τη μέθοδο franchising για την ανάπτυξη του δικτύου τους. Το 64,4% των καταστημάτων 24 αλυσίδων που εξετάζονται στη μελέτη αφορά σε καταστήματα franchise, ενώ το 35,6% αφορά σε εταιρικά καταστήματα. Η Αττική συγκεντρώνει το 51% του συνόλου των καταστημάτων των εν λόγω αλυσίδων και ακολουθεί η Θεσσαλονίκη με ποσοστό 8%.

Στα πλαίσια της μελέτης έγινε και χρηματοοικονομική ανάλυση των επιχειρήσεων εκμετάλλευσης αλυσίδων λιανικής πώλησης χρηστικών ειδών οικιακής χρήσης, βάσει επιλεγμένων αριθμοδεικτών.

Επίσης, συνετάχθη ομαδοποιημένος ισολογισμός βάσει αντιπροσωπευτικού δείγματος 11 επιχειρήσεων. Όπως προκύπτει από τα δεδομένα αυτά, το σύνολο του ενεργητικού των εν λόγω εταιρειών μειώθηκε το 2008 κατά 2,8%. Οι πωλήσεις τους σημείωσαν μείωση 3,2% το ίδιο έτος. Το μικτό κέρδος αυξήθηκε το 2008 κατά 3,3%.

Ωστόσο η αύξηση των λοιπών λειτουργικών εξόδων κατά 7,51% είχε σαν αποτέλεσμα την επιδείνωση των λειτουργικών αποτελεσμάτων (κατά 2,4%). Ως εκ τούτου, τα συνολικά κέρδη προ φόρου εισοδήματος μειώθηκαν το 2008 σε ποσοστό 31,1%. Τα κέρδη EBITDA μειώθηκαν κατά 12,2%.

Η αγορά σε αριθμούς
Οι πωλήσεις των αλυσίδων καταστημάτων χρηστικών ειδών οικιακής χρήσης εμφάνισαν μέσο ετήσιο ρυθμό μείωσης 6,4% τη διετία 2008-2009.
• Δεκατρείς αλυσίδες συγκέντρωσαν το 2009 το 75% περίπου της συνολικής αγοράς.
• Αρκετές από τις επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται αλυσίδες καταστημάτων χρηστικών ειδών οικιακής χρήσης έχουν επεκτείνει το δίκτυό τους και μέσω του θεσμού του franchising.

Πηγή: Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών, Icap Group